ABD parasını verdi istihbaratı aldı

ABD parasını verdi istihbaratı aldı
ABD parasını verdi istihbaratı aldı
Snowden'ın sızdırdığı yeni belgeler ABD'nin Britanya istihbarat kurumu GCHQ'ya son üç yılda 100 milyon sterlin verip karşılığında istihbarat aldığını gösterdi.

ABD ’nin Ulusal Güvenlik Kurumu’na (NSA) ait belgeleri sızdırmakla suçladığı eski CIA uzmanı Edward Snowden’ın ifşa ettiği yeni belgeler Britanya’yı ikinci kez vurdu. Guardian gazetesi ‘Snowden belgelerine’ dayandırdığı haberinde, NSA’in Britanya Devlet İletişim Merkezi’ne (GCHQ) 3 yıl boyunca en az 100 milyon sterlin aktardığını ve bunun karşılığında bilgilere erişim ve istihbarat daireleri üzerinde kontrol hakkı istediğini yazdı. Habere göre NSA, GCHQ’dan Prism ve Tempora adlı izleme programlarıyla ‘telefon konuşmalarının her yerde ve her zaman takip edilmesini’ istedi. GCHQ da aldığı parayı ‘yatırım portföyü’ adı altında kayıtlara geçirdi. GCHQ’yu ‘ABD adına casusluk yapmakla’ itham eden gazete, “GCHQ giderek daha fazla ABD istihbaratına bağımlı hale geldi” eleştirisi yaptı. Habere göre, GCHQ’nun internet üzerinden ulaştığı kişisel veriler son 1 yılda yüzde 7 bin arttı. Ayrıca GCHQ’nun son 5 yılda topladığı istihbaratın yüzde 60’ı ABD’den geliyor. Belgelere göre NSA 2010’da, GCHQ’nun ‘Afganistan’daki NATO güçleri için yaptığı çalışmaları’ desteklemek amacıyla 4 milyon sterlin verdi. Ayrıca internetten ‘ham’ bilgi toplanmasına ilişkin ‘İnterneti Yönetmek’ adlı proje için de 17.2 milyon sterlin aktarıldı. İnternet trafiğinin yürüdüğü transatlantik kablolarda taşınan verilere ‘girmekle görevli’ GCHQ merkezleri içinse 15.5 milyon sterlin ödendi. NSA ayrıca Kıbrıs’taki GCHQ merkezlerinin giderlerinin de yarısını karşıladı.
Guardian belgeler sayesinde, ‘parasının karşılığını isteyen NSA’in, GCHQ’ya üzerine düşen görevi yerine getirmesi için baskı yaptığını gösterdiği’ yorumunu da yaptı. Nitekim 2010 tarihli bir belgede de GCHQ’nun NSA’in ‘asgari beklentilerini karşılamakta problem yaşadığı’ bilgisi de yer alıyor. 

‘Hizmet satışı için kilit nokta’
Daha önce sızdırılan belgelerle, Britanya ve ABD istihbaratlarının ‘yakın ilişkileri’ ortaya çıksa da, Londra bu haberlerin önemini küçümseme yolunu tercih etmişti. Ancak Guardian’ın yayımladığı son belgelerde, ‘Britanya’nın gevşek dinleme yasalarının GCHQ tarafından ABD’lilere hizmet satışı için kilit bir nokta’ olarak tanımlanması ve bir anlamda ‘pazarlamaya girişilmesi’ dikkat çekti. Belgelere, bu durumun GCHQ’da çalışan bazı istihbaratçıları ‘ahlak ve etik ihlali konusunda kaygılandırdığı’ bilgisi de yer alıyor.
Guardian’ın belgeleri, Dışişleri Bakanı William Hague’in GCHQ’yu ziyaret ettiği gün yayımlaması da dikkat çekti. Hague ise patlak veren bu son skandala karşın ziyaretinde ‘istihbarat görevlilerinin hukuk ve değerlere uygun hareket ettiklerini’ söyledi. 

‘Proje iki tarafın da çıkarına’
Kabineden yayımlanan açıklamada ise “60 yıllık bir müttefiklikte kaynakların ve uzmanlığın birleştirildiği ortak projeler yürütülmesinden daha doğal bir şey olamaz. Ancak bu projeler tek taraflı değil her iki tarafın da yararına” ifadeleri kullanıldı. Öte yandan belgeler GCHQ’nun Britanya’ya yönelik siber saldırıların çoğundan Rusya ve Çin’i sorumlu tuttuğu ve bu ülkelere karşı ABD ile ortaklaşa siber savaş politikası yürüttüğü de ortaya çıktı.

Snowden sevgilisini özledi, ABD kızgın

Başkent Moskova’daki Şeremetyevo Havaalanı’nın transit bölgesinde 40 gün ‘yaşayan’ Snowden’a 1 yıllık geçici sığınma veren Rusya, ABD’yi kızdırdı. Beyaz Saray ‘aşırı derecede hayal kırıklığını’ açıklarken, Cumhuriyetçi Senatör John McCain ‘ABD’ye atılmış tokat’ nitelemesi yaptı. McCain, “İlişkileri gözden geçirmeliyiz” dedi. Bu arada önceki gün ‘özgür kalan’ Snowden’ın avukatı Anatoliy Kuçerena da müvekkilinin şimdilik Rusya’dan ayrılma niyetinin olmadığını söyledi. Kuçarena aralarındaki ilginç bir diyaloğu da aktardı: “Rus kızları dahil birçok kızın kendisiyle tanışmak istediğini söyledim ama o, ‘Ben kız arkadaşımı özlüyorum’ yanıtı verdi.” Snowden ayrıca Facebook’un Rus versiyonu Vkontakte’den de teklifi aldı.