'Yüksek faiz' vurgunuHazine'ye, kriz sonrasında kamu bankalarından düşük faizle kredi alanların, aynı bankalarda faizin yüzde 7 bin 500'lere çıktığı günlerde bu kredilerle yüksek gelir elde ettikleri ihbar edildiHANiFE ŞENYüZ
ANKARA - Bankacılık sistemindeki sorunların ortaya çıkardığı şubat krizi, kamu bankaları üzerinden 'faiz vurgunları' yapıldığı iddialarını gündeme getirince, Hazine Müsteşarlığı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'ndan (BDDK) kamu bankalarındaki gecelik işlemlerin bankalar yeminli murakıplarınca incelemeye alınmasını istedi. İncelemelerde, kamu bankalarından alınan düşük faizli kredilerin yine aynı bankalarda yüksek faize yatırıldığı bilgisine ulaşıldı. Hükümet ise faiz artırımını tepkiler üzerine yüzde 55'e indirdi. 13 katrilyon liraya ulaşan görev zararlarını fonlayabilmek için piyasalardan yüksek miktarlarda borçlanmak zorunda kalan kamu bankaları, 20 Şubat'tan sonra tıkanan piyasalardan borçlanabilmek için yüksek faiz ödedi. Faizler ağır yük getirmişti Eski Ziraat Bankası Genel Müdürü Osman Tunaboylu, faizlerin yüzde 7 bin 500'lere çıktığı dönemde bankanın bir gecede 37 bin 500 personeline bir yılda ödediği ücretleri faiz olarak ödemek zorunda kaldığına dikkat çekmiş, bunun üzerine ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş de bu örneği kamu bankaları kaynak ihtiyacını ve ödenmek zorunda kalınan faturayı anlatmak için kullanmıştı. Ziraat Bankası, Halkbank ve Emlakbank bir günlük finansman ihtiyacını günlük yüzde binlerden yüzde 10 binlere kadar genişleyen gecelik faizler üzerinden borçlanmak zorunda kalmıştı. Günlük yüzde 2 ile yüzde 20 arasındaki faizler, krizin ilk dört gününde kamu bankalarını 3.4 katrilyon liraya ulaşan kayıplarla karşı karşıya bırakmıştı. İhbar yağdı 19 Şubat 2001 tarihinde Milli Güvenlik Kurulu'ndaki devlet krizi ve ardından piyasalara yansıyan gelişmeler sırasında yükselen gecelik faizler, kamu bankaları için 'kâbus'a dönüşürken, bu bankaların kaynaklarıyla 'kriz vurgunu' yapıldığı ihbarları yağmaya başladı. Hazine Müsteşarlığı'na yapılan ihbarlarda, kamu bankalarından düşük faizle kredi alanların, bu kredileri yine aynı bankalarda gecelik yüzde 7 bin 500 faizlerle değerlendirdikleri bildirildi.
Yapılan ihbarlar arasında 5 trilyon liralık miktarlarda işlemler yapıldığı öne sürülürken, işlemlerin banka kaynaklı kredilerle yapıldığının ortaya çıkmaması için diğer şehirlerden Ankara'ya telefonla talimat verilerek işlem yapıldığı da öne sürüldü. İhbarlar arasında Kayseri'den bir şahsın, 5 trilyon liralık repo işlemi talimatı verdiği bilgisi de yer aldı. ihbarlar, bu tür işlemlerin Halkbank'ın Ostim şubesinde yoğunluk kazandığını da ortaya koydu. Vurguna inceleme Kamu bankalarıyla ilgili olarak çok sayıda ihbar gelmesi üzerine, Hazine Müsteşarlığı, kriz sırasında kamu bankalarında yapılan overnight (gecelik) işlemlerin bankalar yeminli murakıplarınca incelemeye alınması için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (BDDK) başvuruda bulundu.
Kaynak ihtiyacı içinde olan ve yüksek faizlerle borçlanmak zorunda kalan kamu bankalarında bu işlemlere izin verenler ve kriz vurguncuları bankalar yeminli murakıplarınca yapılacak incelemelerden sonra ortaya çıkarılacak. Faizlere itiraz ettiler Kriz döneminde kamu bankaları aracılığıyla vurgun yapılırken, kamu bankalarının verdikleri kredi faizlerini yüzde 1000'lere çıkarması tepki yaratmış ve bunun üzerine faizler yüzde 250'lere çekilmişti. Ancak, esnaf ve sanatkârlardan gelen tepkiler üzerine hükümet, Halkbank'tan kredi kullanan esnaf ve sanatkârların kredi faizlerinin yıl sonuna kadar yüzde 55'te tutulması kararı almıştı. Bu düzelemenin bütçeye faturası ise 300 trilyon lira olarak belirlenmişti.
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.
|