Türkiye’de işsizlerin en uğrak yeri kahvehaneler. İstihdam edilenlerin yüzde 61.7 ile en büyük bölümü ise ‘1-9 kişi arası’ çalışanı olan işyerlerinde görev yapıyor. Çalışanların yüzde 3.2’sinin de ek bir işi bulunuyor.
16/09/2008 10:04
İşsizlik oranı haziranda yüzde 9’a yükseldi. İşsiz sayısı 96 bin kişi artarak 2.2 milyonu aştı. İşsizlik oranı da 0.2 puanlık artışla yüzde 9’a yükseldi. Kentsel yerlerde işsizlik oranı 0.4 puanlık artışla yüzde 11.5 olurken, kırsal yerlerde ise 0.3 puanlık azalışla yüzde 5.2’ye geriledi
ANKARA - Türkiye’nin en büyük sorunlarından biri olan işsizlikte ilerleme sağlanamıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), işsizlik oranı hareketli ortalamasının mayıs-haziran-temmuz döneminde yüzde 9 olduğunu açıkladı. İşsizlik oranı geçen yılın aynı döneminde de yüzde 8.8 düzeyindeydi.
TÜİK verilerine göre aynı dönemde tarım dışı işsizlik oranı, geçen yılın aynı dönemine göre 0.2 puanlık artış ile yüzde 11.7 olarak gerçekleşti.
Yüzde 72.6’sı erkek
Türkiye genelinde ise işsiz sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 96 bin kişi artarak 2.237 milyona yükseldi. İstihdam edilenlerin sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre 462 bin kişi artarak, 22.5 milyon kişiye yükselirken, aynı dönemde tarım sektöründe çalışan sayısı 58 bin kişi azaldı; tarım dışı sektörlerde çalışan sayısı ise 519 bin kişi arttı.
Haziran döneminde istihdam edilenlerin yüzde 27.6’sı tarım, yüzde 19.4’ü sanayi, yüzde 6.3’ü inşaat, yüzde 46.8’i ise hizmetler sektöründe istihdam edildi. Önceki yılın aynı döneme göre, tarım sektöründe istihdamın payının 0.8 puan azalırken, sanayi sektörünün payının 0.4 puan, hizmetler sektörünün payının 0.5 puan arttı; inşaat sektörünün payı değişmedi.
İstihdam edilenlerin; yüzde 72.6’sını erkek nüfus oluşturuyor. İstihdamdaki nüfusun yüzde 60.8’inin lise altı eğitimli olduğu belirlendi. İstihdamdakilerin yüzde 58.2’si ücretli, maaşlı ve yevmiyeli, yüzde 26.4’ü kendi hesabına ve işveren, yüzde 15.4’ü ücretsiz aile işçisi konumunda bulunuyor. İstihdam edilenlerin yüzde 61.7 ile en büyük bölümü ‘1-9 kişi arası’ çalışanı olan işyerlerinde çalışıyor. Çalışanların yüzde 3.2’sinin ek bir işi bulunuyor.
Çalışanlardan yüzde 4.3’lük bir bölüm mevcut işini değiştirmek veya mevcut işine ek olarak bir iş arıyor. Ücretli olarak çalışanların yüzde 86.5’i sürekli bir işte çalışır durumda. Kayıt dışı istihdam oranı haziran ayında da düşmeye devam etti. Yaptığı işten ötürü herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan çalışanların oranı, geçen yılın aynı dönemine göre 2.3 puanlık azalışla yüzde 46.3’e kadar indi. Geçen yılın aynı dönemine göre tarımda sosyal güvenlikten yoksun çalışanların oranı yüzde 88.1’den yüzde 87.9’a, tarım dışı sektörlerde yüzde 32.8’den yüzde 30.4’e geriledi.
Haziran 2008 döneminde, Türkiye genelinde iş gücüne katılma oranı, geçen yılın aynı dönemine göre 0.3 puanlık artışla yüzde 49.6 olarak gerçekleşti. Erkeklerde iş gücüne katılma oranı 0.3 puanlık artışla yüzde 72.7, kadınlarda ise 0.5 puanlık artışla yüzde 27.1 düzeyine yükseldi. Kentsel yerlerde iş gücüne katılma oranı 0.6 puanlık artışla yüzde 46.6, kırsal yerlerde ise 0.1 puanlık artışla yüzde 55.2 oldu. Toplam iş gücünün yüzde 17.6’sını 15-24 yaş grubundakiler oluşturdu.
Lise altı eğitimlilerde işgücüne katılma oranı yüzde 47.9 olurken, yüksek öğretim mezunlarında bu oranın yüzde 78.7’ye ulaştığı belirlendi.
Lise altı eğitimlilerde erkeklerin iş gücüne katılma oranı yüzde 72, kadınlarda yüzde 23.4 düzeyinde. Lise ve dengi okul mezunlarında erkeklerde yüzde 75 olan iş gücüne katılma oranının, kadınlarda yüzde 34’te kaldığı dikkati çekti. Yüksek öğretim mezunlarında işgücüne katılma oranının erkeklerde yüzde 84.2, kadınlarda yüzde 70.4 olduğu belirlendi.
İş gücüne dahil olmayanlar
Haziran 2008 döneminde iş gücü dışında olup, daha önce bir işte çalışanların yüzde 34.4’ünün ‘tarım’, yüzde 24.6’sının ‘sanayi’, yüzde 5.4’ünün ‘inşaat’, yüzde 35.6’sının ise ‘hizmetler’ sektöründe çalışmış olduğu belirlendi.
Daha önce bir işte çalışıp, söz konusu dönemde iş gücü dışında olan 9 milyon 903 bin kişinin yüzde 29.8’inin emeklilik, yüzde 7.4’ünün mevsim gereği, yüzde 17.6’sının sağlık nedeniyle, yüzde 10.9’unun evlilik, yüzde 5.8’inin işten çıkarılma/işyerinin kapanması, yüzde 5.5’inin işinden memnun olmama nedeniyle ve yüzde 23’ünün ise diğer nedenlerle en son çalıştıkları işten ayrılmış olduğu saptandı.
İş gücü hareketleri
Haziran 2008 döneminde işe yeni başlayan veya iş değiştiren kişi sayısı 1 milyon 590 bin olarak gerçekleşti. Bunun toplam istihdam içindeki oranı yüzde 7 olarak belirlendi. İşe yeni başlayan veya iş değiştirenlerin yüzde 31.9’u 25-34 yaş grubunda yer alıyor.
Bu dönemde işe başlayan veya iş değiştirenlerin yüzde 17.7’si ‘sanayi’, yüzde 39.3’ü ‘hizmetler’, yüzde 22.5’i ‘inşaat’ sektöründe, yüzde 20.5’i ise ‘tarım’da işe başladı. Mevcut işsizlerin 322 bin kişi ile yüzde 14.4’ünü bu dönemde işten ayrılanlar oluşturdu. (Radikal)
Türkiye’de işsizlerin profili