| 30 Ocak 2001 |
İçtüzük ve uzlaşma
Meclis İçtüzüğü'nde iktidarın önerdiği değişiklik önerisi bugün görüşülmeye devam edilecek. Koalisyon ortağı üç partinin grup başkanvekilleri, DSP'li Aydın Tümen, MHP'li İsmail Köse ve ANAP'lı Zeki Çakan, Meclis Başkanlığı'na 12 Ocak'ta 8 maddelik öneri verdiler. Öneriyi 'zirvede' koalisyon liderleri kararlaştırmış, grup başkanları imzalamıştı.İçtüzük değişiklik önerisi, 17 Ocak'ta Anayasa Komisyonu'nda kabul edildi ve geçen hafta da Meclis Genel Kurulu'nda görüşülmeye başlandı.
Bugün, görüşmelere devam edilecek.
Kanun tasarılarının parlamentodan hızla geçmesini, her ülkede her hükümet ister. Muhalefet de, tasarıların kanunlaşmasını 'engellemek' amacıyla çeşitli yollar arar.
Yaygın engelleme yöntemlerinden biri, görüşme için gerekli çoğunluğun Genel Kurul'da bulunmadığı gerekçesiyle yoklama yapılması isteğidir.
Geçen hafta görüşmelere devam edilirken, muhalefetin isteği üzerine başkan, elektronik sistemle yoklamaya geçti. Yöntem gereği, elektronik sisteme giremeyen üyeler isimlerini pusula ile başkanlığa bildirmektedirler.
Cuma gecesi yoklama işlemi sürerken, salonda bulunmayan bazı milletvekillerinin adlarının da başkanlığa pusulayla bildirildiği, bazılarının hem elektronik sisteme parmaklarını basarak ve hem de adlarını yazıyla bildirerek iki kez sayılmaya çalıştıkları anlaşıldı.
İktidar partileri üyelerince bulunan bu kaba 'cinlik' hemen anlaşıldı, tartışmalar kavgaya dönüşürken, başkan oturumu kapattı.
Koalisyon partileri grup yöneticilerinin önerileri özetle şunlardır:
* Kanun tasarılarının maddeleri hakkında oylamaya geçilmeden, üyelerin soru sorma süresi 10 dakikayla sınırlanmaktadır.
* Kanun tasarı ve tekliflerinin görüşülmesine başlanırken komisyon raporları Genel Kurul'da okunmayacaktır.
* Görüşmeler sırasında değiştirilmemiş maddeler ayrı ayrı oylanmayacaktır.
* Her madde için ancak 3 değişiklik önerisi verilebilecektir.
* Yürürlükteki içtüzüğe göre, Danışma Kurulu'nun oybirliğiyle verdiği kararıyla oluşan önerinin Genel Kurul'da kabulü ile 'Özel görüşme ve oylama usulü' belirlenmektedir. Son öneriyle, Genel Kurul'un herhangi bir grubun önerisi ve Meclis'in (beşte üç çoğunluk) kararıyla özel görüşme usulü belirlenmesi yöntemi getirilmektedir.
Hiç şüphe edilmesin; bu maddeler yürürlüğe girdikten sonra da muhalefet engelleme yolları arayacak ve bulacaktır. Çünkü, tasarılar hangi usul içinde olursa olsun, 'Meclis'te görüşülecekse, engelleme yolu içtüzükte vardır.
Engellemeler içtüzük değişikliğini, içtüzük değişiklikleri yeni engelleme yöntemlerini davet eder. Engelleme ve karşı önlemler kabalaştıkça, Meclis'e güven azalır, beklentiler dışarıya yönelir.
Meclis'te de, ticarette de, yargıda da.. verimli ve hızlı çalışma uzlaşmayla sağlanır. En etkili engelleme de uzlaşma aranarak yapılır.
Biz 'uzlaşma'yı, 'teslim alma' veya 'teslim olma' sanıyoruz. Oysa uzlaşma, 'teslimiyet'le ilgisiz bir durumdur. 'Dayatma', 'çaresiz kabul etme', 'terk etme' uzlaşmayı teslimiyete dönüştürür. Birbirinin eşitliğini kabul eden taraflar, görüşme sonrasında değişeceklerini kabul ederek uzlaşabilirler.
İçtüzük değişiklikleriyle kolay kanun çıkarma yolu aramak yerine, koşullarına uygun uzlaşma aransa, kalıcı sonuçlara ulaşılır.
Bakalım Meclis'te bugün neler olacak?
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.