'Arap dünyası Türkiye'yi örnek almasın'

'Arap dünyası Türkiye'yi örnek almasın'
'Arap dünyası Türkiye'yi örnek almasın'

Hardtalk ile tanınan Sebastian ın Doha Tartışmaları programı 21-22 Ocak ta BBC de yayımlanacak.

Haber: ELİF İNCE / Arşivi

İSTANBUL - BBC World'de yayınlanarak 300 milyon izleyiciye ulaşan 'Doha Tartışmaları'nın son ayağı, Perşembe akşamı Boğaziçi Üniversitesi'nde gerçekleşti.

BBC'nin 'Hardtalk' programında ünlü konuklarını nefes almadan sorduğu zor sorularla sıkıştırmasıyla nam salan İngiliz gazeteci Tim Sebastian, kurucusu olduğu 'Doha Tartışmaları'nda bu sefer Türkiye 'nin Arap dünyası için iyi bir örnek olup olamayacağı sorusunu masaya yatırdı.

"Arap ülkeleri Türkiye modelini örnek almasın" diyen tarafta gazeteci Ece Temelkuran ve düşünce kuruluşu Alman Marshall Fonu`ndan Lübnanlı araştırmacı Hasan Mneimneh yer aldı. Tezin aksini ise Brüksel'deki Carnegie Avrupa kuruluşunda çalışan eski Türk diplomatı Sinan Ülgen ile muhalif Faslı gazeteci Ebu Bekir Cemai savundu.

Sebastian'ın elinde işler, Türkiye'de alışık olduğumuz tartışma programlarından çok farklı yürüyor: panelistlere tezlerini savunmaları için yalnızca iki dakika süre tanınıyor, sonra sorgu başlıyor.
Konuşanlardan biri lafı uzatmaya başlarsa Sebastian araya giriyor, sert bir tavırla "Sadede gelin" diyor, "Sorunuz yoksa geçiyoruz."

Ece Temelkuran, argümanına "Arapların yeterince derdi var, Türkiye modeli en son ihtiyaçları olan şey" diyerek başladı. Tutuklu öğrencilerden, gazetecilerden, Uludere'den, Van Depremi'nden sonra dağıtılan bez çadırlardan bahseden Temelkuran, Metin Lokumcu'yu, Büşra Ersanlı'yı, Cihan Kırmızıgül'ü örnek vererek "Türkiye şu anki haliyle hiçbir ülkeye örnek teşkil edemez" dedi. Sebastian, Temelkuran'ı
sıkıştırdı: "Ama hükümet, 50 yılda dört darbe yapan ordunun gücünü kırdı. Bu Arap ülkelerine iyi bir örnek teşkil etmez mi?"

Ülgen'in de tezi bu yöndeydi: "Demokrasimizin eksiklikleri olmasına var. İşte tam da bu yüzden Arap ülkeleri için geçerli bir örnek olabiliriz. Mükemmel bir demokrasiden bahsetsek İsveç veya İsviçre modelini konuşuyor olurduk." Sebastian, Ülgen'i de sorguladı: "AİHM'ye Türkiye'den gelen başvurular son yılda 6 binden 9 bine çıktı. Türkiye, Sınır Tanımayan Gazeteciler'in Basın Özgürlük Endeksi'nde 138'inci sırada. Ücretsiz eğitim isteyen öğrenciler tutuklanıyor. Bunları nasıl küçümseyebilirsin?"

Arap ve İslam dünyasında aşırıcılık üzerine uzman araştırmacı Mneimneh ise tartışılan 'Türk modeli'nin anlamını sorgulayarak "Arap dünyası bir paket halinde 'Türk modeli'ni almamalı. Türkiye'nin deneyimini izleyerek, doğruları ve yanlışlarından ders çıkarmalı" diye konuştu.
Mneimneh, ayrıca "Arap ülkelerindeki İslami partiler AKP modeli demokrasiyi örnek alıyormuş gibi yaparken asıl amaçları katı bir İslami siyaseti hayata geçirmek. Bu yüzden Türkiye'nin bahsi yalnızca Avrupa ve ABD 'ye seslendiklerinde geçiyor" dedi.

Söz alarak konuşan izleyicilerden biri, 'Bon pour l'orient' (Doğu için yeterince iyi) ibaresini kullanarak tartışmanın Arap ülkeleri için son derece aşağılayıcı olduğunu söyledi.

Yaklaşık bir saat süren tartışmanın sonunda, izleyiciler kendilerine dağıtılan cihazlarla tezleri oyladı. Sonuç, yüzde 59 oyla 'Türkiye, Arap dünyası için kötü bir model' oldu. Program, 21-22 Ocak'ta BBC World'den izlenebilir.