| 7 Mart 2001 |
Dolara endeksli endişe
Sanat dünyası ülkenin girdiği ekonomik krizden yara almadan çıkmaya çalışıyor. Şimdilik etkinlik iptali yok. Kaset ve kitap fiyatları artarken, uluslararası festivallerle konserlerin geleceği belirsizliğini koruyor
İSTANBUL - Döviz kurlarının serbest bırakılmasıyla ekonomik krizin pençesine düşen herkes şöyle bir borcuna harcına baktı. İşi sanat olanların ilk anda kapıldıkları kaygıyı başta festival izleyicileri olmak üzere bütün sanatseverler paylaştı: Kriz sanatı ne kadar etkileyecekti. Tam İstanbul ve hatta diğer kentler sanatın her alanında uluslararası bir önem kazanmak, izleyiciyi nitelikli çalışmalarla buluşturmak için sürdürülen çabada bir yere ulaşılmışken nereden çıkmıştı bu kriz. Üstelik bahar aylarıyla birlikte, festival mevsimi bu kadar yaklaşmışken.
Ulusal çapta etkinlikler daralan gelirler ve sponsor firmaların girdiği darboğazdan hemen etkilendi. Ama özellikle her tür maliyeti bir zamanlar sabit olan dolar kuru üzerinden hesaplanan uluslararası konserler, sergiler ve bilumum festivalin hali ne olacak? Bu sorunun yanıtını çeşitli dallarda etkinlik gösteren sanatçılarla, mekan yetkilileri ve organizatörlerle konuştuk.
Krize bağlı kötümserlik sürüyor ve belirsizlik henüz giderilmedi. O nedenle herkes endişeli. Yurtdışına yönelik sözleşmeler yapıldığı için etkinliklerin iptali söz konusu edilmiyor. Ama sponsor firmaların atlatamayacakları bir sıkıntının içine düşmeleri, taahütlerini yerine getirememelerine sebep olabilir. Bu kez de programlarını sürdüren organizatörlerin üzerine kaldıramayacakları bir yük binecek.
Etkinlikler sürecek
Yurtdışından konuk müzisyenler getiren, kulüp ve organizasyon şirketleri herhangi bir iptalden söz etmiyor. Dulcinea'dan Esra Kantürk Üstünkaya, Roxy'den Neslihan Öztürk, Pozitif'in konser mekânı olan Babylon'un yetkilisi Elif Erdost, Magma Milk'ten Murat Şeker ve birçok büyük konsere imza atmayı planlayan Hip Production'dan Arzu Sile ortak bir endişeye işaret ediyor: kriz sona ermezse ne olur? Kimse programlanmış etkinliklerde iptale gitmiyor. Ama herkes sponsor kuruluşların kriz tedbirlerini merakla bekliyor. Bu arada kulüp konserlerinin gelirlerinde de düşüş yaşandığı vurgulanıyor. Yani nitelikli konserleri ve dans gecelerinde gerilim sürüyor.
Söz konusu kur farkı olunca albüm piyasası da etkilendi tabii. Kimi yabancı müzik firmaları dolar kurunu bir türlü belirleyemedikleri için zam oranını da hesaplayamadı ve albüm dağıtımını durdurdu. Bu alandaki hareketlilik bayram sonrası başlayacak; tabii yeni fiyatlarla.
Fiyatlar artabilir
Sinemalar ise bayramda planlardıkları hasılatın altında kaldılar. Dağıtıcı firmaların film ithalat girdilerinin artması üzerine bilet fiyatlarında da artışa gidilmesi bekleniyor. (Kültür Sanat)
Kitapçı raflarında çatlak
Yayınevi sahipleri, kâğıt fiyatlarına gelen yüksek zam nedeniyle kitap fiyatlarında, ortalama yüzde 30 artış yapmaya hazırlanıyor. Stokları güçlü olanlar duruma direnmeye çalışırken, küçük işletmeleri daha zor günler bekliyor. Bilgi Yayınevi, bu ayın ortalarına doğru yüzde 40 oranında zam yapmaya hazırlanırken, kurumun yetkilisi Mahmut Gölgeli, kâğıda yüzde 65 zam geldiğini belirtti. Dost Yayınları yetkilileri ise, ellerinde birkaç yıllık stok bulunduğu için yüksek oranda zam yapmayı düşünmediklerini, planladıkları zam oranının da yüzde 10 civarında olduğunu belirtti.
Stoklarına güvenen firmalar arasında Yapı Kredi Yayınları da var. Yapı Kredi artan maliyetlere rağmen stokları tükeninceye kadar, 1-2 ay dayanacaklarını açıkladı. Çınar Yayınları ile Ümit Yayıncılık ise yapacakları yüzde 20'lik zammı bayram sonuna saklayacak. İletişim Yayınları ise haftaya bu zam oranıyla başlamış bulunuyor. Sel, Remzi, Çiviyazıları gibi bazı yayınevleri de alım gücü düşük hedef kitlelerini yitirmeyi göze alamadıkları için bir süre daha artan maliyetleri fiyatlara yansıtmayacak.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.