| 25 Mart 2001 |
Futbol sadece gazetede okunmaz
yigiter12@yahoo.comYağmurlu bir kış günü... 1995'in Aralık ayı olmalı... Londra'nın Cağaloğlu'su denebilecek Charing Cross'ta, Sport Pages'i aramakla meşgulüm... Yalnızca spor kitapları satan bu minik dükkanı bulduğum anda hem sırılsıklam olmaktan kurtuluyor, hem de daha önce methini çok duyduğum bir vahaya nihayet kavuşmuş oluyorum. Sport Pages'in raflarında neredeyse bütün bir gün süren gezintimde en çok ilgimi çeken, sporcuların ve antrenörlerin yazmış olduğu otobiyografilerin çokluğu... Popüler kulüplerin kupalarla dolu parlak dönemleri ardından yazılmış ciltlerin sayısı da hayli kabarık... Sözgelimi, Nottingham Forest'ın 70'li yıllarını anlatan 10-15 farklı yazarla karşılaşmak mümkün.
Oracıkta bir köşede uslu uslu duran bir kitaba ilişiyor gözüm... Nereden bileyim, aslında çok hınzır olduğunu? Rijkaard ile Völler'in sahada birbirlerine girdikleri anı gösteren kapak fotoğrafının hemen üzerinde "Football Against the Enemy" yazıyor. Düşmana karşı futbol... Arka kapağı şöyle bir okuduktan sonra satın aldığım bu kitabın beni daha sonra nerelere sürükleyeceğinden habersizim henüz...
Size de olur mu bilmem... Hani çok güzel bir film izlersiniz de, bir an önce birilerine ballandıra ballandıra anlatma telaşına kapılırsınız. Simon Kuper'ın o benzersiz kitabı bende bu hissi yarattığında Londra-İstanbul uçağındaydım. Yeşilköy'e indiğimde ise kararımı vermiştim: Ne yapıp edip, bu kitabın Türkçeye çevrilmesini ve yayınlanmasını sağlayacaktım.
Sabah Kitapları'nın yönetmeni Serpil Demirtaş sağolsun, pek fazla uğraşmama gerek kalmadı. Futbol-iktidar ilişkilerini mercek altına alan kitap, 1996'nın haziranında 'Futbol Asla Sadece Futbol Değildir' adıyla, Fatih Terim'in önsözüyle ve Sinan Gürtunca'nın çevirisiyle yayınlandı. Kuper'ın, Ukrayna'dan Arjantin'e, Kamerun'dan İspanya'ya pek çok ülkeyi gezerek yaptığı röportajlar, edindiği izlenimler ve tüm bunları yoğurduğu mizahi üslup, ortalama spor okuyucusunun değil belki ama "Bizde neden spor kitabı yayınlanmıyor?" diye soran bir grup meraklının dikkatini çekmişti. Rahmetli Yavuz Gökmen'in bir gün köşesini tamamen bu kitaba ayırdığını görünce, ağzım kulaklarıma vardı. Ama bana asıl keyif veren, bir yaz gecesi Ortaköy'de sohbet ettiğim eski bir dostumun, benim bu kitapla kurmuş olduğum 'özel' ilişkiyi hiç bilmeden, "Yahu, bizim oğlan geçenlerde bana bir kitap tavsiye etti. Kendisi okumuş, çok sevmiş. Ben de yeni başladım, bir türlü elimden bırakamıyorum" diyerek, 'Futbol Asla Sadece Futbol Değildir'i kaçırmamamı tembihlemesiydi. O an "Değdi işte" diye düşündüm... Bir karar vermiş, onu hayata geçirebilmek için başkalarını da ikna etmiştim ve yazık ki, kitabın satışları pek iyi gitmemişti. Ama 14 yaşında, futbola tutkun, o kitabı bulup orijinalinden okuma şansı sıfır civarında olan bir delikanlının, bir yazarı tanımasına ve farklı dünyaların kapısını aralamasına yardımcı olmak bile yeterliydi benim için...
O günlerde telefon ve fax aracılığıyla da olsa, Simon Kuper'la tanıştık. Kitabının Türkiye'de yayınlanması genç yazarı (27 yaşındaydı) sevindirmiş, fırsatını bulduğunda İstanbul'a gelip, bir Fenerbahçe-Galatasaray maçını tribünden izleme hevesini iyice alevlendirmişti. (Bu randevu hâlâ gerçekleşebilmiş değil, maalesef).
Şimdilerde futbol kitapları cephesinde gelişmeler, beş yıl öncesine kıyasla çok daha moral verici görünüyor. Can Kozanoğlu'nun unutulmaz 'Bu Maçı Alıcaz', Tanıl Bora'nın gayretiyle derlenip toplanan 'Futbol ve Kültürü' ile Derwall'in Türkiye anılarından ibaretti futbol kitaplığımız... Ama son zamanlarda bir hareket ve bereket var. Eduardo Galeano'nun 'Gölgede ve Güneşte Futbol'unun ardından Semih Gümüş'ün 'Futbol ve Biz', Ahmet Çakır'ın 'O Bir İmparator', Ümit Kıvanç'ın 'Kesin Ofsayt', Mahmut Sert'in 'Gol Atan Galip' adlı kitapları geldi... Hakan Dilek'in 'Mahallemin En Şık Abileri'ni sağda solda okuyor ama bir türlü kendisiyle tanışamıyorum... Futbol ve Kültürü'nün yeni baskısını da kotaran sevgili Tanıl'ın kaptanlığında ikinci bir derleme, gelecek hafta sahaya çıkmaya hazırlanıyor. Adı: Takımdan Ayrı Düz Koşu... İletişim'in 'Futbol Kitapları' başlığı altında bir diziye soyunmuş olması da, başka bir memnuniyet kaynağı.
Günün birinde Pele'nin, Maradona'nın, George Best'in ya da Hakan Şükür'ün hayat hikâyeleriyle kitap sayfalarında buluşabilir miyiz, ne dersiniz?
AKIL DEFTERİ
Glasgow Rangers'lı Tugay Kerimoğlu söylemişti... İskoç Ligi'nde önemli maçlar, birahaneler açılmadan, öğle saatlerinde oynanıyormuş. Birahaneler açılıp da, müptelalar yükünü tuttuktan sonra olabileceklerin riskini almak istemiyorlar, anlaşılan...
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.