Smiley gülümsüyorABD ile Rusya arasında casus krizi dinmeden Çinli bir albayın ABD'ye sığındığı anlaşıldı. Hem de Pekin'deki eşinin de kaçırıldığı film gibi operasyonla. Rusya ise 50 ABD'li diplomatı kovdu PEKİN - ABD, Rusya ve Çin arasında Soğuk Savaş dönemindeki casus romanlarından çıkmış görünen gelişmeler oluyor. Moskova-Washington hattındaki casus krizi ve karşılıklı diplomat kovmaların üstüne dün son derece hassas bilgilere sahip Çinli bir albayın ABD'ye sığındığı haberi geldi. Üstelik ünlü casus romanları yazarı John Le Carre'nin Smiley tiplemesinin bile dudaklarını uçurtacak bir biçimde...
Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun (PLA) ABD ile ilişkiler ve silahsızlanma bölümünde çalışan albay, aralık ve ocak aylarında Kanada ve ABD'yi içeren bir gezi sırasında New York'tayken, Amerikalı yetkililerden sığınma talebinde bulundu. Ancak ortada bir sorun vardı. Çünkü albayın eşi Çin'in başkenti Pekin'de bulunuyordu. Eşi davetle 'götürdüler' Amerikalı yetkililer ise son derece hassas bir operasyon düzenledi. ABD'nin Pekin Büyükelçiliği'nde verilen özel bir davetin listesine albayın eşi de eklendi. Çinli istihbarat kaynaklarının verdiği bilgiye göre, albay, ABD'de yetkili makamlara sığınırken, eşi de Pekin'deki elçilikte verilen belgeler sayesinde Çin'den ayrılabildi.
Adı açıklanmayan Çinli albayın kaçtığı haberinin çarşamba günü Tayvan'ın United Daily News gazetesinde yer almasının ardından Çin Dışişleri bir açıklama yaparak subaylarının ABD ve Kanada'yı kapsayan bir geziden dönmediği ve olayın araştırıldığını duyurdu. Ancak Pekin yönetimi albayın nerede olduğu ve ABD'ye sığınıp sığınmadığı yolunda yorum yapmadı. Çinliler fena kızdı Pekin'deki ABD Elçiliği'nden bir sözcü de Çinli subayın ABD'de olduğunu doğrularken, "Çin hükümeti aralıkta bize başvurup New York'ta kaybolan Çinli subayın bulunmasını istedi. ABD yönetimi bu şahsı gayet iyi halde buldu ve durumdan Çin hükümeti haberdar etti" diye konuştu.
Bu film gibi kaçışın Pekin yönetimi için büyük bir darbe olduğu ve Merkez Askeri Komisyon'un Devlet Başkanı Jiang Zemin eşliğinde konuyu ele aldığı bildirildi. Yeni ABD yönetiminin Çin'e karşı daha sert önlemler almasında Çinli albayın verdiği bilgilerin de pay sahibi olduğu söyleniyor.
Olay tam da Çin Başbakan Yardımcısı Qian Qichen'in ABD ziyaretine denk geldi. Görüşmelerde bu konunun gündeme gelmediği söylense de Tayvan ve Hong Kong basını ABD'nin Çin'in eleştirilerine kulak tıkayıp ulusal füze kalkanında ısrarının gerisinde Çinli albayın sağladığı bilgilerin olduğunu belirtiyor. Washington'ın Çinli subayı iade etmemesi halinde büyük gerilim yaşanacağını kaydediyor.
Çin, 1999'da iki subayı çok gizli belgeleri Tayvan'a satmaktan yargılayıp, kurşuna dizdirmişti. (Washington Post, ap)
ABD ve Rusya arasındaki casus krizinde beklenen oldu. ABD'nin casusluk gerekçesiyle 50 diplomatını sınır dışı etmesi yüzünden küplere binen Rusya misillemede gecikmedi ve dün ABD'nin Moskova elçiliği maslahatgüzarı John Ordway'i dışişlerine çağırarak aynı sayıda Amerikalı diplomatın kovulacağını bildirdi. Rus Dışişleri dün Ordway'e bu konuda resmi protesto verildiğini ve dört diplomatın derhal ülkeyi terk etmesinin istendiğini belirtildi. Gerekçe olarak diplomatların görevleriyle bağdaşmayan faaliyetleri gösterildi. Bu diplomasi jargonunda casusluğu ifade ediyor. Geriye kalan 46 diplomatın da temmuza dek ülkeyi terk etmesi gerektiği iletildi. Ayrıca Amerikalıların yasadışı faaliyetlerini durdurmak için 'başka önlemler de' alınacağı belirtildi. 'Daha acılı olacak' Rus yetkililer sınır dışı edileceklerin seçiminde titiz davranacaklarını söylerken, Güvenlik Konseyi Başkanı Sergey İvanov hamlelerinin ABD'ninkinden 'daha acı verici' olacağını söyledi. İvanov "Rusya'daki bin Amerikalı diplomat arasından en değerlilerini seçmek için zamanımız var" dedi. Rusya'nın iki ülke arasındaki güvenlik işbirliğinin en az birkaç ay askıya alınacağı belirtildi. Bush 'uzayda yaşıyor' Rusya'nın bir nükleer güç olarak küstürülmemesi gerektiğini anlamadığı için eleştirilen ABD Başkanı George W. Bush ise son gelişmelere rağmen Rusya ile 'iyi ilişkiler yürütebilecekleri ve ortak çalışabilecekleri alanlar olduğunu' söyledi. Ulusal Güvenlik Danışmanı Condoleezza Rice ise Moskova ile üretken bir işbirliği umduklarını söyledi.
ABD'den gelen bu yorumlara yanıtı yine İvanov verdi. Rus yetkili, "ABD'nin bu olayın ilişkileri etkilemeyeceği yönündeki garantilerine gerçekten inanamıyorum" diye konuştu. (Dış Haberler)
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.
|