scorecardresearch.com

Bir tekme, iki tekme, üç tekme...

Bir tekme, iki tekme, üç tekme...

Anne adayları bebeğin hareketlerini hissetmek için sabırsızlanır. Ancak bunun için genellikle 19-20?nci haftayı beklemek gerekiyor.

Bebek anne karnında ne kadar hareketliyse o kadar iyi. Eğer 24 saat içinde tekme sayısı 10'un altına düşerse dikkat
Haber: ÖZGÜR GÖKMEN ÇELENK / Arşivi

Bebeğin hareketleri ultrasonda çok erken dönemde görülse de, anne adayı kıpırtıları ancak 20’nci haftadan sonra hissedebiliyor. Uzmanlara göre bebek ne kadar hareketliyse o kadar iyi. Hatta tekme sayısı 24 saat içinde 10’dan azsa doktora başvurmak gerekiyor. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Doç. Dr. Yücel Karaman anlattı.

Hamileliğin belirtileri neler?
En önemli belirtisi adet gecikmesi. Baş dönmesi, kusma, bulantı, halsizlik, göğüslerde hassasiyet gibi şikâyetler de sık görülür. 

Gebelik haftası nasıl belirlenir?
Gebelik yaşı son adet tarihine göre hesaplanır. Döllenme ve gebelik, son adet tarihinden iki hafta sonrasına denk gelen günlerdeki yumurtlama döneminde gerçekleşir. Diyelim, adetiniz bir hafta gecikti. Bu durumda doktorunuz sizi beş haftalık hamile kabul eder. Normalde gerçek gebelik yaşınız üç haftadır. Ama son adet tarihi baz alındığı için gebelik haftası iki hafta daha fazla hesaplanır. 

Gebelikte röntgen bebeğe zarar verir mi?
Röntgen çektirmek ya da başka bir nedenle radyasyona maruz kalmak bebek için riskler oluşturabilir. Örneğin, doğum kusurları, büyüme geriliği ya da anne karnında ölüm ortaya çıkabilir. Fakat röntgen belirli bir dozun üzerinde risk oluşturur. Normalde tek bir film 0.2 rad’dır. Sözgelimi bir akciğer filmi 0.2 rad, böbrek filmi 3-4 rad, kalın bağırsak filmi 4-5 rad radyasyon verir. Eğer siz 5 tane akciğer filmi çektirdiyseniz bu 1 rad eder. 5 rad’a kadar gebelikte sorun çıkmayabilir. 5-14 rad arası şüpheli durum yaratır. 14 rad’ın üzerinde gebeliğe mutlaka zarar verir.  

Röntgenin çekildiği dönem önemli mi?
Gebelik haftası önemli. Ama organ gelişiminin olduğu dönemde çekilen film çok daha zarar verir. Bebeğin organları altı-yedinci haftada oluşmaya başlar, 12’nci haftaya kadar devam eder. 

Peki ilaç kullanımı tehlike yaratır mı?
Bazı ilaçlar gebelikte sorun oluşturmaz. Ama bazıları zarar verebilir. Örneğin, ağrı kesicilerin bir kısmı zararsızdır. Ama tetrasiklin grubu ilaçlar tehlikelidir. İlaçlar çok geniş bir konu. 1000’in üzerinde ilaç var. Dolayısıyla “Şu ilacı alın, bundan uzak durun” demek mümkün değil. Kesin kural şu: Gebelik döneminde doktora danışmadan ilaç kullanılmamalı.  

Gebe bir kadın doğum yapacağı tarihi nasıl hesaplayabilir?
Gebelik son adet tarihinden itibaren 40 haftadır. Son adet tarihine yedi gün ekleyip üç ay geri gidildiğinde tahmini doğum tarihi bulunabilir. Örneğin son adet tarihiniz 1 Mayıs ise 1+7= 8 yapar. Üç ay geri giderseniz 8 Şubat tarihini elde ederseniz. 

İlk ultrason ne zaman yapılmalı?
Eğer iki haftalık bir adet gecikmesi varsa doktora gitmek lazım. Çünkü gebelik kesesi ancak bu süre sonunda görülebiliyor. Daha sonra her ay rutin şekilde gebelik takip edilmeli. Özellikle 10 -12’nci hafta arasındaki ultrason çok önemli. Çünkü bu dönemde ense pilisi ölçülerek çocuğun down sendromu riski belirleniyor. Çocuğun normal fizyolojisini gösterdiği İçin 15-20’nci haftadaki ultrasonu da çok önemseriz. Bir de 20-24’üncü haftalar arasında detaylı ultrason yapılır. Bu kontrolde çocuğun organlarında herhangi bir sorun olup olmadığına bakılır. Son dönemde yapılan ultrason ise ‘Çocuğun kilosu normal mi?’, ‘Çocuğun önde gelen kısmı baş mı, makat mı?’, ‘Çocukta gelişim geriliği var mı?’ gibi soruları yanıtlamamıza yardımcı olur.

Kalp atışı ne zaman başlar?
Altıncı haftadan sonra kalp atışları duyulur. Çocuğun boyu üç milimetreye geldiği zaman kalp atımlarını görüp duyabilirsiniz. 

Bebeğin hareketleri ne zaman hissedilir?
Ultrasonda çok erken dönemlerde görülür. Ama annenin hissedebilmesi için aşağı yukarı 19-20’nci haftaya kadar beklemek lazım. 20’nci haftadan sonra bir bebeğin 24 saatte en az 10 kere oynaması gerekiyor. Bazı aileler bebek çok hareketliyse ‘Acaba hiperaktif mi olacak?’ diye endişe duyar. Oysa bebek ne kadar hareketliyse o kadar iyidir. Eğer anne adayı çocuğun normalden daha az oynadığını hissediyorsa doktora başvurmalı. Çocuğa giden kan miktarında azalma, plasenta yani çocuğun eşinde bazı iltihabi hastalıklar hareketlerin azalmasına yol açabilir. Annedeki hipertansiyon sonucunda çocuğa kan gitmezse yine hareketler azalabilir. Bu durumda ultrasonla renkli dopler yapıp, kordon kanındaki kan akımını hesaplamak lazım. Bir de bazı kan testleriyle plasentada enfeksiyon olup olmadığı kontrol edilmeli. Her şeyden önemlisi NST denilen bir testle çocuğun kalp atımlarını kaydetmek gerekir. 

Gebelikte saç boyatmak zararlı mı?
Bu konuda ortak bir görüş yok. Bazı araştırmalar zarar verdiğini bazıları da zarar vermediğini söylüyor. Normalde 14-15’nci haftaya kadar önermiyoruz. Fakat yaptırmak istiyorsa doğal boyaları öneriyoruz. 

Bebeğin cinsiyeti ne zaman anlaşılır?
Ultrason cihazıyla aşağı yukarı 14-15’inci haftada belirlenebilir. 10-12’nci haftalarda koryon villis biyopsisi (CVS) denilen yöntemle de cinsiyet anlaşılabilir. CVS, plasentadan (bebeğin eşi) ince bir iğneyle parça alınmasıdır. Çocuğun cinsiyetini kesin olarak söyleyen bir başka yöntem amniyosentezdir. 16’ncı haftadan sonra yapılabilen bu yöntemi kabaca şöyle anlatabiliriz: Anne karnından bir iğneyle girilerek çocuğun içinde yüzdüğü keseden bir miktar örnek su alınır. Örnek sıvıda çocuğun dökülen cilt hücreleri bulunur. Bu hücreler laboratuvar ortamında ço-ğaltılarak genetik incelemeye tabii tutulur. Yaklaşık üç hafta süren işlemden sonra bebeğin cinsiyeti belirlenir. Ülkemizde CVS ve amniyosentez ile cinsiyet belirlemek yasak. Bu, cinsiyete bakıp gebelik sonlandırılmasını engellemek için konulan bir kural. Her iki test de sadece bebekte genetik bir hastalığın var olup olmadığını öğrenmek için kullanılır. 

Trimester ne demek?
Gebelik birinci, 2’nci ve 3’üncü trimester olarak üç döneme ayrılır. Birinci trimester ilk 12 haftalık, ikinci trimester 12-24’üncü haftalar, üçüncü trimester de 24’üncü haftadan doğuma kadar olan dönemi kapsar. Birinci trimesterde bebeğin organları ve dokuları oluşur. İkinci trimesterde bebeğin hareketleri hissedilir. Bebeğin ağırlığı artar ve boyu uzar. Üçüncü trimesterde artık bebeğin tüm organ ve dokuları gelişmiş durumdadır. Yedinci aydan sonra bebek hızla büyür. 

İlk trimesterde kaç kilo almak ideal?
Hamilelik süresince ortalama 10 kilo almak gerekir. İdeal olanı ayda bir kilodur. Eğer daha fazla kilo almazsanız doğumdan sonraki altıncı haftada 10 kilonun tamamını verirsiniz. Ama 20-30 kilo alırsanız hem kilo vermeniz güçleşir hem de cildinizde bazı sorunlar ortaya çıkar. Örneğin çatlak giderici krem kullansanız bile karın bölgenizde çatlaklar, sarkmalar oluşabilir. 

Gebeliğin başında görülen yorgunluk ve uyku hali normal mi?
İlk üç ayda bu yakınmalarla çok sık karşılaşıyoruz. Ama endişeye gerek yok. Çünkü bunlar hastalık belirtisi değil tamamen normal bir süreçtir. Gebeliğin son döneminde ise bebek hareketleri, sık idrara çıkmak gibi nedenlerle uykusuzluk sorunu ortaya çıkabilir. 

Hamileyken seyahat edilebilir mi?
Uçakla ya da otomobille seyahat etmekte bir sakınca yok. Ancak düşük ya da erken doğum şüphesi varsa seyahati kısıtlamak lazım.

Mide bulantıları ne zaman başlar?
Aşağı yukarı altı -yedinci haftadan sonra başlar, sekiz-12’nci haftalar arasında zirveye ulaşır, daha sonra giderek hafifler ve 14-16’ncı haftalar arasında kaybolur. Genellikle sabahları görülür ama bazı kadınlarda gün sonunda şikâyetler artabilir. Bulantıya iştahsızlık, belli kokulara karşı aşırı hassasiyet de eşlik edebilir. Bu hassasiyet özellikle sigara, yemek ve parfüm kokularında daha belirgindir. İştahsızlık yüzünden kişi birkaç kilo kaybedebilir, bu çok önemli bir sorun yaratmaz. Bulantıların şiddeti gebeler arasında farklılık gösterir. Eğer bulantı ve kusmaya rağmen hasta yemek yiyebiliyorsa sorun yoktur.  

Bulantıya karşı nasıl önlem alınabilir?
Sabahları uyanır uyanmaz kraker, kuru ekmek, bisküvi yemek bulantıyı azaltabilir. İki-üç saatte bir küçük miktarlarda yemek, hafif mevsimlik sebzeler tüketmek, yemeklerden bir süre sonra dik oturmak işe yarayabilir. Çorba ve diğer sıvıları ana öğünlerde değil, ara öğünlerde almak gerekir.  

YARIN: Sigara düşüğe davetiye...

ETİKETLER:

haber

http://www.radikal.com.tr/9516129516120

YORUMLAR

Bu habere henüz yorum yazılmamış.