| 16 Nisan 2001 |
Beş olumlu nokta
Programı, bazı eksiklerine karşın, beş nedenle olumlu buldum, açayım. Programın iki temel amacı var. Birincisi kısa vadeli: Krizle birlikte ortaya çıkan yangını söndürmek. İkincisi, bizi bugünlere getiren ekonomik yapıyı kökten değiştirmek.
Yangını söndürebilmek için neyin gerekli olduğunu daha önce uzun uzun tartışmıştık: Birincisi, likidite sorunu çözümlenecek, ödemeler sistemi yeniden çalışmaya başlayacaktı. İkincisi, krizin temel nedenlerinden olan bankacılık sektöründeki bozukluk giderilecekti.
Bu ikisi de biribiriyle ilişkiliydi.
İlk olumlu nokta, programda yangını söndürecek unsurların bulunuyor olması: Dağıtılan metnin önemli bir kısmı mali sektörün yeniden yapılandırılmasına ayrılmış. Kamu bankalarının görev zararlarının kapatılması için piyasa koşullarında Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) verileceği, bunların TCMB tarafından nakde çevrileceği, daha sonra da piyasaya çıkan paranın TCMB tarafından çekilmeye çalışacağı belirtiliyor. Bu operasyonun ilk iki ayağının büyük ölçüde başladığı da söyleniyor. Böylelikle, ödemeler sistemindeki tıkanıklık da giderek aşılmış olacak. Ayrıca, ileride görev zararı çıkmasını engelleyecek düzenlemelere başlandığı vurgulanıyor. Öte yandan, fondaki bankaların şube sayılarında büyük bir indirime gidildiği, daha da şube kapatılacağı ifade ediliyor. Ayrıca, Bankalar Kanunu'ndaki değişiklikle birlikte bu bankaların alacaklarının daha hızlı bir şekilde tahsil edileceği vurgulanıyor.
Buraya kadar çok olumlu. Krizden hasar gören özel bankalara ilişkin yapılacaklar ise yeterince ayrıntılı değil. Ancak, bu bankalara ilişkin düzenlemelerin büyük ölçüde Dünya Bankası'ndan alınacak mali uyum kredisine bağlı olduğu düşünülürse, bu eksikliğe hoşgörüyle bakılabilir. Ayrıca, bankaların ve şirketlerin devir ve birleşmelerini kolaylaştırıcı çalışmaların sürdüğü söyleniyor. Bu da önemli bir nokta. Dolayısıyla, programın acil önlemler kısmını doyurucu bulduğumu söylemeliyim.
İkinci olumlu noktanın ise altının kalın kalın çizilmesi gerekiyor. Program, bugünlere nasıl geldik sorusunu soruyor, doğru teşhis koyuyor ve tedavi etmeye soyunuyor: Tedavi, mevcut ekonomik yapıyı temelden değiştirecek yasalarla olacak. Programda yer alan yasalar Meclis'ten geçtiğinde, Türkiye bir daha bugünleri yaşamama yolunda çok olumlu bir adım atmış olacak. Ancak, bu bir ilk adımı oluşturacak, yasaların nasıl uygulandığı tabii ki çok daha önemli. Ama, unutmamak gerekiyor; uygulama için uygulanacak bir yasa olması gerekiyor. Dolayısıyla, yasaların çıkması başlı başına olumulu bir mesaj olacak.
Üçüncü olumlu noktaya gelince.
Açıklanan enflasyon hedefi ulaşılabilir bir hedef. Göz boyamaya gidilmemiş. Bu da kredibilite kazanmak açısından önemli. Dördüncü olumlu nokta ise, basın toplantısının soru-cevap kısmında belirginleşti. Şu andaki kur düzeyinin çok yüksek olduğu söylendi. TCMB Başkanı'nın yaptığı reel kur hesabı ve programdaki enflasyon hedefi, yıl sonunda kurun alabileceği düzey hakkında bir fikir veriyor. Belirsizlik bir ölçüde ortadan kalkıyor böylece. Beşinci olumlu nokta ise, IMF ile anlaşmadan önce programın Türk halkına açıklanması. Eksiklere gelince. Bütçenin harcama tarafında önemli bir iyileşme hedefleniyor. Bunun nasıl gerçekleşeceği daha çok uygulamayla şekillenecek. Dışarıdan gelecek kredi miktarı belli olmadığından, bankalara ilişkin operasyonun net enflasyonist etkisi ve faiz haddinin alacağı değer şimdilik bir soru işareti. Bu nedenledir ki, verilen tablolarda toplam kamu kesimi açığına ilişkin büyüklükler yok. Dış desteğin boyutu belli olduğunda, faiz haddinin ve iç borç stokunun alabileceği düzeyleri ve bu borç stokunun ne ölçüde çevrilebilir olduğunu daha rahat değerlendirebileceğiz.
Her şeyden önemlisi de şu: Biz programa inanırsak ve bekleyişlerimizi olumluya çevirirsek -ki bu olumluluğun maddi temellerini yukarıda sıraladım, işler yolunda gider. Aksi durumda ise...
Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.