Bir tarihi telefon, sayısız tepki

Bir tarihi telefon, sayısız tepki
Bir tarihi telefon, sayısız tepki

Obama ve Ruhani arasındaki telefon görüşmesi önceki gün de Beyaz Saray ın önünde protesto edildi.

Obama'nın Ruhani'yi aramasına İranlı muhafazakarlar ve Netanyahu tepki gösterdi. İran "Bir telefonla her şey değişmez" açıklaması yaptı.

ABD Başkanı Barack Obama’nın, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’yi telefonla aramasıyla iyiden iyiye kendini gösteren ‘Washington-Tahran hattındaki yumuşama’nın yankıları sürüyor. Ruhani’nin BM Genel Kurulu için gittiği New York’tan dönüşünde önceki gün başkent Tahran’daki havaalanında destekçilerinin yanı sıra ‘ABD’ye ölüm’ sloganı atıp aracına ayakkabı fırlatan muhaliflerin eylemleriyle karşılanması, yönetimi muhafazakârları yatıştırma yönünde harekete geçirdi. Dışişleri Bakan Yardımcısı Abbas Arakçı, ‘tek bir telefon görüşmesinin ilişkilerin hızla onarılacağının işareti olmadığını’ söyledi.

Muhafazakar tepkiye yönelik

Arakçı, muhafazakârların 1979 devriminden bu yana iki ülke liderleri arasında bu düzeydeki bu ilk temasa tepkisini dindirmeye yönelik olarak yorumlanan demecinde şunları söyledi: “Şüphesiz ki, iki ülke arasındaki yüksek gerilim tarihi, bir telefon görüşmesi, toplantı ya da müzakereden ötürü normal ilişkiler haline dönmeyecek. ABD’ye asla yüzde 100 güvenmeyiz. Gelecekte de bu yolda kalacağız. ABD’ye asla yüzde 100 güvenmeyeceğiz.” Ancak Arakçı, Ruhani’nin nükleer krize dair diplomatik sürecin yeniden başlamasının önünü açmasına ve E3+3 grubu ile ilk müzakerenin 15-16 Ekim’de başlaması kararına atfı da ihmal etmeyip reformcu cumhurbaşkanının bu konuda dini lider Ali Hamaney’den tam yetki aldığını vurgulamaktan geri durmadı.

Netanyahu gerçeği anlatacak

Öte yandan İsrail’de de gündemde olan ABD-İran yakınlaşması, Başbakanı Benyamin Netanyahu ile Cumhurbaşkanı Şimon Peres arasında deyim yerindeyse ‘gerilim’ yarattı. BM Genel Kurulu’na hitap etmek ve Obama ile görüşmek için ABD’ye giden Netanyahu, dün uçağa binişinden önce yaptığı açıklamada İran’ın vaatlerine yine şüpheyle yaklaştı. Ruhani’nin BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasını ‘alaycı ve ikiyüzlü’ diye nitelemiş olan Netanyahu, İsrail hükümetinin telefon görüşmesine dair ilk tepkisi niteliğindeki demecinde ise ‘ABD’de ‘İran’ın gerçek politikasını anlatacağını’’söyledi: “İran’ın tatlı dilli konuşmaları ile tebessüm taarruzları karşısında gerçeği anlatmaya niyetliyim. Bu dönemde gerçeği söylemek, dünya barışı ve güvenliği ile İsrail’in güvenliği için de zaruri nitelikte.”

Peres: Herkesin beyni var

Daha önceden de hükümetin politikalarına itirazlarını dile getirmiş olan Peres ise açıkça Netanyahu’nun adını vermese de, ‘ABD ve İran arasındaki dönüm noktası niteliğindeki temaslara’ dair İsrail’in tepkisini eleştirdi. Peres, İsrail’in baş müttefiki ABD’nin İran adımlarına yönelik ‘hakaretamiz tepki verdiğini’ savundu: “ABD’lilerle aynı fikirde olursunuz ya da olmazsınız. Ancak ben bu aşağılayıcı tonu sevmiyorum. Diğer insanların da düşünecek bir beyini var, sadece bizim değil. Onlarla görüşmeli ve etkilemeye çalışmalıyız.”