Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar
13 Mart 2001

Bekle Şirin'im bekle!

Yeni kurulan ve tiyatro dünyamıza kadın bakış açısı getirme iddiasındaki Tiyatro Boyalı Kuş, 'Ferhat ile Şirin'de masalın içindeki Şirin'i odak noktası alıyor
Haber ResmiŞEHNAZ PAK
İSTANBUL - Tiyatro Boyalı Kuş, 'kadın gözüyle' tiyatro dünyamıza yeni bakış açısı getirmek için yola çıkmış yeni bir topluluk. 'Türk toplumunun olduğu kadar, Türk tiyatrosunun da erkek egemen söylemine karşı durmak, buna karşı direnmek amacı'ndaki Tiyatro Boyalı Kuş perdelerini 'Ferhat ile Şirin' oyunuyla açtı.
Bugüne kadar tiyatro, bale ve sinema gibi pek çok sanat dalına ya bir halk masalı ya da bir şairin, yazarın (ağırlıkla Nâzım Hikmet'in) kaleminden çıkan serüveniyle konuk olan 'Ferhat ile Şirin', bu kez Şirin odaklı bir yorumla izleyicinin karşısında.
Zeynep Kaçar'ın yazıp yönettiği, dramaturjisi çalışmasını Jale Karabekir'in yaptığı oyunda Feyza Işık ve Zeynep Kaçar rol alıyor. Oyun İSM 2. Kat'ta görülebilir.

Masala feminist yorum
Nâzım Hikmet'in toplumsal gerçekliğin ekseninde temellendirip 'bireysel sevgiden yola çıkarak toplum sevgisine, dolayısıyla bilincine ulaşan Ferhat'ın özverisini irdelediği 'Ferhat ile Şirin'in aksine, Boyalı Kuş bu kez geleneksel masalın
içindeki Şirin'in, yani kadının konumunu sorguluyor. "Bir varmış bir yokmuş, Ferhat varmış Şirin yokmuş" serzenişiyle topluluk herkesin bildiği bu masalı Şirin'in gözünden 'feminist' bir bakış açısıyla anlatıyor. Bu bakış açısının temelini de 'beklemek' teması oluşturuyor.
Arzen halkını suya kavuşturmak için dağı delmek zorunda olup ne zaman döneceği bilinmeyen Ferhat'ı beklemeye yazgılı Şirin "Yürek aşktan usanmaz ama ya beklemekten?" diyor. Ve aşkı yaşayan ya da çeken kadın, Şirin 'beklemenin bedeli'nin ne kadar ağır olduğuna dikkat çekiyor. Paylaşılamayan 'aşk', 'tutku' belki de 'cinsellik' ve 'kuş misali uçup giden gençlik' bu bedelin somut temsilcileri olarak oyunda yer yer çıkıyor karşımıza. Hiçbir kalemin hiçbir kadının aşkını anlatmaya yetmeyeceğinin ve yeltenmeyeceğinin de irdelendiği oyunda, masalda Şirin'e yapılan haksızlığın, Ferhat'a sunulan ayrıcalığın altı "Bir masaldan sonsuza kadar sürgün olacak kadar seviyorum seni" isyanıyla çiziliyor. Şirin, "Aşkım elden ele geçti, nesilden nesile dolaştı benim olmaktan çıktı" derken kendisine sorulmadan yüklenen 'fedakâr', 'sabırlı' ve de 'boyun eğmiş' kadın imajına da baş kaldırıyor.
'Ferhat ile Şirin'de, masalın ondan da öte aşkın içindeki kadını arayan Tiyatro Boyalı Kuş 'kadın bakış açısıyla tiyatro yapmak' çerçevesinde isabetli bir oyun seçmiş. Ancak yüzyıllar öncesinin, konusunu aşktan alan bir masalını yeniden
okurken, tamamen 21'inci yüzyıl mantığı ve günümüz koşullarının gerçekliğiyle hareket etmenin hikayeyi özünden koparmak gibi bir etkisi de olmuş.

Asıl kahraman yazık ki Ferhat!
Nereden bakılırsa bakılsın 'Ferhat ile Şirin' salt bir aşk öyküsü değil. Arzen halkının susuzluktan kırılırken yaşadığı acı, bireysel sevginin tuzağında takılıp kalan Mehmene Banu ile Şirin'in aşk ve tutku yüzünden yaşadıkları acının hiç de gerisinde değildir. Dolayısıyla toplumun esenliği için verilen mücadelede 'bireysel sevgi'sini örseleyebilen Ferhat yazık ki bu masalın da gerçek kahramanıdır. Öte yandan 'bekleme'nin bedelini ödeyen Şirin kadar Ferhat'a duyduğu karşılıksız sevgi ve kızkardeşi için hayatının fedakârlığını yapan Mehmene Banu'nun bir kadın olarak yaşadıkları Tiyatro Boyalı Kuş'un yorumunda daha geniş yer almasında fayda vardı diye düşünüyoruz. Epizodlar eşliğinde iki anlatıcının belirli bir sıra takip etmeksizin anlattıkları 'Ferhat ile Şirin' masalı daha çok 'bir okuma tiyatrosu'nun sınırlarında dolaşıyor. Yine de Tiyatro Boyalı Kuş'un, 'kadın gözüyle yoğrulmuş reji' arayanlar için ilginç bir deneyim sunduğunu söylemeliyiz.


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.