| 25 Şubat 2001 |
Bir yol hikâyesi
KTÜ Bilgi İşlem Dairesi Başkanı Perekli, internetle ulaştığı çocukluk arkadaşı İsviçreli Cramer aracılığıyla Zigana Geçidi'nin tarihi fotoğraflarını buldu
TRABZON - Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Bilgi İşlem Dairesi Başkanı Aras Perekli, İsviçreli bir inşaat mühendisinin oğlu olan çocukluk arkadaşını 38 yıl aradan sonra internet aracılığıyla bularak, Zigana Geçidi'nin tarihi önemdeki fotoğraflarını gün ışığına çıkardı.Perekli, 1930'lu yıllarda Trabzon Limanı İnşaatı ve Trabzon-Erzurum-Kars transit yolunun yapımında çalışan inşaat mühendisi William Rudolf Cramer'in oğlu Noel'i 1996'dan beri internetten arıyordu. Birçok ülkeye mail ve mesajlar gönderen Perekli, "Mesajlarıma uzun süre cevap gelmedi. Daha sonra Noel Cramer, Şili'deki bir arkadaşı aracılığıyla mesajlarımı öğrenerek cevap verdi. İlk mail'i Eylül 2000'de aldım. Böylece çocukluk arkadaşlığımız yeniden başladı" dedi.
Tarihe ışık tutacak
Baba Cramer'in çektiği fotoğrafları Noel'in Perekli'ye göndermesiyle tarihi İpek Yolu'nun en önemli geçit noktalarından Zigana Dağı Geçidi'nin 1930'lu yıllardaki fotoğrafları gün ışığına çıktı.
KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi Tarih Eğitimi Bölümü Öğretim Görevlisi Uğur Yenidoğan, TrabzonGümüşhane-Erzurum arasındaki transit yolun yapımında baş mühendis olarak çalışan Cramer'in, çalışmaları tek tek görüntülediğini belirtti. Yenidoğan, "Fotoğraflar bugüne kadar çok az ya da hiç yayımlanmamış fotoğraflar" dedi.
Uğur Yenidoğan, İpek Yolu'nun adını Çin'den dünyanın dört bir tarafına gönderilen ipekli kumaşlardan aldığını anımsatarak, şöyle devam etti: "Çin ipeği, Çin'den başlayıp İran'dan Türkiye'ye, Kars-Erzurum-Gümüşhane üzerinden Trabzon'a geliyordu. Buradan da deniz yoluyla Venedik ve Cenevizli tüccarlar tarafından denizyoluyla çeşitli kıtalara gidiyordu. Çin-Trabzon arasındaki bu yol özellikle develerin çoğunlukla yük hayvanı
olarak kullanıldığı kervanlarla aşılırdı ve yol ancak bu hayvanların geçebileceği uygunluktaydı." Yenidoğan, yol boyunca birçok milletin sayısız devlet kurduğunu ve yeni kültürlerin ortaya çıktığına işaret ederek, "Yol üzerinde hanlar, kervansaraylar, bilim kuruluşları inşa edilmiş. Doğudan batıya, batıdan doğuya giden kervanlar, bu konaklama mekânlarında bulunmuşlar. Günümüzde ise kervanların yerini motorlu kara araçları aldı. Şose yolların yapımı ve motorlu araçların sıkça kullanılmaya başlamasıyla deve, katır, at gibi hayvanların taşımacılıkta kullanıldığı kervanlar, tarihe karıştı" diye konuştu.
Trabzon'da doğdu
Uğur Yenidoğan, William Cramer'in 1930'da Türkiye'ye ve Trabzon'a geldiğini anımsatarak, "Oğlu, 1944'te Trabzon'da doğdu. Cramer, 1955'e kadar Trabzon liman inşaatı ile transit yolun yapımında inşaat mühendisi ve baş mühendis olarak çalıştı. 1985 yılında vefat eden Cramer'in çektiği fotoğraflar yakın tarihimize ışık tutacak" dedi. (aa)
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.