Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar
8 Nisan 2001

Ekonomi tıkırındaysa

Yılmaz Onay'ın sahneye koyduğu 'Küçük Adam Ne Oldu Sana?', bir aşk öyküsünün ekseninde 'işsizlik' sorununu irdeliyor. Görsel yanları hayli güçlü olan oyunun amacı tiyatroya alternatif yaklaşımlar getirmek
Haber ResmiŞEHNAZ PAK
İSTANBUL - "Ekonomi tıkırında/Kriz var bunalım var/işveren zor durumda/işçiyi bağrına basar/Reva mı bu efendim/bunalım bundan doğar..." sözleriyle başlayan Timur Selçuk imzalı şarkı, 'ekonomik kriz'imizin dört koldan hüküm sürdüğü şu günlerimizin ahvaline tercüman olmuyor mu? Hem de nasıl. 'Küçük Adam Ne Oldu Sana?' oyunundaki 'Ekonomi Bilmecesi' şarkısının sözleri, o bir türlü değiş(e)meyen gerçekliğiyle, tıpkı 21 yıl önce ilk kez dile getirildiğindeki gibi, yine ülkenin nabzını tutuyor. İşte o şarkının yad edildiği 'Küçük Adam Ne Oldu Sana?' İstanbul Devlet Tiyatrosu'nda Yılmaz Onay rejisiyle 'perde' dedi.

İlk AST'ta sahnelenmişti
Hans Fallada'nın romanından Yılmaz Onay'ın oyunlaştırdığı ve ilk kez Ankara Sanat Tiyatrosu'nda (AST) sahnelediği 'Küçük Adam Ne Oldu Sana?' Nazi iktidarıyla tanışmış Almanya'da, bir aşk öyküsünün ekseninde 'işsizlik' ve 'ekonomik bunalım' konularını ele alıyor.
Müziklerini bu kez Nureddin Özşuca'nın hazırladığı, koreografisi Hülya Aksular'a ait olan oyunun başlıca rollerinde Hakan Vanlı, Hatice Aslan, Levent Öktem, Mahmut Gökgöz ve Işıl Yücesoy var.
'Küçük Adam Ne Oldu Sana?', 'Bu bir oyundur' gerçeğinde şekillenen, görsel yanları ağır basan, oyuncuların kabaretistler olarak yorumlandığı sezonun en renkli çalışmalarından biri. AST'ta 'zengin bir revünün sahnelediği oyun' olarak yorumlanan 'Küçük Adam Ne Oldu Sana?' bu kez 'kabare' tarzında çıkıyor seyircinin karşısına.
Yoksul bir bodrum kat kabaresinin süzgecinden aktarılan oyunda, Onay'a göre hem hikâyenin kahramaları hem de kabare oyuncularının yaşadıklarıyla iç içe gelişiyor: "Kabaretistler ile oyundaki figürlerin sorunsalları birlikte işliyor. Toplumsal koşulların insanı çökertecek düzeye getirmesi... Bunalım ortamında siyasal ve ekonomik olarak zar zor ayakta kalmaya çalışan insanlar... Bu anlamda da her role bir oyuncu değil, bodrum kabaresini ayakta tutmaya çalışan kabaretlerin çeşitli rolleri paylaştıklarını görüyoruz. Zaten yorum şarkılarının söylenişi de, buradaki yorum şarkıları ve dansları oyunun ayrı ayrı bölümleri niteliği taşıyor, biraz bunu gerektiriyor."

Duygusal yanları da güçlü
Oyundaki aşk hikâyesi Onay'ın rejisinde ağırlıklı bir yer tutuyor: "Oyunun politik yanları kuvvetli görünürse de duygusal yanları da güçlüdür. Duyguyu ön planda tutuyoruz. İşin politik yanını insanlar kendisi fark etmesini istiyoruz."
Örgütlenmek, birlik olmak ve sendikalaşmanın gerekliliğinin altının çizildiği 'Küçük Adam Ne Oldu Sana?', 80 sonrasında ülkemizde bile isteye unutturulmaya çalışılan bazı değerleri de gündeme getiriyor. Bu çerçevede seyircinin de bugün için duyarsız bir noktaya getirildiğini düşünüyor Onay:
"Oyunu ilk sahnelediğim 80 dönemi seyirci duyarlılığı ile şimdinin seyirci duyyarlılığı farklı. Seyirci artık duyarsızlaştırılmaya çalışılmakta, maalesef de başarılmakta. Seyirci sadece yakınıp ne olacağını bilemeyen, bilmeye de çalışmayan bir hale getirilmiş durumda. Bazı konular gündem dışına atılmış durumda. İşçi isminden bile neredeyse uzak duruluyor. Dünyada da böyle herkes daha çok birey oluyorum zannederken daha çok sürüleşiyor ve sürüleştiriliyor."
Yılmaz Onay duyarsızlaştırılmaya çalışılan seyircinin duyarlılığının yok edilemeyeceğini düşündükleri için, tiyatro dili açısından da 'Küçük Adam Ne Oldu Sana?'da farklı bir tarz kullandıklarını ifade ediyor: "Seyircinin önüne konulan seçeneksizlik. Hayır 'Seçenek tabii ki var' diyecek seyirci var. İnsanlar bunun farkında. Ama herkes kendini çok yalnız hissediyor. Hiç değilse bu oyunda yalnız değilsiniz dedirtmek istiyoruz. Bu anlamda tiyatro anlayışı bakımından da bugün gelinen yere düşeceğimiz bir not var. Bir tiyatro anlayışı seçeneği de getirmek istiyoruz. Toplumsal sorunlardan uzaklaşan sadece kendi çevresinde ekstirem bunalımlar noktasında kalarak dar çerçevede sanat anlayışına karşı bir seçenek getirmek istiyoruz. Zevk vericiliği, görsel çarpıcılığı ve içeriğinin yoğunluğu ile pekala toplumsal bir sorunu irdeleyebilirsiniz."
'Küçük Adam Ne Oldu Sana?' bugün saat 15.00'te Aziz Nesin Sahnesi'nde. Tel: 0212 245 25 90


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.