| 22 Mart 2001 |
Bazı önemli ayrıntılar
mahfie@garanti.com.trIMF ile yapılacak revize programın bazı ayrıntıları belli olmaya başladı. Devlet Bakanı Kemal Derviş ve IMF Avrupa Bölüm Başkanı Michael Deppler'in açıklamaları bazı önemli ipuçlarını sergiliyor. Bunlara bir bakalım:
- Üç kamu bankası bir araya getirilecek ve bunlara ortak bir yönetim kurulu atanacak. Bu kurul aynı zamanda bu bankaların yeniden yapılandırılmasıyla görevli olacak.
- Büyümeye, ihracata ve üretime yönelik bankacılık faaliyetleri desteklenecek.
- Para politikasının tek hedefi fiyat istikrarının sağlanması olacak ve bu amaç doğrultusunda sıkı para politikası izlenmeye devam edilecek.
- Merkez Bankası'na izlenecek para politikasında bağımsızlık tanıyan yasal değişiklikler yapılacak. Para politikası kurulu oluşturulacak ve dönemsel raporlama yöntemine geçilecek.
Bu kısa açıklamaları bazı beklentiler izliyor. Onları da verelim:
- Enflasyon yılın son döneminde aylık yüzde 2'nin altına inecek.
- GSMH, yıllık bazda yüzde 2 küçülecek. Son çeyrekte büyümeye dönüşmesi bekleniyor.
- Bütçe faiz dışı fazlası GSMH'nin yüzde 4'ünün altına düşürülmeyecek.
- Faiz dışı giderlerin artış oranı GSMH'deki nominal artışın altında tutulacak.
Yapılacağı açıklanan şeyler çok yeni şeyler değil. Bunların çoğu zaten parça parça açıklanmıştı. Buna karşılık hedefler yeni. Ve üstelik oldukça iddialı. Ama altında ne gibi varsayımlar olduğunu bilmeden bir yorum yapmak doğru olmaz. Örneğin bütçe faiz dışı fazlasının GSMH'nın yüzde 4'ünün altına düşmemesini sağlamak için gelir yönünde ne gibi yeni önlemler geleceğini bilmiyoruz. O açıklanmadı henüz. Açıklanan tek şey faiz dışı giderlerin nominal GSMH artışının altında tutulacağı. Bu demektir ki kamu giderlerinde reel artış olmayacak. Ya da bir başka deyişle kamu giderleri reel anlamda ciddi bir gerilemeyle karşılaşacak.
Burada en önemli konu IMF'nin henüz kullanılmamış olan 6.2 milyar dolarlık desteğini bütçe amaçlı kullandıracağını açıklamış olması. Açıklamanın tam bu anlama gelip gelmediğini önümüzdeki günler gösterecek kuşkusuz. Çünkü IMF destekleri, prensip olarak, rezerv takviyesi amaçlıdır. Bir başka deyişle bütçe için kullanılamaz. Bu kez IMF, farklı olarak, kullanılmamış kaynak bölümünü bütçe amaçlı kullandırmayı öngörüyor. Eğer bu doğruysa yeni bir adım ve çok önemli. Bu kaynak zaten vardı dolayısıyla yeni bir kaynak değil diye düşünmek mümkün değil. Kaynağın yeni kullanım biçimi, daha doğrusu rezervlikten çıkarak kullanılabilir bir forma dönüşmüş olması, bunun, yeni bir kaynak olarak değerlendirilmesini gerektirecek kadar önemli.
Yeni programın en önemli üstünlüğü Avrupa Birliği için Ulusal Program'la bir arada yürüyecek olması. Türkiye, Avrupa yolunda belirlediği rotada ilerleme kararını yaşama geçirmeye başlıyor. Yani yaşanan sıkıntılar boşa gitmeyecek gibi görünüyor.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.