| 8 Nisan 2001 |
Garip bir yasa taslağı
Bakanlar Kurulu gündeminde bulunan endüstri bölgeleri hakkındaki kanun tasarısı taslağı tartışma yarattı. Yabancı sermayeyi teşvik amacını taşıyan taslak, çok sayıda yasa ve kurulu devre dışı bırakıyor
YURDAGÜL ŞİMŞEKANKARA - Yabancı sermayeyi teşvik amacıyla hazırlanan endüstri bölgeleri yasa tasarısı taslağı içerdiği düzenlemelerle kapitülasyon' iddialarını gündeme getirdi. Yabancı sermayenin Türkiye'de yatırımını kolaylaştırmayı hedefleyen yasa taslağı, yürürlükteki çok sayıda yasayı, kurum ve kuruluşu devre dışı bırakırken, ÇED sürecini de zedeliyor. Taslak benimsenirse, yabancı sermayenin isteklerini 10 gün içinde sonuçlandırmayan kamu görevlilerine 5 aylık maaş kesme cezası verilecek, tekrarında ise memuriyetten çıkarılacak.
Bakanlar Kurulu gündeminde bulunan ve yabancı sermayeye teşvik amacıyla hazırlanan taslağın her maddesi tartışma yarattı. Sivil toplum örgütleri yeni düzenlemeyi, ulusal devleti yok saymak' olarak nitelendirdi. TBMM Çevre Komisyonu Uzmanı Nuran Talu da tasarıyla ilgili olarak 'ÇED sürecini tamamen zedeler' raporu hazırlayarak Komisyon Başkanı ANAP'lı Ediz Hun'a sundu. Taslakta amaç 'yabancı sermaye yatırımlarını teşvik etmek ve yabancı sermaye girişinin artırılması için endüstri bölgeleri oluşturmak' şeklinde açıklanıyor. Buna, "Ülkenin ulusal ve evrensel çevre ve kültür değerlerini korumaya yönelik tüm yasa ve kurumlarını işlevsiz bırakacağı, uluslararası tahkim kararından önce alınan Yüksek Yargı kararlarını işlemez duruma sokacağı" iddia ediliyor.
Endüstri bölgeleri kurulacak
Taslak, Yatırımları Teşvik Koordinasyon ve Danışma Kurulu'nca resen belirlenen veya yatırımcılar tarafından önerilen yerlerde, Bakanlar Kurulu'nca endüstri bölgeleri kurulmasını öngörüyor. Endüstri bölgelerinin kurulacağı yerin yatırımcılar tarafından öneriliyor olması ve resen belirlemesi ile itiraz hakkının bulunmamasının ileride büyük sorun yaratabileceği ifade ediliyor. Sadece TOBB ve Yabancı Sermaye Derneği'nin (YASED) görüşüne başvurulması da, üniversite ve ilgili meslek odalarının devre dışı bırakılması olarak yorumlanıyor.
Taslağa göre, bu bölgelerde yabancı yatırımları ilgilendirenlerde yatırım yapma izni Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından veriliyor. Bu bölgelerde yapılan yatırımlarda, İmar, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma, Çevre, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Belediye kanunlarının öngördüğü izin, ruhsat, onay ve benzeri işlemler Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından 15 gün içinde tamamlanacak. Diğer kurumlardan izin almaya gerek kalmayacak.
Çok sayıda yasanın baypas edilmesi anlamına gelen bu düzenlemeyle, ÇED süreci ortadan kaldırılıyor, ÇED raporları dikkate alınmadan yatırım yapılmasına olanak sağlanıyor.
Ayrıca, Belediye Yasası'nın ruhsatsız yapının yıkılmasına ilişkin hükümleri, nitelikli tarım alanlarının korunmasına ilişkin yasa ve yönetmelikler, sit alanlarına ilişkin kararlar, doğal ve tarihi alanların korunması hükümleri devre dışı bırakılmış oluyor. Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'nın 15 gün içinde bu yatırımların çevreye uyumlu olup olmadığına nasıl bir sistem ve bürokrasiyle yanıt vereceği sorusu da yanıtsız kalıyor.
Taslak benimsenirse olağanüstü hal bölgesi için öngörülen teşvikler endüstri bölgelerinde de uygulanacak. Ayrıca bu bölgeler içinde kalan özel mülkiyetteki arazi ve arsalar da acele kamulaştırılacak. En az yüzde 60 oranında yabancı sermayeli şirkete ortak olan yerli yatırımcılar da bu olanaklardan yararlanacak. Bu düzenleme ise OHAL teşviklerinin yaygınlaşmasına neden olacak ve özel mülk sahiplerinin zarar görmesini sağlayacak.
Memura gözdağı
Taslak, izin, ruhsat ve benzeri her türlü başvuruların ilgili kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve meslek odaları tarafından en geç 10 gün içinde sonuçlandırılmasını öngörüyor. Bu süre içinde gerekçesiz olarak süreci sonuçlandırmayan memurlara ceza verilebilecek. Taslakta getirilen hükümler aynı zamanda sabit yatırım tutarı 10 milyon ABD Doları olan yerli yatırımlara da uygulanabilecek. Geçici maddeyle de; halen yarım kalmış ya da tamamlandığı halde işletmeye geçememiş veya faaliyetleri durdurulmuş olan koşulları taşıyan yerli ve yabancı sermaye yatırımları da endüstri bölgesi yatırımı sayılabilecek.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.