AB zirvesine 'gizli dinleme' gölgesi

AB zirvesine 'gizli dinleme' gölgesi
AB zirvesine 'gizli dinleme' gölgesi
Amerikan istihbaratının Alman Başbakan Merkel'i dinlediği haberleri üzerine ABD Büyükelçisi Dışişleri Bakanlığı'na çağırıldı. Brüksel'deki AB zirvesinin gündemine de ABD'ye yönelik telekulak tepkileri yerleşti.

ABD Ulusal Güvenlik Kurumu’nun (NSA) Almanya Başbakanı Angela Merkel’in cep telefonunu dinlemiş olabileceği iddialarının ardından Berlin’deki Amerikan Büyükelçisi Dışişleri Bakanlığı’na çağırılırken, Brüksel’de toplanan AB liderlerinin gündemine de ‘telekulak operasyonları’ yerleşti. Geçen hafta Amerikan istihbaratının Fransa’da 70.3 milyon telefon görüşmesini izlediğinin ortaya çıkması sebebiyle rutin gündemle toplanacak iki günlük AB zirvesi, NSA skandalına gömüldü.

Merkel ve Hollande işbirliği
‘Kabul edilemez’ izlemelere dair ‘acil açıklama’ taleplerini zirvede yeniden dile getiren Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande ve Merkel’in AB liderlerinin ‘koordine yanıt vermesi’ üzerinde çalıştığı belirtildi.
Berlin’de ise Dışişleri Bakanı Guido Westerwelle, ABD Büyükelçisi John B. Emerson’la görüşmesinde Alman hükümetinin tepki ve eleştirilerini açık bir dille iletirken, İstihbarat Kurumlarını Denetleme Komisyonu Başkanı Thomas Oppermann da Meclis Soruşturma Komisyonu’nu özel bir oturuma davet etti. Oppermann, NSA’in dinleme skandallarının çığırından çıktığı eleştirisi yapıp “Başbakan’ı dinleyen, vatandaşı da dinler” dedi. Savunma Bakanı Thomas De Maiziere, ise Amerikalıların Almanların dostu olduğunu ve öyle kalacaklarını söylese de “Ancak duyduğumuz şeyler doğruysa bu gerçekten çok kötü. Ben de cep telefonumun yıllardır dinlendiğini tahmin ediyorum ama böyle bir şeyi Amerikalılardan beklemiyordum” ifadesini kullandı. Bu arada Alman Federal Savcılığı da konuyla ilgili soruşturma başlattı.
Eski NSA çalışanı Edward Snow-den’ın sızdırdığı belgelerle daha önceden de Brezilya Devlet Başkanı Dilma Rousseff’in dinlendiği ortaya çıkmıştı. Rousseff tepki olarak bu ayki ABD ziyaretini iptal etmişti.
Avrupalı müttefiklerin dinlenmesi skandalı, ABD Başkanı Barack Obama’nın da başını ağrıttı. Pazartesi Hollande’ı arayan Obama önceki gün de Merkel’in ‘hesap soran’ telefonunu yanıtlamak zorunda kaldı. Obama’nın ‘şu anda izlenmediği ve gelecekte de izlenmeyeceğini’ söylediği Merkel’in sonrasındaki yazılı açıklaması ise bu ‘teminatı’ yeterince tatmin edici bulmadığına yoruldu. Zira açıklamada, Berlin’in konuya ilişkin ‘acil ve kapsamlı açıklama’ beklediği vurgulandı. Haziranda Der Spiegel’in NSA’in Almanya’da günde 20 milyon telefon görüşmesini izlediği haberi üzerine kamuoyu tepkisine karşın Merkel ‘NSA ile işbirliğini’ savunmuştu.

İtalya Kerry’den yanıt istedi

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry de tepkilerden ‘nasibini’ aldı. Kerry ile Roma’da görüşen İtalya Başbakanı Enrico Letta ‘İtalyan vatandaşlarının dinlenip dinlenmediği’ sorusunu yöneltti. Kerry ‘konunun araştırılacağı’ sözü verdi. NSA skandalları Avrupa Parlamentosu’nu (AP) da harekete geçirdi. AP, terörle mücadele önlemleri kapsamında 2010’da AB ve ABD arasında imzalanan ve Avrupalı kişilerle kurumların banka verilerine ulaşılmasını sağlayan SWIFT Anlaşması’nın iptali çağrısında bulundu. AP Başkanı Martin Schulz da, AB ile ABD arasında serbest ticaret görüşmelerinin askıya alınmasını önerdi.

Veri koruma öne çıktı

İddialar, AB’nin veri koruma düzenlemesine yoğunlaştığı dönemde gündeme gelirken, AB Komisyonu’nun adaletten sorumlu üyesi Viviane Reding de, ‘veri güvenliği konusunda güçlü ve ortak tavır alma zamanının geldiğini’ söyledi. Reding, “Veri koruması, AB vatandaşlarının e-postaları için de Merkel’in cep telefonu için de tam olarak uygulanmalı” diye konuştu.