Bitki zenginliğimiz doğru kullanılsa...

Bitki zenginliğimiz doğru kullanılsa...
Bitki zenginliğimiz doğru kullanılsa...
Türkiye'deki bitki yetiştiriciliğinde lider konuma gelebilecek bir ilimiz olan Yalova'nın bu alanda dünya çapında bir marka olması hayal değil

PROF. DR. ALPER H. ÇOLAK
ARAŞ.GÖR. SİMAY KIRCA


Binlerce yıl öncesinde doğa insanoğlu için bilinmezlerle dolu bir güç, diğer yandan sunduğu kaynaklarla cömert bir yuva olmuştu. Zaman içerisinde bu kabul değişmemiş ancak doğayı dağlarıyla, ovalarıyla, gölleriyle, akarsularıyla bir bütün olarak ‘insanoğlunun bahçesi’ olarak görme yaklaşımından, insana fonksiyonel ve estetik yarar sağlayan doğal öğelerin ‘bahçe’lere taşınmasına doğru evrildi. Bitkilerin önce beslenme, sonra da dekoratif amaçlarla kültive edilmesiyle bahçecilik anlayışı da gelişti ve önemli bir ticari pazar halini aldı.
Türkiye bitki zenginliği açısından dünyanın en önemli ülkelerinden. Ülkemizde üçte biri endemik olmak üzere yaklaşık 10 bin bitki türü tanımlandı. Tüm Avrupa kıtasında 12 bin bitki türü yetiştiği ve bunların 2500’ünün endemik olduğu düşünülürse Türkiye’nin bitki zenginliği daha kolay anlaşılır. Türkiye’de ortalama her hafta yeni bir bitki türü keşfedilmekte.
Ülkemizde doğal tür sayısı çok daha az olan ülkelerle kıyaslandığında bu konuya yeterince önem verilmediği görülüyor. Bu zenginliğimize rağmen son yıllarda bitki yetiştiriciliği daha fazla dışa bağımlı hale geldi ve fidanlıklarda dışarıdan ithal edilen egzotik tür sayısı iyiden iyiye arttı. Üstelik Türkiye 450’nin üzerinde doğal ağaç ve çalı türüyle önemli bir avantaja sahipken. Bakımı çok daha zor ve aşırı sulama isteyen egzotik (yabancı) türler yerine doğamızda farklı coğrafyalarda su kenarı, orman, çayır, alpin çayır, vb. farklı yaşam alanlarında bitkilerin nasıl kompozisyonlar oluşturduğunu gözlemleyerek doğayla daha uyumlu peyzajlar oluşturamaz mıyız? Doğaya bu gözle bakıldığında daha yüzlerce türün üretim açısından ne kadar değerli olabileceği hemen fark edilecektir. 

Yalova için tarihi fırsat
Yalova üretim potansiyeli ve coğrafi konumu açısından bakıldığında Türkiye’deki bitki yetiştiriciliğinde lider konuma gelebilecek bir ilimiz. Üstelik Yalova’nın bitki üretimi konusunda uluslararası bir marka haline getirilebileceği konusunda önümüzde biri İngiltere (Chelsea Garden Show) ve diğeri de Almanya’dan (Bundesgartenschau) olmak üzere iki önemli bitki festivali örneği durmaktadır. Bunlardaki işleyiş Yalova’daki üreticiler, kamu kurumları ve ilgili sivil toplum örgütleri tarafından dikkatli incelenip ülkemizin doğal ve kültürel zenginliğiyle kombine edilirse, Yalova’nın dünya çapında bir marka olması hayal olmayacaktır.
Doğal bitki türü çeşitliliği bu denli yüksek ve bitki yetiştirme teknikleri konusundaki bilgi birikimi çok eskilere dayanan ülkemizde bunun fırsat olarak değerlendirilmemesi büyük kayıptır. Sistemli bir ekip çalışmasıyla desteklendiği takdirde Yalova’nın ve ülkemizin botanik ve bitki üretimi açısından bir marka olmasının önünde engel kalmaz. 

Her hafta yeni bir tür keşfediliyor 
* Kuzey yarımküre ılıman kuşakta bitki zenginliği en yüksek ülke Türkiye’dir 
* Yaklaşık 10 bin bitki türü yaşar. 
* Bunların yaklaşık üçte biri yalnızca Türkiye’de yaşar (Endemik türler). 
* Türkiye’de ortalama her hafta yeni bir bitki türü keşfedilmektedir. 
* Yaklaşık iki endemik bitki türünün biri tehlike altındadır.