Füze geriliminde Çin de topa girdi

NATO ve ABD, Türkiye'nin Çin'den füze savunma sistemi alma planına 'NATO sistemlerine uyum sağlamaz' diye itiraz ederken Pekin uyardı: 'Siyasallaştırmayın'.

Türkiye ’nin uzun menzilli füze savunma sistemi için NATO ülkeleri yerine ABD ’nin yaptırım uyguladığı şirketler listesinde yer alan ve ihalede en düşük teklifi veren Çinli CPMIEC (China Precision Machinery Import and Export Corporation) firmasını tercih etmesine ilişkin tartışma büyüyor. 12 uzun menzilli bataryanın alımına ilişkin ihaleyi 26 Eylül’de FD-2000 adlı füze savunma sistemiyle CPMIEC’nin kazanmasına ABD ve NATO’dan tepki gelirken ilk kez bir NATO ülkesine füze savunma sistemi satacak olan Çin ‘kaygıların yersiz olduğu’ yanıtını verdi. ABD ve NATO ‘FD-2000’in diğer müttefik ülkelerin sistemleriyle entegrasyon sorununa’ dair kaygılarını dile getirerek ihaleye karşı çıkıyor. CPMIEC, İran, Kuzey Kore ve Suriye’ye silah temin ettiği gerekçesiyle firmanın şubatta ABD’nin yaptırım listesine alınmıştı. NATO diplomatları da, Çin’den alınacak sistemin İttifak’ın hava savunma sistemine entegrasyonunun ‘siber veri güvenliği açısından sakınca yaratacağını’ düşünüyor. Tepkiler karşısında Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hua Çunying, 3.4 milyar dolarlık anlaşmanın ‘tamamen ticari olduğunu ve gereksiz yere siyasallaştırıldığını’ savundu. Pekin’deki basın toplantısında Hua ‘bölgesel ve küresel barış ile istikrarın etkilenmemesini sağlamak için Çin’in silah ihracatına dair çok katı kurallara sahip olması sebebiyle endişe edilecek bir şey bulunmadığını’ söyledi.
Hua, “Çinli firma ile Türkiye arasındaki işbirliği iki ülke arasındaki normal askeri işbirliğidir. İlgili tüm tarafların bu işbirliğini objektif ve rasyonel olarak değerlendirmesini ve normal bir ticari rekabeti siyasallaştırmamasını umuyoruz” dedi.
Henüz nihai karar verilmese de Türkiye’nin büyük ihtimalle imzalaması beklenen anlaşmayla ilgili ABD ve NATO’dan yeni tepkiler geldi. 

NATO: Ulusal karar ama...

Daha öncede müttefiklerin olası anlaşmadan ötürü ‘gerildiğini’ açıklayan NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen önceki gün ‘ Ankara ’nın diğer müttefiklerle uyumlu bir sistemi seçeceğini umduğunu’ söyledi. Rasmussen ‘Türkiye’nin henüz son kararını vermediğinin ve görüşmelerin sürdüğünün farkında olduğunu’ belirtip ‘hangi savunma sisteminin seçileceğinin ülkelerin ulusal kararı olduğunu’ vurgulasa da, NATO’nun ‘beklentilerinin’ yeniden altını çizmeyi ihmal etmedi. Rasmussen “Bizim için önemli olan bir ülkenin sahip olduğu sistemin diğer ülkelerdeki sistemlerle bir arada çalışabilir ve işleyebilir olması. Türkiye’nin de bu beklentiye uyacağını umuyorum. Her NATO müttefiki ülkenin bu koşulu sağlamasını elbette ki bekliyorum. Bu, NATO üyesi olmanın bir şartıdır” diye konuştu.

ABD: Kaygılar iletildi
ABD Dışişleri Sözcüsü Marie Harf da Türkiye’nin CPMIEC ile sözleşme görüşmelerine başlayacak olmasına dair soru üzerine Rasmussen ile benzer kaygıları dile getirdi: “Türk hükümetinin, NATO sistemleriyle veya kolektif savunma kabiliyetleriyle birlikte çalışmayacak bir füze savunma sistemi için ABD’nin yaptırım uyguladığı bir şirketle sözleşme görüşmeleri yapmasına dair ciddi kaygılarımızı ilettik.” BM Genel Kurulu sırasında, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’nin de mevkidaşı Ahmet Davutoğlu ile Washington’ın kaygılarını konuştuğunu belirten Harf “Ayrıca bakanlığın Avrupa ve Avrasya işlerinden sorumlu bakan yardımcısı da konuyu Türk yetkililerle ele aldı” dedi. Harf konuya ilişkin görüşmelerinin süreceğini de vurguladı.