Büyükelçilik konutunda ekonomi yemeği Hükümetin ekonomik krizi aşma doğrultusunda dün gerçekleştirdiği önemli temaslar arasında en gölgede kalanı, ama en önemli olanı, Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan'ın, Ankara'daki ABD Büyükelçisi Robert Pearson'la yediği öğle yemeği oldu. Çankaya Köşkü'nün karşısında, İran Caddesi 59 numaradaki büyükelçilik konutunda yenen çalışma yemeğinin konusu, Türk ekonomisinin içinde bulunduğu durum ve muhtemel çıkış yollarıydı.
Bu buluşma, Başbakan Ecevit'in, büyükelçi Pearsonların aylar öncesinden vaki davetine icabet eden eşi ve yardımcısı Rahşan hanımla 27 Şubat Salı günü, yine büyükelçilik konutunda katıldığı öğle yemeğinde kararlaştırılmıştı. Ecevitlerin yemeğinde konu ekonomik krize gelince Pearson'un mu Özkan'la görüşmek için Ecevit'ten izin istediği, yoksa Ecevit'in mi bu konunun Özkan'la görüşülmesini istediği henüz resmen açıklanmadı. Ancak, dün başbakan yardımcısının ABD Büyükelçisi'nin konutunda -bilindiği kadar yalnızca ABD Büyükelçiliği çevirmeninin katılımıyla yaptığı görüşmeye, ekonominin düze çıkarılması için hem Ankara'da, hem de Washington'da önem verildiği anlaşılıyor.Hassas temasın zamanlaması Özkan-Pearson görüşmesi, temasın zamanlaması açısından da önem taşıyor.
Bu görüşme yapıldığı sırada, ekonomiye yeni bir can suyu vermesi umulan Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Kemal Derviş, Türkiye yolundaydı. Odalar Birliği meclis başkanları ise, Başbakan Ecevit ve koalisyon ortakları ile buluşmaları öncesi olağanüstü toplantılarına hazırlanıyorlardı.
Ecevit, Bahçeli ve Yılmaz, TOBB Başkanı Fuat Miras başkanlığındaki işadamları heyetiyle, Özkan ABD Büyükelçisi'yle görüşmeden döndükten yaklaşık iki saat sonra, 16.30'da toplandılar.
Toplantıya Özkan da katıldı. İşadamlarının "Krizden çıkış için güven ortamı gerekiyor. Kabine ve bürokrasi değişmeli. Bakanlar Kurulu 22 kişiye indirilmeli. Ekonomi tek elde toplanıp bir başbakan yardımcısına bağlanmalı" isteklerini birlikte dinlediler.
Özkan-Pearson görüşmesinin zamanlamasının bir başka önemi de, görüşmenin yapıldığı saatlerde, ABD Başkanı Bush'un özel bir mektubunun Cumhurbaşkanı Sezer'e ulaştırılmasıydı. Bush bu mektupta, Türkiye'deki 'siyasal ve ekonomik reform ve yenileşme' çabalarına destek veriyor, "Sizin de IMF ile birlikte çalışmayı sürdürmenizi dilerim" diyordu. Ekonomiyi Özkan mı üstlenecek? Bu gelişmelerin ardından siyasi ve diplomatik kulislerde ABD'nin Türkiye'deki krize bakışı üzerine şu iddialar ortaya atıldı:
- ABD Türk ekonomisinin düze çıkarılmasını, kendi açısından bir 'ulusal güvenlik sorunu' olarak görüyordu. (Bu görüşmenin yapıldığı sırada ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Edward Walker, Dışişleri'nde Irak ve yaptırımlar konusunu görüşüyordu.)
- Washington, IMF/Dünya Bankası kanalıyla, ya da ayrı kanallarla Türkiye'ye mali destek sağlamayı düşünüyordu. Bu destek 20-25 milyar dolara dek çıkabilirdi.
- Desteğin amacına ulaşması içinse bazı koşullar gerekiyordu. Ekonomide yapısal değişikliklerin tamamlanması, bankacılık sisteminin yeniden yapılanması ve sistemin şeffaflaşması için yolsuzluklarla mücadeleden taviz verilmemesi zorunluydu.
- Bu adımların süratle atılabilmesi, yeni bir siyasi anlayış ve yapılanış gerektirebilirdi. Ekonominin tek elde toplanması ve tek elden yönetilmesi bu anlamda zorunlu olabilirdi.
Acaba ABD Büyükelçisi, Özkan'la görüşerek ekonomiyi tek başına koordine edecek güçlü isim olarak onu mu işaret ediyordu? Koalisyon dönüm noktasında Halen bölük pörçük ortaya çıkan bilgiler, yakında kesinlik kazanacak.
Bu gelişmeler, koalisyon dengelerinin hızla bir dönüm noktasına doğru ilerlediğinin göstergesi.
Ekonominin tek elde toplanıp, bir başka partiye verilmesine bütün ortakların karşı çıktığı bir gerçek. Öte yandan hükümetin, sırf 'başkalarının baskısıyla bakan değiştirmiyor' görünmek adına mevcut tutumunu daha ne kadar sürdürebileceğiyse kuşkulu.
Önümüzdeki bayram tatili için Ankara'da ilan edilen 'kırmızı alarm' durumu, bu kilitlenmeyi çözebilir.
Ortaklar uzlaşırsa, Başbakan Ecevit koalisyon protokolünü de değiştirecek bir kabine değişikliği ardından, gerekirse Washington'a giderek ekonomik destek için Bush yönetimiyle masaya oturabilir.
Başbakan Yardımcısı Özkan ile ABD Büyükelçisi Pearson arasında büyükelçilik konutunda konuşulanların Türk siyaseti ve ekonomisi üzerindeki etkileri yakında görülecek.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.
|