| 14 Mart 2001 |
Teselli
Ortalık toz duman içerisinde. Kâh umut veren bir hava esiyor, kâh karamsarlık kaplıyor etrafı. Programın şekillenmesini beklerken, bu dünyada bu sorunları çekmek açısından yalnız olmadığımızı hatırlamakta yarar var. 1990'lı yılların özellikle ikinci yarısından itibaren, bir dizi 'yükselen' ekonomide benzeri sorunlar yaşandı: Meksika, Tayland, Güney Kore, Endonezya, Malezya ve Brezilya ekonomileri krizlerle karşılaştı.Yalnız olmadığını bilmek, şüphesiz 'sadece züğürt tesellisi' niteliği taşıyor ve hiçbir şekilde iç ferahlatıcı bir haber değil. Ancak, bu ülkeler benzer sorunları kısa sürede aştılarsa eğer, işte bu iç ferahlatıcı bir haber olabilir; çözüm var anlamına gelir çünkü. Üstelik bu ülkelerin söz konusu sorunlarla uğraşmak için farklı yöntemler kullandıklarını bilmek daha da rahatlatır.
Yukarıda sayılan ülkelerin hepsi de krizden çekip çıkardılar ekonomilerini. Mesela Meksika: Kriz öncesi enflasyon yüzde 8 düzeyinde, büyüme hızı ise yüzde 3,5'larda. Kriz sırasında kur 2,5 kat artıyor, faiz haddi sıçrıyor, enflasyon yüzde 95'e fırlıyor. Ekonomi yüzde 6 oranında daralıyor. Ancak, standart IMF reçeteleri ve kapsamlı bankacılık sektörü reformu sayesinde, bir yıl sonra enflasyon yüzde 20'ye düşüyor, büyüme hızı yüzde 6'ya yükseliyor. Şu anda enflasyon yüzde 9 dolaylarında Meksika'da.
Güney Kore kriz öncesinde çok hızlı büyüyen bir ekonomi. 'Asya kaplanı' olarak adlandırılıyor. Enflasyon ise yüzde 4 dolayında. Krizle birlikte enflasyon iki katına çıkıyor,büyüme hızı ise eksi yüzde 6,7 oluyor. Yine klasik IMF reçeteleri ve çok kapsamlı bir bankacılık reformu ile, ertesi yıl yüzde 11 dolayında bir büyüme hızı yakalıyor Güney Kore. Enflasyon ise yüzde 1'e iniyor.
Brezilya'da da benzeri bir durum var. Krizle birlikte enflasyon iki katına çıkıyor, ekonomik büyüme duruyor. Kriz sonrası, az da olsa pozitif bir büyüme hızı yakalıyor Brezilya ekonomisi. Burada da klasik IMF reçeteleri uygulanıyor ve yine çok kapsamlı bankacılık reformu var.
Malezya da krizden başarıyla çıkan bir ekonomi. Uyguladığı politikalar sonucunda, kriz öncesinde olduğu gibi çok yüksek bir büyüme hızı yakalıyor, enflasyonu tekrar eski düzeyine düşürüyor. Malezya'nın özelliği, ki bu sütunların okuyucuları Malezya deneyimini yakınlarda tartıştığımızı hatırlayacaklardır, klasik IMF reçetesinin dışına çıkması. Ona ters gelecek önlemler alması.
Sonuç şu: Umutsuz olmak için hiçbir neden yok. Ancak, işimizin çok zor olduğunu da bilmemiz gerekiyor. Üstelik bu zorluk, yukarıda sayılan ülkelerde karşılaşılan zorluklara göre daha fazla. Bizim krizle mücadeleye 'başlangıç koşullarımız' daha kötü çünkü. Daha yüksek bir enflasyon ve daha yüksek bir bütçe açığıyla işe başlıyoruz.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.