Batı kampında Fransa çatlağı

Batı kampında Fransa çatlağı
Batı kampında Fransa çatlağı
İran ve Batı'nın nükleer pazarlıklarından anlaşma çıkmazken, müzakerelere yakın kaynaklar Fransa'nın 'rol çalmaya çalıştığını' ima etti.

Cenevre’de BM Güvenlik Konseyi üyeleri ve Almanya’dan oluşan 5+1 ülkeleri ile İran arasındaki nükleer müzakerelerin üçüncü gününde Rusya ve Çin dışişleri bakanları Sergey Lavrov ile Wang Yi’nin de toplantılara katılması anlaşma umudunu arttırsa da, görüşmelerden dün de sonuç çıkmadı. Müzakerelere yakın kaynaklar, İran’ın petrol ve bankacılık yaptırımlarının gevşetilmesini istediğine, Batı’nın ise sadece Tahran’ın yurtdışında dondurulan malvarlığının serbest bırakılmasını teklif ettiğini aktardı.
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, İranlı mevkidaşı Muhammed Cevad Zarif ve AB dış politika şefi Catherine Ashton önceki akşam 5 saatlik bir görüşme yapsa da dün bakanlardan gelen ‘temkinli’ açıklamalar anlaşmanın kesinlik kazanmadığına işaret etti. Müzakerelerde ‘çok iyi ilerleme kaydedildiğini’ belirtirken, anlaşma için daha fazlasının gerektiğini vurgulayan Britanya Dışişleri Bakanı William Hague, “Gerçek bir ivme yakalandığının farkındayız. Bu anın kullanılması için elimizden geleni yapmalıyız” dedi. Alman Dışişleri Bakanı Guido Westerwelle de ‘görüş birliği sağlanamadığına’ dikkat çekip müzakerelerin en zorlu aşamasında olduklarını söyledi.

‘Enayi anlaşması olmamalı’

Anlaşma konusunda en karamsar açıklamalar Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius’dan geldi. Fabius, Paris’in ‘enayi yerine konulduğu anlaşmayı’ kabul etmeyeceğini söyledi: ‘’Müzakere başlangıcındaki metni biz kabul edemeyiz. Anlaşmaya varacağımız konusunda hâlâ kesinlik yok.” Bu açıklama ise ‘Batı kampında çatlağın baş göstermesi’ olarak yorumlandı. 

‘Fabius sürece girme peşinde’

Nitekim müzakerelere yakın bir kaynak, ‘Fransa’nın diğer ülkeleri gölgede bırakıp dikkati kendine toplamaya çalıştığını’ iddia etti. Yetkili, “ABD, AB ve İran bu teklif hakkında aylardır yoğun şekilde çalışıyor. Bu da, Fabius’un müzakerelerin sonunda kendini sürece ekleme çabasından başka bir şey değil” dedi. Görüşmelerin ilk turu ve ikinci turun ilk iki günündeki sıcak atmosferin dağılmaya başlandığının bir diğer göstergesini de İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Abbas Arakçı’nın Batı’dan ‘şikâyetini’ dile getirdiği açıklaması oldu. Arakçı, ‘6 ülkeden muhataplarının tavırlarına karar vermek için daimi bir koordinasyona ve istişarelere ihtiyacı olduğunu’ söyledi. 

Obama’dan İsrail’e güvence

Öte yandan ABD Başkanı Barack Obama da, ‘tarihi hata’ diye nitelediği olası anlaşmayı ‘tanımayacaklarını’ açıklayan İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’yu arayıp ‘İran’ın nükleer silah sahibi olmasını önlemeye güçlü şekilde bağlı olduğunu’ vurguladı.