Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar
14 Mart 2001

Bu hırçın kız çok tatlı!

Ankara Devlet Opera ve Balesi'nde Türkiye prömiyerini yapan 'Hırçın Kız' balesi
barok tarzdaki müzikleri, renkli koreografisi ve dansçıların başarılı performansıyla öne çıkıyor
Haber ResmiŞEHNAZ PAK
ANKARA - Aşka bulaşan, tutkuya batan kadının, 'ödün verme' ve de 'dize gel(tiril)me' ihtimali biraz daha yüksektir erkek karşısında. Evlendikten sonra kocası tarafından ehlileştirilen huysuz bir kızın yaşadıklarının komik bir dille anlatıldığı Shakespeare'in ünlü 'Hırçın Kız'ı işte bu gerçeğin altını çizer.
Shakespeare'in bir ön oyunla beslediği 'Hırçın Kız'ın başlangıcında sarhoş lehimci Sly avdan dönen bir asil ve adamlarınca malikaneye götürülür. Kendisine bir asil gibi davranılan bu malikanede Sly'ı neşelendirmek için bir grup oyuncu oyun bile oynar. Asıl 'Hırçın Kız' oyunu da böylelikle başlar.
Padualı Baptista talipleri çok olan küçük kızı Bianca'yı ancak şirret kızı Katherine evlendiği takdirde evlendirecektir. Bianca ise taliplerinin içinden çoktan Pisalı Lucentio'yu tercih etmiştir. Üstelik de Lucentio'nun 'müzik hocası', uşağı Tranio'nun da 'kendisi'nin yerine geçmesine rağmen.

Tartışmaya açık bir final
Uşak Tranio'nun Lucentio'nun babası olarak Baptista'ya getirdiği 'zengin kadın bulma' yolundaki Petruchio ise hırçın kız Katherine'nin koca adayıdır. Kendini Katherine'dan daha şirret olarak tanıtan ve onunla çok iyi anlaşacağını ileri sürerek herkesi şaşkına çeviren Lucentio sonunda 'hırçın kız'ın kocası olur.
Shakespeare'in kadının toplumdaki ve ailedeki rolü, evlilik, aşk, para konularının eşliğinde efendi-uşak, baba-kız ilişkilerini irdelediği 'Hırçın Kız' komedisi maçoluğa soyunmuş gibi duran bir erkeğin oyunun sonunda kazandığı tatlı zaferle de hep tartışmaya açık bir eser olmuştur.
Shakespeare'in baleye uyarlanan eserlerinden 'Hırçın Kız' geçtiğimiz günlerde seyirci karşısına çıktı. Kurt Heinz Stolze ve Domenico Scarletti'nin müziklerini yaptığı, koreografisi John Cranko'ya ait olan 'Hırçın Kız' balesi Ankara Devlet Opera ve Balesi'nde Jane Bourne rejisiyle Türkiye prömiyerini yaptı. Orkestrayı Frederich Lehn'in Naci Özgüç ile dönüşümlü olarak yönettiği 'Hırçın Kız'ın başlıca rollerinde Volkan Ersoy, Ayşe Fidanlık, Bahri Gürcan, Arzu Dirin ve Berk Sarıbay var.

Geleneksel ve çağdaş
Cranko koreografisinde 'Hırçın Kız' oyununun giriş kısmındaki sarhoş Sly'ı Petruchio karakterinde yoğurarak baleye Petruchio'nun sokak kadınları tarafından üstünün başının soyulması olayını eklemiş. Hem geleneksel, hem de çağdaş kaynaklardan beslenerek
oluşturulan koreografide dansçıların kullandıkları 'bale adımları'
önemli bir yer tutuyor.
Üçlü, dörtlü kümeler ve kalabalık danslar sırasındaki hızlı geçişler ise Shakespeare'in 'Hırçın Kız'da yer verdiği birbirini kovalayan karışıklıkların sahne üzerine yansıtılmasında önemli rol oynuyor. Aynı şekilde sık sık başvurulan kılık ve kimlik değiştirmeler de 'Hırçın Kız'ın özüne bağlı kalınarak aktarılmasında etkili oluyor.
'Hırçın Kız'da karısı Katherine'i sindirmekten öte kendisini başkalarının da yerine koyabilme alışkanlığıyla tanıştırmak isteyen Petruchio'yu canlandıran Volkan Ersoy, artistik hâkimiyeti, teknik gücü, kıvraklığı ve rahatlığıyla sahne üzerinde başarılı bir kompozisyon çiziyor. Ersoy tek başına danslarındaki teknik üstünlüğünün yanı sıra Katherine ile yaptığı ikili koreografilerdeki uyumuyla da yüksek performansını oyun boyunca sürdürüyor.

Barok tarzı kıvrak tınılar
Evlendikten sonra kocasının kendisinden de ters davranışları ve dayatmalarıyla yola gelen Katherine'de ise Ayşe Fidanlık sahneye her girişinde adeta bir ateş topunun yuvarlanması misali 'ele avuca sığmazlığı'na ve 'şirretliği'ne ve en sonunda da kavuştuğu 'uysallığı'na seyirciyi ortak ediyor. Fidanlık'ın özellikle hırçınlığının bir uzantısı olarak savurduğu kol devinimleri de Katherine karakterine ayrı bir renk katıyor.
Bahri Gürcan ve Arzu Dirin ikilisinin Lucentio ve Bianca'da iyi bir uyum sağladıkları 'Hırçın Kız' da Steen Bjarke ve Tahsin Çetin'in özenli ışık, Elisabeth Dalton'un 'bir karnavalın yansımaları' niteliğindeki dekor ve kostüm tasarımı da yapımın artıları arasında.
18. yüzyıl müziğinin ağırlık noktasını oluşturduğu 'Hırçın Kız'ın müziklerinde özellikle klavsenlerin varlığı esere bir orijinallik yüklerken 'komedi'nin de bu melodiler aracılığıyla ifade edilmesine önayak oluyor. Besteci Scarletti'nin barok tarzı bir yapıya oturttuğu 'Hırçın Kız'ın kıvrak tınılarına eklenen koreograf Cranko'nun usta öykü anlatıcılığı da eseri seyredilmesi zevkli bir yapım kılıyor.


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.