Brezilya'da halkın öfkesi kartopu gibi

Brezilya'da halkın öfkesi kartopu gibi
Brezilya'da halkın öfkesi kartopu gibi
Brezilya'da kartopu gibi büyüyen gösteriler 100 kente yayıldı. Önceki gece en az 1 milyon kişi daha iyi hizmet talebiyle sokaklara döküldü.

Brezilya’da sosyal medya üzerinden yapılan ‘1 milyonluk gösteri’ çağrıları önceki gün sokakta yanıt buldu. 100 kentte düzenlenen protestolara 1 milyondan fazla kişi katılırken ilk ölüm haberi de geldi. Sao Paulo’da bir kişi aracını eylemcilerin üzerine sürünce 18 yaşındaki Marcos Delefrate öldü. Olayların büyümesi üzerine Devlet Başkanı Dima Rousseff, 26-28 Haziran’daki Japonya ziyaretini iptal edip bakanlar kurulunu acilen topladı.
Eylemleri tetikleyen toplu taşıma ücretlerine 20 sentlik zam geri çekilse de 2014 Dünya Kupası’na yapılan harcamaların kamu hizmetlerine aktarılmamasına tepkili olan eylemciler başta başkent Brasilia, Sao Paulo ve Rio de Janeiro gibi büyük kentler olmak üzere sokakları boş bırakmadı. Ölüm haberi ise Sao Paulo’nun Ribeirao Preto kentinden geldi. Tanıklara göre, eylemcilerin arasında kalan bir sürücü öfkelenip insan zincirini kırmak için cipini kalabalığın üzerine sürdü. Olayda 18 yaşındaki Delefrate ölürken, 3 kişi de yaralandı. Polis peşine düştüğü 37 yaşındaki zanlının evinde Delefrate’ye çarptığı cipi buldu. Zanlının aracını değiştirip kentten kaçtığı düşünülüyor. 

Rio’da şiddet tırmandı 

Önceki gün en büyük eylem ise 300 bin kişinin sokağa çıktığı Rio de Janeiro’da gerçekleşti. Daha iyi eğitim ve sağlık hizmetleri isteyen eylemciler “Yolsuzlukları durdurun, Brezilya’yı değiştirin” sloganı attı. Polis, İspanya-Tahiti arasında Konfederasyon Kupası maçının yapıldığı Maracana Stadı’nı kordon altına alırken, göstericiler Candelaria Kilisesi ve Belediye Meclisi binasına yürüdü. Gösteriler, büyük oranda barışçıl şekilde sürerken belediye binasına girmek isteyen bir grup maskeli eylemciye polis göz yaşartıcı gaz ve plastik mermilerle müdahale etti. Eylemciler araçları ateşe verip dükkânların camlarını kırdı. En az 40 kişinin yaralandığı olaylar üzerine diğer resmi binalar güvenlik kordonuna alındı. 26 yaşındaki eylemci Michele Menezes ise polisin attığı gaz bombası sonucunda yaralandığını anlattı: “Barışcıl bir gösteriden dönerken polis bize saldırdı. Açık olan bir bara sığındık. Polis barın içerisine de göz yaşartıcı gaz attı. Otel ve barlara sığınanlar da saldırılara maruz kaldı.” 

FIFA da hedefte 

Brasilia’da sokağa çıkan on binlerce kişi ise Kongre Binası, Yüksek Mahkeme ve Dışişleri Bakanlığı’na yürüdü. Bakanlık binasına girmeye çalışan eylemciler ile polis arasında çatışma çıktı. Eylemciler bakanlığın camlarını kırıp çevresini ateşe verdi. Bunun üzerine polis göz yaşartıcı gaz ve plastik mermilerle müdahale etti. Otoyollara da yayılan olaylarda en az 30 kişinin yaralandığı kaydedildi.
Belem, Campinas ve Manaus gibi orta büyüklükteki kentlerde de önceki gün ilk kez geniş katılımlı gösteriler düzenlenirken, Bahia eyaletinin başkenti Salvador’da da eylemciler FIFA’ya ait bir otobüsü taşlayıp Konfederasyon Kupası’yla ilgili reklam panolarına zarar verdi. Bu arada ülkedeki sivil toplum örgütleri, geçen haftaki protestolarda ‘polisin aşırı güç kullandığı gerekçesiyle yetkililerden soruşturma’ talep etti.

Medyaya tepki büyük: Gerçeği yansıtmıyorlar

Brezilyalı eylemciler ‘gösterileri yeterince yansıtmadığı’ gerekçesiyle ana akım medyaya tepki gösterdi. Sao Paulo’daki eylemler sırasında en büyük medya grubu Globo’nun muhabirleri yuhalanırken, Record kanalının yayın aracı yakıldı. “Dışarı çık Globo” graffitileriyle yüzleşen Globo çalışanlarının, saldırıya uğramamak için üzerlerinde ya da ekipmanlarında kanal logosu taşımadığı belirtildi. Eylemci Leitane Luranque, “Globo sürekli gerçekleri manipüle edip az sayıdaki holiganın karıştığı vandalizm eylemlerini öne çıkararak protestocuları kötü göstermeye çalışıyor. Ayrıca eylemci sayısını az veriyorlar” dedi. Sosyalizm ve Özgürlük Partisi üyesi Givalnido Manoel ise Sao Paulo’nun büyük gazeteleri Folha ve O Estado’yu ‘eylemleri küçük göstermekle’ suçladı. Manoel, “Pazartesi gecesi en az 200 bin kişi sokaktaydı. Medya sayıyı 65 bin olarak verdi” dedi. Gazeteciler Sendikası Celso Schroeder ise itiraz etti: “Belli ellerde yoğunlaşması sebebiyle medyanın siyasi rol oynadığı doğru ama haberciler ve patronları arasında ayrım yapılmalı. Gazeteciler polisin de hedefinde.”

Sembol eylemci: Polis rehine gibi davrandı

Rio de Janeiro’da polisin yüzüne biber gazı sıktığı kareyle manşetlere çıkan 23 yaşındaki üniversite öğrencisi Liv Nicolsky Lagerblad de Oliveira isyan etti. Oliveira Facebook’ta şunları yazdı: “Fotoğraf çekildikten sonra haksızca gözaltına alındım. Psikolojik işkence uyguladılar. Serbest bırakılmak için bazı kâğıtlar imzalamaya mecbur bırakıldım ve neyin altına imza attığımdan emin değilim. 2 bin real (885 dolar) kefalet ödemeye mecbur edildim. Bu, adam kaçırma karşılığında alınan fidyeden farksız. Polis sert ve kabaydı. Vandallıkla ilgisi olmayanlar gözaltına alındı. Çıkabilen herkes sokağa çıksın. Ben de bulunduğum yerden, yapabildiğim her şekilde mücadele edeceğim. Umarım, benim tecrübem ve fotoğrafım katalizör etkisi yaratır ve durum, herhangi birinin yaşadıklarından daha büyük bir şeye dönüşür.” {BRASILIA/NYMAG.COM}