Tek tedavi cerrahi

Tek tedavi cerrahi
Tek tedavi cerrahi

Sadece elini kullanıyor gibi gözükse de katarakt ameliyatlarında doktorlar iki el, iki ayak ve kafalarını kullanıyorlar. Ayaklar merceği ve fako denilen aleti kumanda ediyor, eller operasyonu gerçekleştiriyor, alın merceğe dayanıp büyütülmüş gözü inceliyor. Doktor bir ahtapot gibi tüm uzuvlarıyla çalışıyor.

Türkiye'de Fako yöntemiyle ilk katarakt ameliyatını 1990 yılında, ilk lazer ameliyatını da 1994 yılında Dr. Sinan Göker gerçekleştirdi. Göz konusunda ilklere imza atan Dr. Sinan Göker ile A'dan Z'ye göz hastalıklarını konuştuk. Başlangıcı da son derece yaygın bir göz hastalığı olan katarakt ile yaptık
Haber: FERHAN KAYA POROY / Arşivi

Katarakt ameliyatı deyip geçmeyin; bildiğiniz ameliyat bu da! Lazerle yapılan diğer göz operasyonlarıyla da karıştırmayın sakın, çünkü onlar gözün dışında kornea tabakasına yapılan işlemlerken katarakt ameliyatın gözün içine girilerek yapılıyor. Dr. Sinan Göker şöyle tanımlıyor: Lasig, yani lazerle yapılan ameliyatlar portakalın kabuğuna, katarakt ise portakalın içine yapılır! Ameliyathaneye girince de işin ciddiyeti ve önemi hissediliyor zaten. Öyle dışarıdan görüldüğü gibi ‘Oldu bitti, hepsi 10 dakika. Sonra da eve’ türünden basit değil anlayacağınız! Ameliyatın başarısı üç koşula bağlı; iyi ekipman, tecrübeli doktor (ki doktorun başarılı ameliyat yapabilmesi için 500’ün üzerinde vaka gerçekleştirmiş olması gerekiyor) ve steril koşullar. Bunlardan biri tam olmazsa katarakt ameliyatı için girip, kör olup çıkabilirsiniz! Ameliyathane, kalp ameliyatı yapılanlardan farksız. Hastaya uygulanan işlemler de. Steril aletlerin olduğu bölgeye ve hastanın üzerindeki steril örtüye değmememiz konusunda uyarılıyoruz. Sadece ameliyat olacak gözü açıkta bırakılıyor. Sonra anestezi… 

Katarakt nedir?
Katarakt, göz bebeğinin arkasındaki doğuştan var olan doğal merceğin (lens) görmeyi düşürecek derecede şeffaflığını kaybederek matlaşmasıdır. Sağlıklı bir gözde mercek saydamdır, ışığın doğrudan retinaya ulaşmasını sağlar. Keskin ve net bir görüntü oluşturur. Kataraktlı mercekler görmeyi engelleyerek sanki bir buzlu camdan dışarıya bakar gibi, objelerin netliğini ve renkleri seçemez. 

Peki neden olur?
Bir değil, birkaç etkenden ya da somut şekilde bir etkene bağlı olarak gelişebilir. Şöyle sıralayabiliriz.
En sık görülen katarakt tipi gözün yaşlanmasıyla ilişkilidir. Aile hikayesi, şeker hastalığı, göz yaralanmaları, kortizon gibi ilaçlar göz içi iltihaplanmaları, uzun süre korunmadan güneşte kalma, önceden geçirilmiş göz cerrahileri 

Katarakt oluşmaya başlarken sinyal verir mi?
Verir tabii, başlıca belirtileri şöyledir:
Görmede yavaş yavaş azalma, ışığa hassasiyet, kamaşma, çift görme, okuma zorluğu, gece görüşün bozulması, renklerde soluklaşma veya sararma gözlük numaralarının sık değişmesi. 

Tedavisi yok mu?
Hayır, maalesef kataraktın ilaçla tedavisi yok. Tek tedavisi cerrahi. Modern tekniklerin gelişimi ile günümüzde katarakt operasyonları iğnesiz, narkozsuz ve ağrısız, sadece gözü uyuşturan damlalarla oluyor ve kişi aynı gün evine dönebiliyor. 

Ameliyat öncesi yapılması gerekenler var mı?
Aslında yapılması gereken tetkikleri biz burada yapıyoruz da hastanın yapmaması gerekenler var. Bunlar da şöyle sıralanabilir. Aspirin ve benzeri kan sulandırıcı ilaçlar ameliyattan önce kullanılmamalı ya da doktora danışılarak uygun miktarda kullanılmalıdır. Diyabet, hipertansiyon, astım vb. gibi sistemik hastalıklar için kullanılan ilaçlar ameliyat günü kesilmemelidir. İnsülin dozuna, oral antidiyabetik tedaviye, diyete uymaya her zamanki gibi devam edilmelidir. Hasta ameliyat günü sistemik olarak kullandığı ilaçları yanında getirir. Doktoru mutlaka mevcut hastalıkları, ilaçları, geçirmiş olduğu ameliyatlar ve varsa alerji konusunda bilgilenmiştir ve tedaviyi buna göre düzenler. Ameliyat günü hastanın makyaj yapmasını da istemiyoruz. Ayrıca parfüm ve losyon kullanması da yasak. 

Ameliyatta neler oluyor, adım adım anlatalım mı?
1. Gözün kornea tabakası ile beyaz bölgesinin (skleranın) birleştiği noktadan ameliyathanede gördüğünüz, kısaca fako denilen atetle 3 Milimetre’lik özel bir kesi oluşturulur.
2. Operasyon fakoemülsifikatör (fako) denilen ultrasonik ses dalgalarıyla yapılır. Bu alet önce kataraktı parçalar, sonra içine emerek parçalanan kataraktı temizler.
3. Özel bir maddeden yapılmış olan suni lens 3 Milimetre’lik kesiden gözün içine yerleştirilir. Bu lens gözde reaksiyon yapmayacağı bilimsel olarak kanıtlanmış özel bir maddeden üretilmiştir. Lenslerin kalitesi ameliyatın başarısında hastanın görme kalitesinde büyük önem taşır. 20 dolarlık Hint malı lensler de vardır, değeri 1000 euro ’nun üzerinde lensler de.
4. Artık operasyon bitmiştir. Herhangi bir dikiş koymaya gerek kalmaksızın hastanın operasyonu tamamlanır ve bir süre odasında dinlendikten sonra, yaklaşık bir saat sonra evine dönebilir. 

Peki önceden lazer ameliyatı olanlar, onlar katarakt ameliyatı olabilir mi?
Önceden geçirilmiş olan ‘excimer’ lazer cerrahisi katarakt ameliyatı için engel değildir. Katarakt ameliyatı sonrası refraksiyon kusuru kalırsa da önceden yapılmış olan tetkikler doğrultusunda gözünüz uygunsa excimer lazerle tedavi edilerek uzak ve yakında net görüş sağlanır. 

Hasta ne zaman iyileşir?
Ameliyattan sonra geçen süre, ameliyatın zorluğuna, kataraktın sertliğine bağlı olarak değişir.
Genellikle yumuşak kataraktlarda çok daha hızlı bir düzelme olurken, çok sert bir kataraktın hem ameliyat, hem de düzelme süresi biraz daha uzundur. Ama rutinde hastanın gözü ertesi gün açılır, kontrole gelir ve bir süre damlalar kullanarak tedavisine devam edilir. 

Peki katarakt tekrar oluşur mu?
Katarakt geri gelmez ancak kataraktı çevreleyen ve suni merceğin içine yerleştirildiği saydam torba (kese) bazen kalınlaşabilir. Böyle bir durumda hasta katarakt ameliyatı öncesine benzer dumanlı, perdeli görmeden yakınabilir. Bunun tedavisi çok kolay bir şekilde YAG laser kapsülotomi denen kısa işlemle ayakta gerçekleştirilir. Ertesi gün hastaların çoğu net görmeye başlayarak, günlük yaşamlarına geri döner. İyi yapılan katarakt ameliyatından sonra kişi uzak ve yakın gözlüklerinden kurtulur. 

Ameliyattan sonra dikkat edilmesi gerekenler var mı?
Hastalarımıza yapmaması gerekenler konusunda liste veriyoruz: 
* Hiçbir şekilde ameliyatlı gözünüzü ovuşturmayın ve baskı uygulamayın. 
* Başlangıçta geceleri bir göz bandını koruyucu olarak kullanabilirsiniz. Ameliyatlı gözünüzün bulunduğu taraf üzerine yatmayın. 
* Ameliyatlı göz, su ve sabunla temas etmemelidir. Bu nedenle ilk 1 hafta saçınızı kendiniz yıkamayın, başınızı arkaya eğerek başkasına yıkatıp kurulatın. 
* Eğer dışarı çıkacaksanız, rüzgarlı ve güneşli havalarda koruyucu gözlük ve göz bandajı kullanın. 
* Ağır bedensel hareketlerden kaçının, ağır yük kaldırmayın. Eğer muhakkak eğilecekseniz, başınızı ve vücudunuzu öne eğerek değil, dizlerinizi bükerek eğilin. 
* Yüzme, dalma ve diğer su sporlarını ne zaman tekrar yapabileceğinizi göz doktorunuza danışın. 
* Doktorunuz size onay vermeden otomobil kullanmayın. 
* En önemlisi, ameliyat sonrası doktorunuzun önerdiği ilaçları kullanın ve kontrollere mutlaka zamanında gidin.
Ameliyattan ortalama 3 hafta sonra, gerekirse kullanabileceğiniz gözlük doktorunuz tarafından reçete edilir. 

Yarın: Gözlükçülerin sevmediği doktor! Katarakt çeşitleri
Katarakt, lensin bulanıklaşması şeklinde oluşur. Kataraktın gelişmesi yıllar alabilir ya da kısa bir sürede gerçekleşebilir. Katarakt iki gözde farklı oranda gelişebilir.
Nükleer katarakt: En içteki nükleusun (çekirdeğin) kesifleşmesi.
Kortikal katarakt: Lensin dış yüzeyinin kesifleşmesi.
Kortikonükleer katarakt: Lensin dış yüzeyi ve içteki nükleusun kesifleşmesi.
Arka kapsül katarakt: Lensin arka kapsülüne yakın kısmının kesifleşmesi.
Matür katarakt: Lensin tamamının kesifleşmiş şekli.
Nigra katarakt: Kataraktın en sert şekli.


    ETİKETLER:

    Euro

    ,

    Mayın

    ,

    Beyaz

    ,

    Parfüm