Yapay karın getirisi 'Papa'nın Tuvaleti' kadardır!

Yapay karın getirisi 'Papa'nın Tuvaleti' kadardır!
Yapay karın getirisi 'Papa'nın Tuvaleti' kadardır!

Palandöken den yapay kar manzaraları.

Yapay kar sizde de hoş duygular mı uyandırıyor? Peki ya yapay karın canlı türlerine zarar verdiğini ve pistlerde yaralanma risklerini arttırdığını söylesek?

PROF. DR. ALPER H. ÇOLAK
ARAŞ.GÖR. SİMAY KIRCA

Medyada “Yapay kar sevinci” tadındaki cümleleri sık duymaya başladık. Ancak yapay karın getirdikleri ve götürdükleri sandığımız gibi toz pembe değil. Bu ‘Papa’nın Tuvaleti’ (El Baño del Papa) filminde fakir bir Uruguay kasabasında yaşayan halkın tüm umutlarını Papa’nın ziyaretine bağlamasına benzetilebilir. Halk gelecek binlerce ziyaretçinin ihtiyaç duyulabileceği her şeyi borç altına girerek hazırlar. Ama en önemlisi umumi tuvalettir! Papa gelir ama çok kısa bir konuşma yapıp gider. Binlerce ziyaretçi ise gelmez. Türkiye ’deki yapay kar yatırımının getirisi de Beto’nun inşa ettiği tuvaletin getirisi kadardır!
Avrupa ’da yapay kar için birkaç küçük şehrin yıllık su ve elektrik tüketimine denk gelen yılık bir milyon litre su ve 260 milyar kwh elektrik tüketiliyor. Bu enerji tüketiminin iklim değişimine katkısı göz ardı edilemez. Araştırmalara göre birçok dere ve akarsuyun debisi yapay kar üretimi yüzünden yüzde 70 azaldı. Almanya ve Avusturya gibi ülkelerde yapay kar izni alabilmek için çetrefilli bir prosedür var. Bu ülkelerde yapay kar oluşturmanın doğaya olumsuz etkilerinin bilincine varılarak yapay karın kullanım yeri, tesislerin ekolojik uygunluğu, suyun nereden, nasıl alınacağı, ekolojik testler ve denetim kanunla belirlenmiş. Yapay kar kültürü karşısında hiçbir yasal düzenleme olmayan ülkemiz ise sınıfta kaldı.
Övgüyle anlatılan Palandöken bunun bir örneği: 2 bin 600 metre yükseklikteki yapay kar için 330 bin metreküp su ihtiyacı olan tesise, 150 bin metreküp kapasiteli bir gölet yapıldı. Gölet dolmayınca, sondaj yapıldı. Su bulunamayınca da bir kilometre aşağıdaki mezradan taşındı. Bu da yetmeyince çevredeki sular bir havuzda toplanarak 1 kilometrelik boru hattının döşenmesiyle motopompla gölete pompalandı. Üstelik sistem 6 milyon euroya mal oldu. 

Yaralanma risklerini arttırır
Yapay kar sanıldığı gibi üzerinde gönül rahatlığıyla kayak yapılan bir zemin de oluşturmaz. Yapay kar sert olması nedeniyle yeni kayak yapmaya başlayanlarda yaralanma riskini arttırır. Ekolojik riskleri yüksektir ve kimyasallar birçok canlı için zehirdir. Karın hızlı donmasını sağlamak için çeşitli bakterilerden elde edilen maddeler suya karıştırılır. Bu birçok canlıyı yok eder ve birçok ülkede kullanılmakla birlikte Bavyera’da yasaktır. Yapay kar suyunun besin maddesi içeriği normal kar suyuna göre daha zengindir. Bu ise kar yağdırılan yerde bitki türlerinin çoğalmasına, değerli yaşam alanlarının bozulmasına neden olur. Hâlâ yapay kar çok karlıdır diyebilir miyiz?