Demir Leydi artık yok

Demir Leydi artık yok
Demir Leydi artık yok

Thatcher, komünizme karşı elbirliği yaptığı ABD Başkanı Ronald Reagan ın çok yakın dostuydu.

Muhafazakâr, liberal ve dış politikada müdahaleci çizgisiyle 'demir leydi' lakabını alan Britanya'nın ilk ve son kadın başbakanı Margaret Thatcher hayat sahnesinden çekildi.

Britanya’nın ‘Demir Leydi’ lakaplı ilk ve tek kadın Başbakanı Barones Margaret Thatcher 87 yaşında öldü. Thatcher’ın sözcüsü Lord Bell, Thatcher’ın dün geçirdiği felç sonrası hayatını kaybettiğini açıkladı. Alzheimer hastalığından mustarip olan Thatcher son olarak 2011’de ünlü Amerikalı aktris Meryl Streep’in oynadığı ‘Demir Leydi’ filmiyle gündem olmuştu. Avrupa gezisini yarıda kesen Başbakan David Cameron, “Çok büyük bir lideri, çok büyük bir başbakanı ve çok büyük bir Britanyalıyı kaybettik” dedi. Kraliçe 2. Elizabeth üzüntüsünü bildirip Thatcher ailesine taziye mesajı yolladı. Downing Street’te bayraklar yarıya indirilirken Thatcher için devlet töreni yapılmayacağı ancak Prenses Diana ile Ana Kraliçe için yapılan türden bir törenle toprağa verileceği belirtildi. Sinn Fein lideri Gerry Adams ise “İrlandalı ve İngiliz halklara büyük zarar verdi” eleştirisini yöneltti. Dünya liderlerinden de mesaj yağdı. ABD Başkanı Barack Obama, Thatcher’ı “Özgürlüğün savunucusuydu ve dünyanın her yerindeki kadınlara örnekti” diye andı. 1979’dan itibaren arka arkaya üç seçim kazanan ve 1990’da koltuğa veda eden Thatcher, 2002’de felç geçirmişti. Ağır hafıza kaybı nedeniyle toplum karşısına çıkmayan Thatcher’ın son dönemlerinde artık yakın arkadaşlarını bile tanıyamadığı belirtilmişti.

İlk ünvan Süt Hırsızı

Bir bakkalın kızı olarak daha gençliğinde Muhafazakâr Parti saflarında hızla yükselen ve 1959’da milletvekili seçilen Margaret Thatcher güçlü kadın imajını 1979’da başbakanlık koltuğuna oturduktan bir yıl sonra İran’ın Londra Büyükelçiliği’nde 6 gün süren işgali bitiren komando hareketiyle kazandı. Komandolar 6 militandan 5’ini öldürüp rehineleri kurtarmıştı. Tartışmalı kararlarıyla hatırlanan Thatcher, Edward Heath’in kabinesinde Eğitim Bakanı’yken okul sütü uygulamasına son verince ‘Milk Snatcher’ (Süt Hırsızı) olarak nitelendirilmişti.
Siyasette muhafazakâr, iktisatta liberal ve dış politikada müdahaleci çizgisiyle 20’nci yüzyılın en önemli siyasi karakterlerinden biriydi. Doğu Bloku ülkeleriyle mücadelesiyle ve izlediği katı politikalarla öne çıkan Thatcher tavizsiz bir özelleştirme politikası yürüttü. Kömür madenlerinin kapatılmasının ardından 1984’te başlayıp 1 yıl süren grevlerle ilgili “Falkland adalarında, olmayan düşmanla mücadele ettik. Asıl zor olan ve özgürlük bakımından tehlike teşkil eden ise içimizdeki düşmandır” demişti. 1982’de Falkland Adası’na askeri birlikleri gönderen Thatcher, Arjantin’i 2 ayda yenerek popülaritesini arttırmıştı.

‘Thatcherizm bana iltifat’

Thatcher’ı en çok zorlayan olaylardan biri 1984’te İrlanda Cumhuriyet Ordusu’nun (IRA) bombalı saldırısıydı. Brington’da verdiği konferans sırasında kendisine yönelik gerçekleştirilen bombalı saldırıyı yara almadan atlatan Thatcher yarıda kesilen konuşmasını ertesi gün tamamlamıştı. Avrupa’ya en büyük yetki devrine izin veren Avrupa Ortak Pazarı anlaşmasını 1986’da imzaladı ama parti içi muhalefet nedeniyle ortak para birimine karşı çıktı. ABD’nin 1986’da Libya’yı bombalamasını ve 1990’da Kuveyt’i işgal eden Irak’a saldırı kararını destekledi. SSCB’nin sonunu getiren Mihail Gorbaçov’un yükselişini de alkışlamıştı. Solu bastırıp piyasa ekonomisi için verdiği savaş nedeniyle Sovyetler Birliği’nden bir gazetecinin taktığı ‘Demir Leydi’ lakabı yakasına yapıştı. Muhaliflerine göre Thatcher sosyal adaleti bozan özel sektörcü bir siyasetçiydi. 1985’te “Thatcherizm tarihte iltifat olarak görülecek” demişti.