Radikal-çevrimiçi Ana Sayfa | İnsan | Yaşam | Türkiye | Politika | Yorum | Dış Haberler | Ekonomi | Borsa/Finans | Spor | Kültür/Sanat | Arka Sayfa | Yazarlar
16 Nisan 2001

Radyoların sessizliği sürecek

Radyo ve televizyonlar çaldıkları şarkılar için telif ödemek zorunda kalınca sessizliğe büründü. Yapımcılarla istenen ücreti yüksek bulan radyo- televizyoncular bir türlü anlaşamıyor
Haber ResmiASLI ATASOY
İSTANBUL - Telif hakları yüzünden yolları ayrılan sanatçılar ve kitle iletişim araçları arasındaki gerginlik sürüyor. Yapılan tüm girişim ve toplantılara rağmen taraflar arasındaki kriz çözülemediği için hâlâ radyo ve televizyon kanallarında şarkı ve klip yayınlanmıyor.
3 Mart'ta yürürlüğe giren Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre bundan sonra yayınlacak her eser için telif ödenmesi zorunlu. Ancak Kültür Bakanlığı tarafından yönetmelik hazırlanmadığı için telif ücretleri bir türlü netleşmiyor. MÜYAP, (Müzik Yapımcıları Derneği) yayınlanacak eserler için toplam yılda 600 bin dolar telif ücreti istediğini açıkladı.
Radyo ve televizyonlar ise gerek istenen fiyatı yüksek buldukları için gerekse henüz yönetmelik yayımlanmadığı için bu ücreti ödemeyi reddetti. Bu gelişmenin ardından da müzik örgütlerine üye tüm firma ve sanatçılara ait şarkılar radyo ve televizyonlarda duyulmaz oldu. Kimi kanallar bu durumu anons ederek izleyici baskısı yaratmaya çalışırken, kimileri bağımsız sanatçıların şarkılarına yer vererek krize kendi çözümlerini getirdi.

Arabulucu İstemihan Talay
Krize ilk müdahale Kültür Bakanlığı'ndan geldi. Bakan İstemihan Talay, ortaya çıkan durumdan rahatsız olduğunu açıklayarak iki tarafın katıldığı uzlaşma toplantıları düzenledi. Yaklaşık olarak üç haftadır devam eden toplantılar sonucunda uzlaşmaya varılabilmiş değil. MÜYAP adına açıklama yapan Aydın Oskay, hak sahipleri olarak bir protokol yaptıklarını açıkladı. Bu protokol sonucunda yayın organlarından yıllık reklam gelirlerinin yüzde altısını isteyeceklerini de söyleyen Oskay, "Protokolle artık MÜYAP, MSG, MÜYOBİR ve MESAM ortak bir havuz oluşturacak. Yayın organlarından istenen yıllık reklam gelirlerinin yüzde altısı telif ücreti olarak buradan sanatçı ve yapımcılara dağıtılacak. Ayrıca yerel radyo ve televizyonlardan ise aylık 900 dolar istenerek onlara kolaylık sağlanacak" diyor.
Ancak radyo ve televizyonların meslek örgütü olan RATEM, bu kararı yerinde bulmadıklarını açıkladı. RATEM Başkanı Dursun Güleryüz, istenen ücrete karşı olduklarını söyleyerek, "Kültür Bakanlığı'nın yönetmelik çıkartmasını istiyoruz. Çünkü yönetmeliğe göre eserlerin kullanımına ilişkin usul ve esaslar belirlenecek. Biz yıllık reklam gelirlerinin yüzde ikisini vermeyi kabul ediyoruz" dedi.
Yapılan tüm girişimlere rağmen henüz sorun çözümlenebilmiş değil. Radyo ve televizyonlar telif ücretlerinin Kültür Bakanlığı tarafından çıkartılacak bir yönetmeliğe bağlanmasında ve ücretlerin düşürülmesinde ısrarlı. Sanatçılar ve yapımcı firmalar bunca yıldır ücret ödemeden yayın yapan yayın organlarının biraz duyarlı olmaya ve sanatı korumaya çağırıyor.

'Yönetmelik çıkarsa öderiz'
Özlem Ilgın (Radyo Foreks): Şu anda biz çalmaya devam ediyoruz. Bakanlık yasal olarak karar çıkana dek yayınlayabilirsiniz dediği için biz yayınlamaya devam ediyoruz. Biz radyo olarak telif ödemeyelim demiyoruz. Bir havuz oluşturulsun telif ücretleri buraya aktarılsın ama bu devlet gücvencesi olsun. Çünkü MESAM'la anlaştık onlara ödüyoruz. bir yıldır ödüyoruz şimdi MÜYAP çıktı belki bir şey daha çıkacak. Bunu kabul edebileceğimizi sanmıyorum ancak yasal bir karar çıkarsa ödeyeceğiz.
Muzafer Bilgen (Marmara Radyo ve Televizyon): Biz yayınlamıyoruz, çünkü şu anda istenen rakamlar bizim için çok yüksek. Biz müzikten kazanmadığımız için yayınlamıyoruz. O yüzden istenen 150 bin dolarlık rakam çok yüksek. MÜYAP'a bağlı 39 firma var ama biz onların dışında kalan firmaların sanatçılarının eserlerini yayınlıyoruz. Bundan sonra da böyle olacak. Ancak Kültür Bakanlığı bunu zorunlu hale getirirse tabii ki uyarız.
Hasan Saltık (Kalan Müzik): Kendi adıma medya kuruluşlarının yanlış davrandığını söyleyebilirim. Yıllardır telif ödemeden yayın yapan kuruluşları müzik sektörünü batırdı. 1980 ve 90'larda Türkiye'de kaset satış rakamları 60 milyonun üzerindeydi. Özel televizyon ve radyolar sonrasında kaset satışları, nüfus artmasına rağmen 22 milyona düştü.


Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.