Sosyal devlete Türk katkısı yardım bakanlığı mı olacak?

AKP’nin ‘sosyal devletin gereği’ diye savunduğu yardımların dağıtımındaki karmaşa iki devlet kurumunu karşı karşıya getirince iş yardım bakanlığı kurulmasını tartışmaya dek vardı

ANKARA - Muhalefetin ‘sadaka toplumu yaratılıyor’ diye eleştirdiği AKP hükümetininse ‘sosyal hukuk devletinin bir gereği’ diye savunduğu gıda ve kömür yardımları devletin iki kurumunu karşı karşıya getirdi.

Sosyal yardımların gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması için kamu idarelerince yapılan yardımları kendi çatısı altında toplamaya çalışan Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü (SYDGM) rakip çıktı. SGK’nin önerisi yardımların özerk bir yapı tarafından dağıtılmasını öngörürken, SYDGM, yardım bakanlığı kurulmasını teklif ediyor. SYDGM’nin ‘bakanlık’ teklifi yardımların siyasi gücün kontrolüne girmesine neden olacağı ve ‘sadaka toplumunu kurumsallaştıracağı’ gerekçesiyle eleştiriliyor.

SYDGM’in hazırladığı, ‘Sosyal Yardım ve Proje Destek Faaliyetleri Etki Analizi Araştırması’nda eğitim yardımlarının yoksullukla mücadeledeki önemine dikkat çekildi. Araştırmada bu yardımların kapsam ve içeriğinin genişletilmesi gerektiği belirtilirken özellikle eğitim desteği ya da şartlı nakil transferi alan aileleri istihdamdan soğutmayacak gelir kapılarının açılması gerektiğine dikkat çekildi.

‘Muhtaçlık kriterleri farklı’
Sosyal yardım programlarının ve proje desteklerinin tam ve kapsamlı bir tanımının yapılmasının da tavsiye edildiği SYDGM raporunda şu görüşlere yer verildi: 
“Sosyal yardım alanında faaliyet gösteren birçok kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve sivil toplum örgütlerinin var olması ve dağınık yapı, sosyal yardımlar konusunda kullanılan kaynağın etkin şekilde değerlendirilememesine yol açmaktadır. Sosyal yardım ve hizmet alanında çalışan kurum ve kuruluşlar ile özellikle belediyelerin muhtaçlık kriterleri arasında farklılıklar bulunmaktadır. Fayda sahiplerinin belirlenmesinde standart bir yapı yoktur. Bu nedenle ortak muhtaçlık kriteri oluşturulması, ortak form kullanılması ve tek nokta merkezleri kurulması konusunda görüş birliğine varılmıştır. ‘Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ ya da bu koordinasyonu sağlayacak bir çatı örgüt kurulması ya da SYDGM’nin koordinasyon örgütü rolünü de üstlenmesinin yararlı olacağı dile getirilmiştir.”

Sosyal yardımların tek çatıda toplanması konusunda hazırlanmış bir yasa taslağı bulunuyor. Sosyal yardımların tek çatıda toplanmasıyla öncelikle, şu an yeşil kart kullananların genel sağlık sigortası primi ödemeleriyle 65 yaş ve özürlü aylığı ödemeleri, yoksul çocuklara okul yardımı gibi ödemeler ‘SGK Primsiz Ödemeler Genel Müdürlüğü’nde toplanacak ve öncelikle yeşil kart verilmesine ilişkin kriterler yeniden belirlenecek. SGK, sosyal yardımlaşma vakıflarıyla belediyelerin dağıttıkları yardımların da bu genel müdürlük tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği savunuyor.