Bağdat-Erbil anlaştı Sünniler endişeli

Bağdat-Erbil anlaştı Sünniler endişeli
Bağdat-Erbil anlaştı Sünniler endişeli

Kan deryası Irak tan bu kez renkli bir görüntü geldi. Diyala da hukuk mezunları kutlama yaptı.

Haber: SİMLA YERLİKAYA / Arşivi

Bağdat ve Erbil arasında aylardır süren gerilim bir anlaşma ile aşıldı. Hafta sonu Bağdat’ta temaslarda bulunduktan sonra Erbil’e dönen Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başbakanı Neçirvan Barzani, gerilime son veren bir anlaşmaya varıldığını açıkladı. Böylece Kürt bakan ve milletvekillerinin bir aydır süren boykotu da sona erdi. Erbil’de bulunan Kürt siyasetçiler hemen Bağdat’ın yolunu tuttu. Geçen hafta görevden alınmakla tehdit edilen Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, diğer Kürt bakanlarla birlikte dünkü kabine toplantısına katıldı.

Maliki, Erbil’e gidebilir
Başbakan Nuri Maliki’nin de kısa süre içinde Erbil’e gidip kabine toplantısı düzenleyebileceği konuşuluyor. Böyle bir ziyaretin sembolik anlamı çok güçlü. Birkaç hafta önce Mesut Barzani sorunlar çözülmeden bir daha Bağdat’a gitmeyeceğini söylemişti. Maliki’nin gelmesi yepyeni bir sayfanın açılması anlamına geliyor. Ayrıca Enfal kurbanlarına tazminat öngören bir tasarının meclisten geçmesi gündemde.
Anlaşmaya göre başta Kerkük olmak üzere tartışmalı bölgeler, peşmergelerin maaşları, petrol ve doğalgaz yasası, anayasaya uyum konularının her biri ayrı komisyonlarda tartışılacak. Irak’ın 2013 bütçesinin yeniden gözden geçirilmesi de anlaşmanın önemli maddelerinden. Bu da Kürtlerin hanesine yazılabilecek bir kazanım. Çünkü Kürt siyasetçilerin merkezi hükümeti boykotu, 2013 bütçesinin kendilerinin onayı olmadan geçirilmesi ile başlamıştı. Anlaşmanın getirdiği olumlu hava ile bu komisyonların hızla oluşturulacağı ve çalışmalara başlayacağını kestirmek güç değil. Ancak komisyonların ne oranda başarıya ulaşabileceği şüpheli.

İran mı, ABD mi etkili oldu? Kerkük ve petrol-doğalgaz yasası daha önce defalarca komisyonlarda tartışıldı ama bir sonuç alınamadı. Şu anda da bu konularda tarafların pozisyonunda köklü bir değişiklik yok. “O halde neden şimdi anlaşmaya varıldı?” sorusu önem kazanıyor. Kürt basını ABD’nin bir anlaşma için bastırdığını yazıyor. Washington, Kürtlerin özellikle enerji konusunda izlediği politikadan rahatsız. ABD Dışişleri Bakanı John Kerry de Bağdat ziyareti sırasında Barzani’yi arayıp Bağdat’tan bağımsız siyaset izlenmemesi konusunda uyarmıştı. Bazı kaynaklara göre ise anlaşmanın arkasında İran var. Türkiye ile Erbil arasında ilişkilerin hızla iyileştiği bir ortamda, İran, Bağdat-Erbil arasındaki iplerin kopmasını engellemeye çalışıyor.

Sünniler endişeli
Arabulucu kim olursa olsun anlaşmanın Erbil’de bir rahatlayamaya yol açacağı ve bir normalleşme sürecini başlatacağı kesin. Bu da öncelikle Kerkük etrafında mevzi tutan askerlerin çekilmesi anlamına geliyor. Ancak Irak ordusu ve peşmerge arasında gerilim azalırken Kerkük’ün güneyinde Sünniler ve Irak ordusu arasındaki gerilim sürüyor. Bu yüzden Sünniler arasında “Irak ordusu tüm gücüyle Sünni protestocuları bastırmaya yönelecek” endişesi hâkim. Merkezi hükümet ile yaşadıkları her krizde Erbil’e koşan Sünni siyasetçiler de varılan anlaşmayı yakından ve biraz da “Yalnız mı kaldık” duygusu ile takip ediyor.