Devrimin yapamadığını 'cik cik' yaptı

Devrimin yapamadığını 'cik cik' yaptı
Devrimin yapamadığını 'cik cik' yaptı
Twitter'da 'siz' (vous) yerine 'sen' (tu) kullanımı yaygınlaşınca Fransız aristokratlar endişelendi. 1789 ve 1968 ruhu Twitter'da zafer kazandı.
Haber: GAYE YEŞİLYURT - gayeyesilyurt@radikal.com.tr / Arşivi

Fransız aristokratlarının hitaplarda çok dert edindiği ‘sen’ (tu) ve ‘siz’ (vous) ayrımına ilişkin 1789 devrimcileri ve 68 kuşağının yapamadığı devrimi sosyal medya âlemi yaptı. Twitter’da 140 vuruşla kısıtlı mesajlarda ‘vous’ yerine ‘tu’ tercih ediliyor. Geçen hafta ‘sen’ ve ‘siz’ ile ilgili titizliğin yok olduğuna dair Anthony Besson adlı kullanıcı ile deneyimli gazeteci Laurent Joffrin arasında çıkan tartışmayla mesele büyüdü. Tartışmanın odağında sosyal medyanın statü imtiyazını fiilen kaldırması vardı. Besson, Joffrin’e ‘sen’ diye hitap ederek sorusuna cevap vermesini istedi. Joffrin de “Senli benli konuşma yetkisini kimden aldınız?” diyerek çıkıştı. Besson ise sosyal medyanın dilinin bu olduğunu ve eski hiyerarşik dilin artık hâkimiyetini yitirdiğini kaydetti. Le Monde tartışmaları sayfalarına taşırken ‘Fransızlar ‘siz’i kaybediyor mu’ başlığını attı. ‘Siz’ Türkçede olduğu gibi Fransızcada da yaşı daha büyük olanlara, statü olarak daha üst konumda bulunanlara veya resmi ilişki kurulan kişilere hitap edilirken kullanılıyor. ‘Siz’ statü anlamında bir ast-üst ilişkisi kurduğu için Fransa’da giyotinden kurtulabilen aristokratların söylemsel olarak sahiplendiği, daha küçük yaşta çocuklarına yalnızca ‘siz’le hitap etmeyi öğrettiği bir ayrışmanın da sembolü. 68 kuşağı, savunduğu eşitlikçi değerler itibariyle ‘sen’ kullanımını öne çıkarmıştı. Bu anlamda ‘sen’ ve ‘siz’ farkı tarihi ideolojik ayrışmayı da beraberinde getiriyor. 

Sen-siz havası: Twitosfer 

Mesele sadece Twitter’la sınırlı bir sen-siz tartışması değil toplumsal iletişimin de değişiyor olması. İletişimin çift yönlü ve eşitlik temelinde olması kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen statüleri ortadan kaldırıyor. Geçen hafta süregelen tartışmalarda “68 kuşağının yapamadığını Twitter ve sosyal medya yaptı” ya da “Sanal ortamda herkes eşit katılım hakkına ve şansına sahip, bu yüzden devrimin yapamadığını ‘siber-ütopik liberaller’le sosyal medya yaptı” vurguları öne çıktı.

İRAN
İran sosyal medya kullanımı en yaygın ülkelerden biri. Zaman zaman devlet tarafından uygulanan engeller olsa da en etkin toplumsal iletişim aracı olarak Twitter öne çıkıyor. Twitter’da atılan mesajlarda ‘to’ (sen), ‘şoma’nın (siz) önünde.

ÇİN
Twitter benzeri ulusal bir internet sitesine sahip olan Çin’de, sosyal medyanın kullanımı oldukça yaygın; 513 milyon kişi bu siteyi aktif olarak kullanıyor. Atılan mesajlarda resmi kullanım olan ‘nin’ (siz) neredeyse hiç kullanılmıyor.

RUSYA
Twitter’ın çok popüler olmadığı Rusya’da aktif olarak sosyal medyayı kullananlar toplumun yüzde 54’ünü oluşturuyor. Kullanım dilinde ise gündelik hayatta olduğu gibi resmi olan ‘vi’ (siz) tercih ediliyor.

İSPANYA
İspanya’da Twitter kullanım oranı nüfusun yüzde 90’ını oluştururken Fransızca ile aynı kaderi paylaşıyor ve ‘tu’ (sen) büyük ölçüde ‘usted’in (siz) yerini çoktan almış durumda.