@omererbil

Adım adım Cerattepe

Adım adım Cerattepe
Adım adım Cerattepe
Cerattepe'deki bakır madeni ve bu madene karşı direniş 20 yıldır gündemde. Madeni alan şirket, önceki gün, mahkemenin yürütmeyi durdurma kararına rağmen harekete geçince karşısında Artvin halkını buldu.
Haber: ÖMER ERBİL - omer.erbil@radikal.com.tr / Arşivi

RADİKAL - Artvin Cerattepe'de bakır madeni açılmasına karşı gösterilen tepki 20 yılı geçti. İlk önce Kanadalı Inmet Mining Corporation şirketi maden ruhsatı almış ancak tepkiler yüzünden işletememişti. Bu firmaya verilen ruhsat da daha sonra mahkeme kararıyla iptal edildi. Danıştay bu kararı onadı. 24 Haziran 2010’da yürürlüğe giren yeni Maden Kanunu ile Hükümet, Türkiye genelinde olduğu gibi Cerattepe’de yeniden maden aramak için ihale yoluyla ruhsatlandırmanın yolunu açtı ve maden ocağı Cengiz İnşaat'a verildi.

ÇED raporuna mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı vermesine rağmen şirket madeni işletmek için önceki gün yola çıkınca karşılarında Artvinli çevrecileri buldu. Artvin halkı, şirketi madene sokmamak için iki gündür direniyor.

“4 bin 406 hektarlık bir alan. Cerattepe bölgesinin sol alt tarafı Atabarı Kayak Merkezi, kuzeyi boğa güreşlerinin yapıldığı arena ve Orman Bakanlığı’nın ilan ettiği Kent Ormanı, sağ tarafı Hatila Milli Parkı. Kayak merkezi, Arena ve Cerattepe Turizm Bakanlığı’nın ilan ettiği turizm merkezi, aynı zamanda da maden alanı.

* Dünyanın 100 doğal ormanından biri olan Artvin’in Cerattepe Bölgesi ile Genya Dağı’nı da içine alan doğa harikası saha maden tehdidi altında. Endemik bitki örtüsü ile bir doğa harikası olan Artvin’de, 1 milyon 700 bin ağaç risk altında.

* 5 bin hektarlık alanın Artvin’in merkezi olduğu, burada yapılacak madencilik faaliyeti nedeniyle bölgenin hızla Çoruh Vadisi’ne doğru akacağı endişesi taşınıyor.

* Artvin’in maden ruhsatı verilen bölgesi, flora ve fauna açısından eşsiz bir zenginliğe sahip, birçok endemik tür barındıran, Kafkas ekosisteminin Türkiye’deki tek uzantısı ve doğal yaşlı ormanların son yaşam alanı. Türkiye’deki en önemli yırtıcı kuşların göç yolu bu alandan geçiyor. Yırtıcı kuşlar Genya Dağı ve Kafkasör-Cerattepe’de konaklayıp yollarına devam ediyorlar. Bu bölgedeki ormanlar dünyanın en yaşlı ve en zengin bitki örtüsüne sahip 25 eşsiz noktasından biri olarak gösteriliyor.

* Artvin Cerattepe’de iki ruhsat alanında yapılmak istenen madencilik faaliyeti mahkeme kararıyla 24 Ekim 2008’de iptal edildi. 2009 yılında Danıştay 8. Dairesi’nce bu karar onandı.

* 24 Haziran 2010’da yürürlüğe giren Yeni Maden Kanunu ile Hükümet, Türkiye genelinde olduğu gibi Cerattepe’de de yeniden maden aramak için ihale yoluyla ruhsatlandırmanın yolunu açtı.

* Artvin - Cerattepe Bakır - Altın Yatağı için, 17 Şubat 2012 tarihinde Maden İşleri Genel Müdürlüğü’nde gerçekleştirilen ihaleyi 97 milyon 638 bin TL teklif veren Özaltın Holding kazandı. İhale şartnamesine göre, sahada işletme izni alındıktan sonra 3 yıl içinde üretime başlanması, yıllık asgari 500 bin ton tüvenan ve 10 bin ton blister (metal) bakır maden üretiminin yurtiçinde yapılması gerekiyor. Yine ihale şartnamesine göre ihale bedelinin ödenmemesi halinde ihale, en yüksek ikinci teklifi veren Eti Bakır’a (Cengiz Holding) kalacak.

* Maden sahası, daha önce ruhsatı iptal edilen 205 hektarlık Cerattepe ile 4156 hektarlık Genya Dağı dahil şehrin üst mahallelerini kapsayan bölümünden oluşuyor. Bu bölge Artvin’in içme suyu kaynaklarının önemli bir kısmını da içine alıyor.

* Artvin’in tepesinde 30 futbol sahası büyüklüğünde 4 siyanür havuzu ile halkın içme suyu da dahil bütün su kaynaklarının kirleneceği veya şirketçe kullanılacağı ileri sürülüyor.

* Ruhsatlandırmanın doğaya vereceği zararın yanısıra ihale şartnamesi de bir hayli tepki çekmişti. Ruhsat ihalesiyle ilgili hazırlanan şartnamenin incelenmesiyle, ihaleye katılabilecekler için çerçevesi çizilmiş ilginç koşullar konulmuş olması tartışma yarattı.

* Derelerin Kardeşliği Platformu, Yeşil Artvin Derneği ile çok sayıda sivil toplum örgütü yıllardır eylemler ve hukuk mücadelesi ile bölgedeki maden ruhsatlarına karşı direniyor.

Artvin Cerattepe'ye polis ve jandarma takviyesi

Cerattepe'de sabah yeniden gazlı müdahale

JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ: HALKIN TALEPLERİNE KULAK VERİLMELİDİR

Jeofizik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu da yazılı bir açıklama yaparak Cerattepe'de halkın taleplerine kulak verilmesi çağrısında bulundu. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

"Cerattepe'de yapılmak istenen maden işletme faaliyetleri sonucunda, Çoruh Vadisi'nin etrafında yer alan bir büyük botanik bahçesinin yok edileceği, doğa koruma alanlarının tahrip edileceği, binlerce ağacın kesileceği, yörenin morfolojik özelliklerinden kaynaklı olarak heyelan riskinin artacağı açıktır. Madencilik faaliyeti yürütülecek saha, içme suyunun sağlandığı kaynağa çok yakındır. Tema Vakfı'nın 2007-2011 yılları arasında sürdürdüğü Kaçkar Dağları sürdürülebilir orman kullanımı ve koruma projesi kapsamında özellikle dikkat çektiği bölge, dünya doğa korumada öncelikli en önemli 25 sıcak noktadan birisidir. Ülkemizde 80'li yıllardan bu yana izlenen neo-liberal politikalar ile sağlık, eğitim, sosyal güvenlik, çevre, madenler, kentler ve tarım alanları çok büyük yıkım görmüş, özelleştirme uygulamaları ile bu ulusun dişinden tırnağından artırarak oluşturduğu kamu işletmeleri yok pahasına, birçoğu da amacı ve kaynağı belli olmayan yabancılara küresel sermaye guruplarına satılmak suretiyle elden çıkarılmıştır."

Açıklamanın son bölümünde ise, "Madenlerimizi kamu yararına üretmek ve aynı zamanda çevreyi korumak kamusal bir sorumluluktur. Tam da bu sorumluluk bilinci içerisinde Cerattepe için mücadele veren Artvinli yurttaşlarımızın polis müdahalesiyle karşılaşmaları anlaşılır bir tutum değildir. Yurttaşlarımızın bu tepkilerinin dikkate alınması ve haklı taleplerinin yerine getirilmesi gerekir. Yerel halkın onayını alınmadan taleplerine kulak verilmeden hiçbir ekonomik faaliyetin kabul edilmesi düşünülemez. Bu konuda yetkilileri halktan yana davranmaya davet ediyoruz" denildi.

CERATTEPE HUKUK MÜCADELESİ 20 YILDIR SÜRÜYOR

Kafkasör Yaylası Genya ve Cerattepe Mevkiinde madencilik faaliyetleri 1996 yılında başladı. Kanadalı Cominco Madencilik şirketi bölgede faaliyet yapmak için maden ruhsatı aldı. Yeşil Artvin Derneği bölgede yapılacak madencilik faaliyetlerinin doğaya geri dönüşümsüz zararlar vereceğini belirterek 1997 yılından itibaren hukuk mücadelesi başlattı. Rize Bölge İdare Mahkemesi'ne maden ruhsatının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle dava açıldı. Bu süreçte Cominco firması bölgedeki tüm haklarını yine Kanadalı olan İmmet Mining firmasına devretti. Uzun süren yargı mücadelesi sonucunda Rize İdare Mahkemesi'nin maden ruhsatı iptali için verdiği kararı Danıştay 2002 yılında onadı. Artvin halkı böylece maden şirketlerinin bölgeden çekilmesini sağladı.

Artvin'in yeni mücadelesi ise 2012 yılında aynı bölgeye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın bakır, gümüş ve altın madeni çıkarma izni vermesiyle başladı. Bakanlık, ihale sürecinin ardından bölgedeki bakır madeni için Çevresel Etki Değerlendirme olumlu raporuna da onay verdi. Gelişme sonrasında Artvinliler 2013 yılında yeni bir hukuk mücadelesi başlattı. Yeşil Artvin Derneği öncülüğünde bir araya gelen 283 kişi, ÇED olumlu raporunun yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Rize İdare Mahkemesi'ne dava açtı. Davada mahkeme 20 Kasım 2014 tarihinde 'Yürütmeyi durdurma' kararı verdi. 2015 yılının Ocak ayında mahkeme Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilen ÇED olumlu raporunu iptal etti. Maden şirketi ÇED raporunda yaptığı değişiklikleri yeniden bakanlığa sundu. Bakanlık bir genelge ile ÇED raporunu yeniden onayladı.

BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ BEKLENİYOR

Yeşil Artvin derneği öncülüğünde 8 Temmuz 2015 tarihinde Rize İdare Mahkemesi'ne yürütmeyi durdurma ve ÇED olumlu kararının iptali istemiyle yeniden dava açıldı. 761 kişi ile 60 avukatın açtığı dava Türkiye'nin en büyük çevre davası olma özelliğini taşıyor. Mahkeme yeniden keşif yapılması kararı verdi. Bölgede bilirkişi heyetinin inceleme yapması bekleniyor.