9 Şubat 2010, Salı
Son Güncelleme 20:17
Dersim'i bugün anlamak
CHP Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen’in geçen hafta TBMM’de yaptığı konuşmada, Atatürk döneminde, İnönü Başbakan iken 1937-38 arası ortaya çıkan ‘Dersim isyanı’na atıf yapması hem AKP tarafından, hem de CHP içindeki kimi gruplarca kullanılıyor. İsyanı sanki onlar çıkarmışlar da ‘tenkil’ onlara karşı yapılmış gibi, isyana sebep olan aşiretler yerine Aleviler tahrik ediliyor. Öymen’in konuşmasıyla CHP’ye karşı kullanılacak ciddi bir siyasi hata oluşturduğu, bundan dolayı da CHP’den istifa etmesi gerektiği öne sürülüyor. Oysa Dersim’de günah Alevilerin değil; Yukarı Abbas Uşağı aşireti reisi Seyit Rıza’nın kışkırttığı kimi başka aşiretlerde gözüküyor.
Öymen’in konuşmasını dinlerken olayları ne kadar iyi irdelediğini düşünmüş biri olarak önce oluşturulmak istenen muhalefet cephesinin amacının ne olduğunu pek anlamamış, sonra da şaşırmıştım.
Konuşmacının vurgulamak istediği ana fikir; ‘İsyancılara, teröristlere karşı Atatürk’ün onayladığı yaklaşımın, onları müzakere ile değil, doğru yaklaşım olan kuvvet kullanarak durdurmak’ olduğu idi. Bu yönteme daha sonra,özellikle Bayar döneminde ‘Tenkil’ adı verildi.
Cumhuriyet’in ilk dönemindeki ‘Kürt isyanları’nı, ‘Güneydoğu-Düşük Yoğunluklu Çatışma’ isimli kitabımda kullanmak için; Genelkurmay kaynakları ile birlikte, Fransız ve İngiliz kaynaklarından araştırdığımda Türkiye’nin ayaklanmacılara karşı ne denli kararlılıkla hareket ettiğini görmüştüm.
1984’de PKK’ya karşı olan mücadele başlangıcı gibi, o zaman da olaya askeri güç klasik yöntemlerle müdahale etmişti. Ama çok geçmeden ‘gayri nizami savaş’ yöntemlerine adapte olduğu ve giderek elindeki tüm olanakları kullanarak kısa sürede netice aldığı görülmüştü.
O günkü dünya koşulları Türkiye’nin asilere karşı, sahip olduğu tüm gücü istediği gibi kullanmasına izin veriyordu. Onun için de askeri önlemler, çok kısa sayılacak sürede etkisini göstermiş ve İnönü hükümetinin Mareşal Fevzi Çakmak emrinde, Atatürk’ten aldığı direktifler içinde hareket eden Türk Silahlı Kuvvetleri ile kesin neticeye gitmesi mümkün olmuştur.
Aynı neticenin şimdi PKK’ya karşı alınamamasının temel sebeplerinden biri de, direnenlere karşı orantısız güç kullanma olanağının, mevcut dünya koşulları içinde bulunmamasıdır. O kadar ki; TSK parça tesirli bombaları bile, ABD gibi bir müttefikinden sağlayarak mücadelesinde kullanamamıştır. Onun için de mevcut koşullarda mücadele uzayarak hâlâ sürmektedir. AKP iktidarının henüz ana hatlarıyla ortaya çıkmamış olan yaklaşımıyla, daha süreceği de anlaşılıyor.
İşte Onur Öymen bu iki olay arasındaki benzerliklere temas ederken AKP yaklaşımını eleştirmiştir. Ne Atatürk’e ne de isyanda asıl sebep olmayan Alevi kökenli vatandaşlara eleştiri getirmemiştir. Ama kanımca, AKP‘lilerin de şark kurnazlığı ile kullanmak istedikleri; CHP içinde, giderek büyüyeceği anlaşılan bir sürecin başlamasına sebep olmuştur.
Öymen’e karşı Alevi kökenli bir kesimin eleştiriye başlaması, buna AKP’nin sahip çıkması, Öymen dışında CHP’yi de rahatsız etmiş olacak ki; CHP saflarından da tepkiler gelişmiştir. Önce Öymen’den özür dilemesi istenmiş, sonra da beklenmeyen bir şey olmuş; CHP Genel Başkan Yardımcısı‘na karşı CHP Grup Başkan Vekili Kılıçdaroğlu açıkça, istifa isteyerek tavır almıştır.
Bu durum karşısında Baykal, İstanbul CHP İl Başkanı tarafından da desteklenen Kılıçdaroğlu’nun tavrını ‘Kendisine iletilen eleştirileri yansıttı’ şeklinde konuşarak çözümlemek istemiştir.
Şimdi Kılıçdaroğlu’nun Öymen’e karşı tavır alarak siyasi hata yaptığını ya da geleceği için yatırımda bulunduğunu, ortaya Baykal ile sürtüşme olasılığını çıkardığını düşünenler vardır. Ama kanımca CHP’nin olup bitenler karşısında Aleviler nezdinde itibarını korumak için, Kılıçdaroğlu bu çıkışını Baykal’dan ölçülü icazet almadan yapmamıştır.
CHP lider kadrosunun işi zor. Bir yandan, aslında günahı olmayan, AKP destekli bir kampanya karşısında kalan Öymen‘i korumaya çalışmaktalar. Diğer yandan da Alevi vatandaşlara sahip çıkma, onları yatıştırma gayreti içindeler.
Okur Yorumları (12 Yorum)
meydana kimlare kalacak - 21/11/200910:27
Enver Paşanın ırkçı torunları,kıçına kına yaksın.Avrupada 50 bin alevi Hırıstiyanlığa geçmiş,deniliyor,Ülkemizin kültürel mozağiyi kaybolup gidiyor,daha doğrusu kazınıyor,meydan Cemalettin Kaplanlara kaplanlara kalsın..
yanlış bilinenler - 20/11/200920:38
Sayın yazarbir konu üzerinde yeterli bilginiz yoksa yazmayınız lütfen.Yok eğer yazıyor ve bilgim var diyorsanız da o zaman da yazdığınızın yanlış olduğunu,bilinçli bir hata yaptığınızı derler size.İlk yanlış,dersimde aleviler değil de yukarı abbas uşağı isyan etmiş diyerek kendinizce alevileri kürtlerden ayırıyorsunuz. Bilginiz yanlış(yada bilerek söylüyorsunuz).Eğer buna isyan diyorsanız,bunu da abbasanlı seyit rıza yapmışsaseyit rıza dersim alevilerinin en baştaki mürşidi dir.. dersim de tamamen alevidir.Ama aynı zamanda zazadır. Yani kürttür. Bu durum sizin gibi pek çokları tarafından böyle bir yanılgı yaratmak için bilinçli çarpıtılıyor.Yok eğer ben çarpıtmıyorum diyorsanız bence yarın ilk işiniz bunu düzeltmenizdir.İkinci olarak çok da biz okuyucuyu ilgilendirmeyen ama yine de dikkatimizi çeken,sizin öymeni savunma çabanızdır. devletin yıllardır tunceliye bakışını biliriz ve öymen de bunu açık bir şekilde ifade etti. Dürüst davrandı da diyebiliriz. Ama birileri yok öyle demek istemedi,şöyle dedi diyerek temize çıkarmaya çalışması,öymenin tavrından daha dürüstçe bir şey değildir.Diğer bir yanlış orda bir isyan olduğunu söylemektir,dersim de bir isyan yoktu. Bunu biraz saha çalışması yaparak çok kolayca ispatlayabilrisiniz ki çok sayıda yapılmış çalışma mevcuttur. Dersimde olan şeytamamen devleti bilmeyen,otorite görmemiiş bir toplumun,-üstelik bu orda yaşayanların bir suçu yada hatası da değildi- bilerek katledilmesinden başka bişey değildir. Koca devlet,yedi düveli yenmiş bir devlet acaba bir kaç ağayı mı etkisizleştiremeyecekti yani?ki o ağaalrın da sorunu devletle değildi birbirleri ile idi. Dersimde insanların cahillikleri kullanılırak nasıl birbirine düşürüldüğü çok da gizli kalmış bir olay değildir.Oradaki askeri yada mülki idarecilerin bir kaç haydutu yanlarına alıp çapulculuk yaptırdığını sonrada bunları paylaştıklarını bura insanı biliyor.Bilmiyorsanız gelin burdaki her insan size anlatsın. Bura insanı devlet düşmanı da değildi dersimden bir alay milisin ruslara karşı savaşmak için taaa erzincana kadar gittiği,sonrada dönüşte elazığ da bunların yine devlet tarafından ödüllendirildiği de ortadayken nasıl isyan denir. Sırf yapılanı birazcık haklı yada mazur göstermek için bir halkı nasıl böyle itham edersiniz.Daha çok yanlış var ama bu kadarı yeter şimdilik.
Dersim de Jenosid uygulanmistir. - 20/11/200919:30
http://en.wikipedia.org/wiki/Dersim_genocide Wikipedia ya ya baktigimizda Dersimde masum halka yasatilan bunca zulmun demokrat ve sol gibi dergi gazetelrde bile yayinlanmadigini goreceksiniz, Internetten bir arastirma yaparak yabanci kaynaklardan elde edeceginiz sonuclarla yola cikarsaniz yukaridaki yazilanlardan utanc duymamak mumkun degildir. 65.000-70.000 Kurd Alevi olduruldu, binlercesi surgun edildi. 1934 de Kurt halkina dayatilan fasist yasalar ve bu irkci yasalara uymayanlarin insanlik disi kallesce olumlerle cezalandirilmasini mubah gormek korkunc bir baska boyuttur. Sanirim artik herkesin elini vicdanina koyup sunu anlamasi gerekmektedir, Biz kardesce ve empati yaparak bir yasal dizenlemeler yapacaksak, demokratik bir ortam hazirlarsak kardesce bu ulkede hep beraber yasariz. aksini dusundugumuzde ise Bu ulkeyi bir etnik yapinin hegemonyasi altina sokmak ve herkesi bu etnik yapiya zorlamak, Zorla Turklestirmek, herkes Turktur gibi sacma sapan dayatmalrin sonucu bize daha fazla kaybettirir. her iki tarafta bunda kaybeder, Sonuc olarak biz yapmasakda bizden sonraki nesiller insan haklarinin dayatmasi sonucu bile olsa yapacakalrdir. iste O zaman bence onurlu insanlarin kimler oldugunu ve degerlerinin vercekelrine inancim sonsudur. gelin biz simdiden yapalim, insandan yana, demokrasiden yana, kardeslikten yan, empaty yaparak bir guzel ulke birakalim bizden sonrakilere, Sayin Kislali sizi bu yazinizdan dolayi kiniyor ve tarih sayfaalrinda bir gun hakkedecegi karsiligi bulacagini umuyorum
