ADANA - Tarlalarda çalışmak üzere Adıyaman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin, Şırnak başta olmak üzere Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinden Çukurova’ya gelen geçici tarım işçisi kadınlar, göçerliğin getirdiği bir hastalığın derdini çekiyor. Adana İl Sağlık Müdürlüğü’nün tarım işçilerinin çadırlarında yaptığı sağlık taramasında belirlenen sonuçlara göre, geçici tarım işçiliği yapan kadın ve kız çocuklarında böbrek ve bağırsak rahatsızlıklarına sık rastlanıyor. Hastalıkların nedeniyse kaldıkları çadırlarda, tuvalet ve banyo imkânlarından mahrum kalmaları ve tuvalet ihtiyacını gidermek için havanın kararmasını beklemeleri.
Geçici tarım işçilerinin naylon ve bezlerden kurdukları çadır köylerin bir bölümünde tuvalet bulunmazken bazı çadır köylerin kenarına kurulan tuvaletlerse hastalık saçıyor. Yaklaşık bir metrekarelik yerin etrafını bez ve naylonla çeviren, bir metre derinliğinde açtıkları çukurun kenarına da iki büyük taş koyarak tuvalete dönüştüren tarım işçileri, burada ihtiyaçlarını giderirken sağlıklarını da tehlikeye atıyorlar. Küçük çocuklar bu tuvaletlere oturmakta zorlanırken, kadınlar da erkeklerin görebildiği ortamda tuvalete giremiyor.

Çadırlardaki tuvalet sorunu, Karataş Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğü’nün ‘Pamuk kadar beyaz bir gelecek için’ sloganıyla yürüttüğü proje çalışmasına da konu oldu. Projenin yürütüldüğü Yemişli Köyü’ndeki Sosyal Destek Merkezi uzmanlarının hazırladığı faaliyet raporunun ‘Mevcut Durum’ bölümünde şu ifadelere yer verildi: “Tarım işçilerinin yaşam alanlarında tuvaletin olmaması en çok kız çocuklarını ve kadınları etkiliyor. Tuvalet ihtiyacını gidermek için kız çocukları ve kadınlar havanın kararmasını bekliyor. Bu süre bazen altı-yedi saati bulabiliyor. Buna bağlı olarak böbrek rahatsızlıkları bölgede yaygın olarak görülüyor.”

‘İdrarı uzun süre tutmak zararlı’
Uluslararası Üremik Araştırmalar ve Toksisite Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Yahya Sağlıker, tarlada veya başka işlerde çalışan, çok uzun süre idrar yapmayan veya yapamayanların böbrek hastalığına yakalanma riskinin yüksek olduğuna dikkat çekiyor.
Sağlıker, “İdrarın uzun süre tutulması, idrar yolları ve böbreklerde birikime neden olur. Bu hem idrar yollarını hem de böbreğin içinin zamanla genişlemesiyle kronik anlamda böbrek hastalığına yol açar.” İdrarın tutulmasından kaynaklanan böbrek hastaları arasında tarım işçisi hastaların da bulunduğunu söyleyen Sağlıker, “Tarım işçilerinin büyük bölümü yeşil kartla tedavi oluyor. Bu işçilerin sağlık için olmazsa olmaz koşullardan su, tuvalet, banyo ihtiyaçlarının giderilmesi, ileride oluşabilecek hastalıkların maliyetinden az olur” diye konuşuyor. (aa)