| 27 Ocak 2001 |
Gözler yine İran'da
Diyarbakır suikastı üzerine gözler yeniden İran'ın 'derin devlet'ine çevrildi. İran'ın, Türkiye üzerinden 'Lübnan Hizbullahı'na, iki kez uçakla silah göndermek istediği de ortaya çıktı
AYŞE KARABATANKARA - Diyarbakır Emniyet Müdürü Gaffar Okkan ile beş polis memurunun profesyonelce öldürülmesi, suikast zanlısı Hizbullah ile İran İstihbarat Bakanlığı arasındaki ilişkiyi yeniden gündeme getirdi.
Dışişleri'nin geçen yıl hazırlayıp İran'a gönderdiği Hizbullah dosyasına ise, İran'daki muhafazakâr engelleme nedeniyle yanıt alınamadığı ortaya çıktı. İran muhafazakârlarının Türk hava sahasını kullanarak Lübnan Hizbullahı'na gönderdiği silahları taşıyan iki uçağın Türkiye tarafından engellenmesi de Tahran'da reformcularla muhafazakârların arasını iyice açtı.
Türkiye'nin 'Umut Operasyonu' sonrasında gönderdiği ve İran'ın Türkiye Hizbullahı'nı desteklediğini kanıtlayan somut delilleri içeren dosyaya yanıt vermeyen İran, tam tersine Türkiye'yi hiçe sayan girişimlerde bulundu. Muhafazakârların Lübnan Hizbullahı'na gönderdiği silahları taşıyan iki uçağın CIA ve MOSSAD'ın uyarısı üzerine Türkiye tarafından engellendiği ortaya çıktı. İran'dan kalkıp Suriye'ye giden bir uçak Türkiye hava sahasına girdikten sonra indirildi. Uçakta askeri muhimmata rastlandı. İran'la yeni bir kriz istemeyen Dışişleri Bakanlığı olayın büyütülmesini önledi, Tahran bir kez daha uyarıldı.
Ancak İran, Lübnan'a aynı yolu kullanarak silah sevkine devam etmek istedi. İlk uçaktan birkaç ay sonra Türk istihbaratı, İran'dan kalkan başka bir uçağın da silah taşıdığını belirledi. Uçak Türk hava sahasına girdiği sırada aranmak üzere, inme uyarısı yapıldı. Ancak uçak İran'ın Urumiye şehrine döndü. Urumiye'de silah kargosunu temizleyen uçak yeniden Türk hava sahasına girdikten sonra Diyarbakır'a inmeyi kabul etti. Aramada askeri malzeme bulunamadı.
Muhafazakârlar, Diyarbakır'a uçak indirilmesinden sonra zor duruma düştü. Reformcular, "Bizim düzeltmeye çalıştığımız ilişkileri dinamitliyorsunuz" diyerek muhafazakârlara yüklendi. Ancak muhafazakarlar vazgeçmek yerine Türkiye'yi baypas edecek yöntemler buldu. Uçakların Türkiye'de indirilme riskini göze alamayan muhafazakârlar, uçakları Irak üzerinden Suriye'ye ulaştırmaya yöneldi.
İran'da reformcu Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi ve çoğunluğunu reformcuların oluşturduğu Meclis'e karşın muhafazakârlar İran'ın önünü tıkıyor. Meclis'in çıkardığı yasalar ya dini lider Ali Hameney ya da 'koruyucular konseyi' tarafından veto edilirken, İran İstihbarat Bakanlığı da hâlâ muhafakârların önemli kalelerinden biri.
Cem Tahran'a gidecek
Bu çerçevede Türk Dışişleri, İran'ın PKK'ya veya Hizbullah'a verdiği destek konusunda kendi muhataplarının bilgi sahibi olmadığını düşünüyor. Dışişleri Bakanlığı İran politikasında ince ayar yapmaya çalışırken, hem kapıları kapatmamaya çalışıyor, hem de rahatsızlığı yansıtıyor. Dışişleri Bakanı İsmail Cem'in şubatta Tahran'a yapması beklenen ziyaretinde de endişeleri dile getirmesi bekleniyor.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.