İlk görüşmeden umut çıktı

İlk görüşmeden umut çıktı
İlk görüşmeden umut çıktı
Kerry ve Zarif 34 yıl sonra iki ülke dışişleri bakanlarının ilk baş başa görüşmesini yaptı. Mesajlar olumluydu. E3+3 müzakereleri yeniden başlatıyor.

ABD ve İran Dışişleri Bakanları John Kerry ile M. Cevad Zarif, 34 yıl sonra iki ülke arasındaki ilk üst düzey resmi görüşmeye imza atarken İran’la nükleer krizin çözümüyle ilgili tıkanan diplomatik sürecin önü yeniden açıldı. BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi ile Almanya’dan oluşan E3+3 grubunun İran’la New York’ta yaptığı toplantıdan olumlu sonuç çıktı. Görüşmede Kerry ile yan yana oturan Zarif, çıkan sonucu “Süreci hemen başlatmaya karar verdik. Önce nihai oyunun ana kurallarını belirleyeceğiz. 1 yıl içinde de çözüme ulaşmayı umuyoruz” sözleriyle duyurdu. Zarif petrol ihracatlarının yüzde 60 oranında düşmesine neden olan yaptırımların kısa sürede kaldırılmasının önemine vurgu yaptı: “İlk adımdan memnunum ama daha çok adım atıldıkça tüm tek ve çift taraflı yaptırımların kaldırılması şart.”

Yaptırımlar kalkabilir

E3+3 toplantısının ardından Kerry ve Cevad baş başa 20 dakika görüştü.Görüşmeyi gazetecilere değerlendiren Kerry tek bir görüşmeyle bütün sorunun çözülemeyeceğini vurgulayarak “Yapıcı bir görüşmeydi ama tek bir görüşme ve bizim de takdir ettiğimiz söylem değişimi bütün soruları cevaplamaya yetmez” dedi. Zarif’in masaya birtakım seçenekler koyduğunu söyleyen Kerry, hâlâ yapılacak çok iş olduğunu kaydetti. Kerry görüşmeden önce CBS’ye demecinde ise nükleer silah üretme amacı gütmediklerini kanıtlamadıkları sürece İran üzerindeki yaptırımların kaldırılmayacağını ama nükleer tesislerini uluslararası denetime açarlarsa yaptırımları gevşetme yoluna gidilebileceğini belirtti. Kerry, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin “3-6 ayda sonuç hedefliyoruz” sözünün hatırlatılması üzerine “Elbette, mümkün. İran’ın ne kadar hazır ve net olduğuna bağlı olarak bundan daha kısa sürede de sonuca varılabilir” ifadelerini kullandı.
Diğer taraftan AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton nükleer programla ilgili müzakerelerin 15-16 Ekim’de Cenevre’de başlayacağını duyurdu. Basın toplantısı düzenleyen Ruhani de bu görüşmelerin kısa süre içinde somut sonuçlar vermesini beklediğini belirtip “ABD ve İran arasındaki atmosfer geçmişe nazaran daha farklı. Bu da ilişkilerin gelişmesini sağlayabilir” dedi. ABD Başkanı Barack Obama’nın Konsey’deki konuşmasının kendisinde olumlu bir izlenim bıraktığını söyleyen Ruhani, amaçlarının sorunları çözmek ve iki hükümet ve halk arasında adım adım güven yaratmak olduğunu vurguladı.

‘Suriye yeni Afganistan olur’

New York merkezli Asya Toplumu’nun etkinliğine katılan İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Suriye’nin Taliban sonrası Afganistan’da olduğu gibi aşırıcıların yuvası haline gelebileceği uyarısı yapıp krizin bitirilmesi için işbirliği çağrısı yaptı. Ruhani “Suriye topraklarının aşırıcı ideolojilerin yuvası ve teröristlerin toplanma noktası haline gelmesinden endişe duyuyorum. Bana doğu sınırımızdaki diğer bir bölgenin 1990’lardaki halini hatırlatıyor” dedi. İran’ın siyasi tutukluları bırakmaya başlamasına da değinen Ruhani “Hapiste kimseyi görmek istemiyoruz. Hapislerin boş olmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.