ABD dinlemeden duramıyor

ABD dinlemeden duramıyor
ABD dinlemeden duramıyor
ABD'de gizli yargı kararıyla Verizon şirketine "Abonelerinin yurtiçi ve yurtdışı arama kayıtlarını Ulusal Güvenlik Kurumu'na ilet" emri verildiği ortaya çıktı.

ABD Adalet Bakanlığı’nın 2012’de 2 ay boyunca uluslararası haber ajansı AP’nin telefonlarını izlediğinin ortaya çıkmasının ardından bu kez ABD Ulusal Güvenlik Kurumu (NSA) yeni bir ‘telekulak skandalı’ ile gündem yarattı. Britanya’nın Guardian gazetesi, NSA’nın on milyonlarca Amerikalının telefon kayıtlarını topladığını ortaya çıkardı. Habere göre NSA, aldığı gizli bir mahkeme kararına dayanarak ülkenin en büyük mobil iletişim operatörlerinden biri olan Verizon şirketinden, ‘bütün abonelerinin elektronik bilgilerini ve yapılan bütün yurtiçi ve uluslararası aramaların kayıtlarını günlük olarak iletmesini’ talep etti.

Temmuza kadar sürecek

Dış İstihbarat İzleme Mahkeme-si’nden (FISA) Yargıç Roger Vinson’ın imzasını taşıyan 25 Nisan tarihli karar uyarınca, NSA 3 ay boyunca yani 19 Nisan - 19 Temmuz 2013 arasında Verizon’dan telefon kayıtlarını alma hakkına sahip oldu. Guardian gazetesi “Bu belgeler, Başkan Barack Obama iktidarında şüpheli olduklarına dair hiçbir veri olmaksızın milyonlarca Amerikan vatandaşının iletişim bilgilerinin toplu bir şekilde izlendiğini ilk kez kanıtladı” ifadelerini kullandı. Gazete , Verizon dışında başka telekom şirketlerine de bu mahkeme emrinin yollanarak aynı talepte bulunulmuş olabileceğini vurguladı. Nitekim Verizon’un başlıca rakiplerinden AT&T’nin, ‘kendilerine bu tip bir talep iletilip iletilmediği’ konusunda gelen sorular karşısında yorum yapmamayı seçmesi dikkat çekti.

Konuşma içeriği iletilmiyor

FBI’ın da onayıyla alınan karara göre NSA, aranan ve arayan numaralar, bu numaraların birbirlerini arama sıklığı ve aktarılan verilerin yanı sıra görüşmelerin yapıldığı konum, zaman ve süresine dair bilgileri alabiliyor. NSA’ya, IMSI (Uluslararası Mobil Abone Kimliği) ve IMEI (Uluslararası Mobil Cihaz Kodu) numaraları da iletiliyor. Ayrıca kayıtların ABD dışını da kapsaması nedeniyle ‘başka ülkelerden ABD’yi arayan herkesin de telekulağa takılması’ mümkün. Bu bilgilerin günlük olarak raporlanıp ‘metadata’ olarak NSA’ya iletilmesini öngören mahkeme kararı, konuşma içeriklerinin ya da isim ve adres bilgilerinin iletilmesini ise kapsamıyor. NSA ve FBI’ın verileri nasıl değerlendirdiği net olarak bilinmiyor. Ancak uzmanlar, bilgilerin karmaşık programlarla tarandığı ve böylece NSA’nın ‘terör şüphelisi ve onlara yardım ve yataklık ettiğini düşündüğü kişiler arasındaki bağlantıları saptadığı’ fikrinde.
Beyaz Saray ile NSA’dan bir açıklama gelmezken, Verizon sözcüsü Ed McFadden “Yorum yapmayı reddediyoruz” demekle yetindi.
Skandallar sebebiyle hak ihlalleri tartışmalarının halihazırda hararetli seyrettiği ABD’de, insan hakları kuruluşları haberi ‘hayret verici’ olarak niteleyip eleştirdi. Anayasal Haklar Merkezi, kararı ‘bugüne dek verilmiş en geniş kapsamlı izleme emri’ olarak niteledi. Elektronik Cephe Vakfı’ndan avukat Kurt Opsahl ise ‘anayasanın çiğnendiği’ savıyla NSA’yı ‘ülkede yasadışı izleme yapmaktan’ dava edeceğini ifade etti. Opsahl, “Anayasayla kurulan ABD bu değil” eleştirisi yaptı.
2005’te de dönemin Başkanı George Bush’un 11 Eylül’ün hemen sonrası NSA’ya yargı kararı olmaksızın, yedi bini yurtdışında olan binlerce kişinin uluslararası telefon görüşmelerini gizlice dinleme ve e-posta mesajlarını izleme talimatı verdiği ortaya çıkmıştı.