AB'ye fanatik sağ kroşe

AB'ye fanatik sağ kroşe
AB'ye fanatik sağ kroşe

AB üyesi 28 ülkede düzenlenen Avrupa Parlamentosu (AP) seçimleri AB ve göçmen karşıtı partilerin yükselişine sahne oldu. Seçimlerde AP’nin üç büyük grubu Hristiyan Demokratlar, Sosyalistler ve Liberaller oy kaybetti. Katılımın yüzde 43 olduğu seçimin kesin olmayan sonuçlarına göre Fransa’da Marine Le Pen’in liderliğindeki Ulusal Cephe ile Britanya’da Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi (UKIP) sandıktan birinci çıktı.
FRANSA: Ulusal Cephe yüzde 26’yla 24 vekil çıkartırken Halk Hareketi Birliği yüzde 20.66 ile 20, iktidardaki Sosyalist Parti yüzde 13.8 ile 13 vekilde kaldı.
BRİTANYA: AB ve göçmen karşıtı UKIP, yüzde 29’la 24 koltuk kazanırken şok yaşayan iktidardaki Muhafazakar Parti’ye 17, İşçi Partisi’ne 16 koltuk düştü. 100 yıldır ilk kez Muhafazakar ve İşçi Partisi dışında bir parti seçimi kazanmış oldu. UKIP’ın vekil sayısı 13’tü.
ALMANYA: Neo-Nazi Milliyetçi Demokratik Partisi (NPD) yüzde 1’le bir vekil çıkartıp ilk kez AP’ye girerken Euro karşıtı Almanya İçin Alternatif Partisi (AfD) ilk kez katıldığı seçimde yüzde 7 oyla 7 vekil aldı. Başbakan Angela Merkel’in liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik’in (CDU) oyu 0.7 puanlık düşüşle yüzde 30’a gerilerken 34 sandalyesinden 5’ini kaybetti. Sosyal Demokrat Parti ise 6.5 puan artışla oyunu yüzde 27.3’e, vekil sayısını 23’ten 27’ye yükseltti.
DANİMARKA: Yabancı ve Müslüman karşıtı Danimarka Halk Partisi (DF) oylarını ikiye katlayıp yüzde 26.6’la birinci olup 4 üye gönderdi.
HOLLANDA: Aşırı sağcı Geert Wilders’in Özgürlük Partisi (PVV) ise yüzde 13.2 oyla 4 milletvekilliği kazandı.
AVUSTURYA: Avusturya Halk Partisi yüzde 27.3, Sosyal Demokrat Parti yüzde 24.2 oy alırken aşırı sağcı Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ) 20.5 ile üçüncü sırada geldi ve 4 vekil kazandı.
YUNANİSTAN: Sol koalisyon SYRIZA yüzde 26.46 ile birinci, iktidardaki Yeni Demokrasi (ND) yüzde 23 ile ikinci çıksa da aşırı sağcı Altın Şafak yüzde 9.39 ile sıçrama yaptı. Bir koltuk bekleyen Altın Şafak 3 koltuk kaptı.
İSPANYA: Tam tersi bir durum yaşandı. İktidar ve anamuhalefetin vekil sayısı 47’den 30’a düşerken Sol ve Yeşiller koalisyonu Çoğul Sol koltuk sayısını 2’den 6’ya yükseltti. Yeni kurulan Podemos (Yapabiliriz) de yüzde 9.6 oyla 5 vekil çıkardı.
İTALYA: Başbakan Matteo Renzi’nin Demokrat Parti’si yüzde 40’la kazandı.

Grup kurabilirler

751 koltuklu AP’de tahmini dağılıma göre Hıristiyan demokratların grubu Avrupa Özgürlük ve Demokrasi’nin (EPP) vekil sayısı 61 kayıpla 214’e geriledi. Sosyalistlerin (S&D) koltuk sayısı 195’ten 189’a düştü. Liberaller (ALDE) 19 koltuk kaybederek 66 üye kazandı. Yeşiller 6 kayıpla 52 üye çıkardı. Avrupalı Muhafazakarlar ve Reformcular’a (ECR) 46 koltuk düşerken radikal sol GUE/NGL’in vekil sayısı 35’ten 42’ye çıktı. Herhangi bir gruba bağlı olmayan ırkçı NI üye sayısını 29’dan 41’e çıkardı. UKIP gibi Avrupa karşıtı partileri barındıran Özgürlük ve Demokrasi Avrupası (EFD) grubu 5 koltukluk artışla 38 üyeye ulaştı. Seçimler öncesinde AP’deki 47 aşırı sağ vekilden 26’sı EFD’nin çatısı altında, 21’i bağımsızdı. Aşırı sağ 2004’te yüzde 8.1 ile tarihi zirvesine ulaşmış, 2009’da yüzde 6.6’ya gerilemişti. AP’de siyasi grup için en az 7 ülkeden 25 vekil gerekiyor. Fransa’dan Ulusal Cephe ile Hollanda’dan Özgürlükler Partisi’nin Avusturya’dan Özgürlük Partisi (FPÖ), Danimarka’dan Halk Partisi, Belçika’dan Flaman Menfaati (VB), İsveç’ten Demokratlar (SD) ve İtalya’nın Kuzey Birliği’ni yanlarına çekerek grup kurması muhtemel. UKIP ise ittifak isteyen Ulusal Cephe’yi anti-semitik bulduğu için reddediyor. 

Siyasi deprem

Fransa Başbakanı Manuel Valls, fanatik sağın zaferini ‘siyasi deprem’ olarak nitelerken Britanya Başbakanı David Cameron, halkın AB konusunda hayal kırıklığı hissettiğini belirtip “Mesaj alınmıştır” dedi. Almanya Başbakanı Angela Merkel ise sonucu “Üzüntü verici” diye niteleyip ekledi: “Bu hayalkırıklığının yanıtı rekabetçilik, büyüme ve daha fazla istihdama odaklanmaktır.”