scorecardresearch.com

Anadolu'da nadir bir turna keşfi

Anadolu'da nadir bir turna keşfi
Doğu Anadolu'da yaşayan turnaların dünyadaki tüm turnalardan farklı bir alttür olduğu keşfedildi. Tür, dünyanın en nadir turnası

DOĞA DERNEĞİ

Doğa Derneği ve Dünya Turna Vakfı uzmanları tarafından iki yıldır yürütülen çalışmalara göre Doğu Anadolu Bölgesi’nde keşfedilen Anadolu dağ turnasının dünyadaki tüm dağılım alanı Doğu Anadolu, İran, Gürcistan ve Ermenistan’da yer alıyor. 20 çiftten az sayılarıyla dünyanın en nadir turnası olduğu ortaya konan Anadolu dağ turnası (Grus grus archibaldii) Ardahan, Kars, Erzurum, Erzincan, Muş, Sivas ve Van’da yaşıyor. Anadolu dağ turnası çok az sayıda Kafkasya ülkelerinde de görülüyor. Anadolu dağ turnalarının diğer turnalardan en önemli farkı başlarında kırmızı bir leke bulunmaması.
Tüm dünyada 20 çiftin altında kaldığı tahmin edilen bu alttürün Türkiye ’de üreyen altı çiftinin yuvası biliniyor. Komşu ülkelerden İran’da bir çift, Ermenistan’da ise iki çiftin yeri biliniyor. Ne var ki Anadolu dağ turnaları kurutma, baraj ve yol yapım çalışmaları gibi tehditler yüzünden yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
Geçmişte Doğu Anadolu’daki çok sayıda sulak alanda üreyen Anadolu dağ turnaları, günümüzde yalnızca Muş, Van, Erzurum, Kars, Sivas, Ardahan ve Erzincan civarında bulunan sulak alanlarda yaşamını sürdürüyor. Sulak alanlardaki kurutma çalışmaları, baraj, yol inşaatları ve üreme döneminde çıkarılan saz yangınları dünyanın en nadir turna alttürünün varlığını tehdit ediyor. 

Anadolu dağ turnası bizim ele varamayabilir
Doğa Derneği ve Dünya Turna Vakfı’nın (International Crane Foundation) yürütmekte olduğu proje kapsamında son iki yılda Doğu Anadolu’da dokuz ili kapsayan bir çalışma gerçekleştirildi. Arazi çalışmalarının ardından Almanya ve Rusya’da türün dünyada önde gelen uzmanlarıyla bir araya gelen Doğa Derneği uzmanları, türün acil olarak kurtarılması konusunda çalışma başlatma kararı aldı. Proje kapsamında bilinen bireylerin üreme başarısının izlenmesinin yanı sıra yöre halkı, karar vericiler ve yerel yönetimlerle beraber çalışılarak, üreme alanlarındaki tehditlerin ortadan kaldırılması hedefleniyor. Tehditlere karşı acil önlem alınmazsa bu nadir canlının yeryüzünden silinmesi an meselesi.
Anadolu dağ turnasının korunması için Türkiye’deki herkesin elini taşın altına koyması gerektiğini belirten Doğa Derneği Genel Müdürü Engin Yılmaz “Anadolu dağ turnalarının sadece türkülerde kalmaması için Türkiye’ye büyük görev düşüyor. Doğa Derneği, yedi yıl önce başlattığı Hedef: Sıfır Yok Oluş kampanyasıyla çok sayıda ortaklık kurdu ve en nadir canlı türlerinin korunmasını sağladı. Anadolu kimliğinin ayrılmaz parçası turnalar için de seferber olmalıyız” dedi.

http://www.radikal.com.tr/108727910872791

YORUMLAR
(1 Yorum Yapıldı)
Tüm Yorumları Gör

ifadelerde çelişki... - didemcakar

Bu haberde ifadede ve bilimsel açıdan pekçok çelişki göze çarpıyor: başlıkta tür deniyor ama yazıda alttür olduğundan söz ediliyor. Anadolu dağ turnası deniyor ama tür Anadolu'ya özgü değil aynı zamanda İran, Gürcistan ve Ermenistan'da yer alıyor. 6 çifti buradaymış, 20de 6 yeterli mi Anadolu adı için? Kaldi ki alttür adı diyebileceğimiz bilimsel ek "archibaldii" kelimesi bir uzmanın adıdır, Anadolu anlamına gelmez vb. vb. Bu uçan büyük kuşlar için İç Anadolu (diyelim Kayseri, aslında Sivas da İç Anadoluda sanırım) ve Doğu Anadolu (Erzincan) arasında bir engel ya da yaşam alanı olarak çok farklı bir çevresel etken mi var ki İç Anadolu'da yaşamıyor? Bu bilimsel tartışmalara girilirse çıkılmaz... Bu tür haberler daha çok koruma çalışmalarını ve kaynaklarını yönlendirmek ve halkın nadir canlılara dikkatini çekmek için yapılıyor ama ifadelerde daha dikkatli olunmalı. Son cümlerde diyor ki doğa derneği pekçok nadir canlıyı korudu, şimdi sıra turnalarda. Haberin amacı da bu: haydi bu turnaları koruyalım. Türkiye'de devlet, özel kurum ya da STK'ların hangi canlıyı ne kadar korumayı başardığına dair herhangi bir somut gösterge bulmak zor, bu iddialı "korudu, koruduk" laflarının altı ne yazık ki bilimsel olarak boş. Koruma öncelikli pekçok "tür" varken durumu tartışmalı bir alttür kamuoyuna tanıtılıp koruma için seferberliğe girmeden daha dikkat edilmeli...