Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar
1 Nisan 2001

Muğla'ya son hançer

Muğla'daki üç termik santralın çevre ve canlılara verdiği zarar ortadayken, Dalaman'a 130 megavat gücünde yeni bir fueloil santralı kurulmasına izin verildi. Santrala çevreciler karşı
Haber ResmiİBRAHİM GÜNEL
DALAMAN - Yıllardır Yatağan, Kemerköy (Gökova) ve Yeniköy termik santrallarının yol açtığı sorunlarla boğuşan Muğla'ya şimdi de fueloil santralı kuruluyor. Türkiye'nin turizm gelirinin yaklaşık dörtte birini karşılayan bölgeye inşa edilecek santrala, çevreciler ve yöre halkı karşı çıkıyor.
Dünyaca ünlü Göcek koylarının yakınında kurulacak santralın inşaatına 2 Nisan 2001 tarihinde Dalaman Belediyesi'nin yapacağı arsa ihalesiyle başlanacak, 9 ayda bitirilecek. AKSA şirketi, 'yüzer-gezer' kapsamındaki ikinci fueloil santralını Hakkâri'den sonra Dalaman'ın Kapıkargın köyü yakınlarındaki Kayacık mevkiine kuruyor.

İlkokula karşı santral
Yılda 75 trilyon lira ciro yapacağı açıklanan 130 megavat gücündeki santral için Dalaman'ın seçilmesinde, yakıt taşınmasının denizden yapılmasının etkili olduğu belirtildi. Dalaman'a 25 derslikli bir ilköğretim okulu da yapacak olan şirket, Enerji Bakanlığı ile Serbest Rekabet Kurulu'ndan onay alırken, Dalaman Belediye Meclisi de arsa satışına oybirliğiyle karar verdi.
AKSA'nın kuracağı santrala, yer seçimi nedeniyle bölgedeki otel ve yat işletmecileri, Dalaman, Ortaca ile Köyceğiz'deki sivil toplum kuruluşları karşı çıkıyor.

Greenpeace: Zararı daha fazla
Bu tür santralların kirletici ve ithal fosil yakıtlarla çalıştığına dikkat çeken Greenpeace Akdeniz Ofisi Enerji Kampanyaları Sorumlusu Melda Keskin, "Santral, hava kirliliği ve solunum yolu hastalıklarına yol açacak. Santrala yakıt taşınması sırasında denize petrol dökülmesi halinde, özellikle balık yumurtlama alanları yok olacak" dedi.
Keskin, 'yüzer-gezer' santralların yakıt olarak nafta, dizel veya yüksek kükürt oranı nedeniyle evsel ısıtmada yasaklanmış 6 numaralı fueloil kullandığını anımsattı. Keskin, "Bunların kapasitesi hiç de küçük değil. Yatağan'ın bir ünitesinin 210 megavat olduğu düşünülürse, 130 megavatlık santralın bir yere kurulduktan sonra taşınması söz konusu olamaz. Elektrik maliyeti de sistem ortalamasının en az iki katı. Türkiye büyük bir mali krizdeyken, beş yıllık faaliyet garantisi verilip birilerine çıkar sağlamanın haklı gerekçesi yok" diye konuştu.
Bodrumlu Gönüllüler'in sözcüsü Saynur Gelendost da Başbakanlığa, Enerji ve Çevre bakanlıklarına ve DSP Muğla milletvekilleri Tunay Dikmen ile Nazif Topaloğlu'na birer yazı göndererek bu projeye izin verilmemesini istedi. Gelendost, Dalaman Belediye Başkanı'ndan da ihalenin iptalini istedi.
Belediye Başkanı Şevket Durmuş'la görüşen Saynur Gelendost, "Muğla, üç termik santralın zararını görmeye devam ederken, dördüncüsü yapılmamalı. Santral kurulursa ki biz buna izin vermeyeceğiz, o zaman turizm ve çevre biter. Anlaşılan iş çok önceden bitirilip her şey belirlenmiş" dedi.

Üstelik ÇED'den muaf
TEAŞ'a bu tür santrallar kurulması için Bakanlar Kurulu'nun verdiği yetki, 14 Nisan 1998'de Resmi Gazete'de yayımlandı. İlk Van, Silopi, İdil ve Hakkâri'de 10-20 megavatlık küçük örnekler devreye alındı.
Bu santrallar, Sağlık ve Çevre bakanlıkları tarafından bazı ek maddelerle 'Gayri Sıhhi Tesisler', 'Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED)', 'Su Kirliliği Kontrol', ve Hava Kalitesinin Korunması' yönetmelikleriyle 'Emisyon İzni'nden muaf tutuldu. Bu değişiklik hukuka aykırı olmakla kalmayıp, söz konusu santralların 2002 yılına kadar hiçbir kontrol olmaksızın çalışmasına izin verdi.

Bazılarını halk engelledi
Anayasa Mahkemesi'nin, Bakanlar Kurulu'nun KHK yayımlamasını olanaklı kılan yasayı iptal ettiği 26 Ekim 2000'de, hükümet son dakika KHK'sı ile TEAŞ'ı, yüzer-gezer santral kuracak şirketleri ihale yapmadan davet etmesi için yetkilendirdi.
Ardından, 20-40 megavatlık Mardin, Siirt, Ankara ve Isparta santralları için sözleşme yapıldı. Enerji Bakanlığı, her biri 100-130 megavatlık Batman, Kırıkkale, Cide, Akkuyu ve Finike santrallarının yapılacağını duyurdu. Trabzon'un Yomra ve Çarşıbaşı, Ordu Ünye ve Giresun Bulancak ile Antalya Finike projeleri, yöre halkı ve yerel yönetimlerin karşı çıkışıyla geri çekildi. Yalnızca Finike'deki santral Dalaman'a kaydırıldı.

Başkan: Zararlı olursa izin vermeyiz
Dalaman Belediye Başkanı Şevket Durmuş, çevre ve insan sağlığına zarar verecek bir yatırıma karşı çıkacağını belirtti. Durmuş, şunları söyledi: "Firma yetkilisi bize bilgi verdi. Kükürtdioksit ve azotoksitler için arıtma yapacaklar. Santralın tarıma katkısı alacak. Üretimdeki sıcak su ile seralar ısıtılacak. Dalaman'a 25 derslikli ilköğretim okulu kuracaklar ve 100 kişiyi istihdam edecekler. Herhangi bir olumsuzluk görürsek ruhsat vermeyiz. Santralın kurulacağı 21 dönümlük belediye arsasının dönümünü 3 milyar liradan satışa çıkaracağız."


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.