Japonya'daki nükleer felaket Çernobil'i geçmek üzere

Japonya'daki nükleer felaket Çernobil'i geçmek üzere
Japonya'daki nükleer felaket Çernobil'i geçmek üzere
Japonya'da nükleer felaket her geçen dakika etkisini artırıyor. Fukuşima nükleer santralinde meydana gelen patlamadan sonra ortaya çıkan radyasyon seviyesinin 6'ya çıktığı açıklandı. Çernobil Felaketi 7 seviyesinde değerlendiriliyor.

Fransa'daki Nükleer Güvenlik İdaresi (ASN) Başkanı Andre-Claud Lacoste, Fukuşima 1 nükleer santralindeki iki numaralı reaktörün durumunun değerlendirilmesinden sonra, kazanın 1 ile 7 arasındaki Uluslararası Nükleer ve Radyolojik Durum Ölçeği'ne göre 6 olduğunu belirtti. Lacoste, Japonya'daki kazanın, 5 seviyesindeki "Three Mile Island" yoğunluğu düzeyine ulaştığını, 7 seviyesindeki Çernobil'e varmadığını söylemişti. Ölçeğe göre Ukrayna'nın Çernobil nükleer santralinde meydana gelen patlamanın büyüklüğü 7 olarak kabul ediliyor.

Ülkede 3 nükleer santralın toplam 6 reaktöründe depremle birlikte hassas durum ortaya çıktı. Geçen hafta cumartesi günü 1 numaralı biriminde patlama meydana gelen Fukuşima 1 nükleer santralının dün de 3 numaralı birimde basıncın artması sonucu hidrojen patlaması oldu. Patlamada biri ağır 11 kişi yaralandı. Tokyo Elektrik Enerjisi Şirketi TEPCO, 3 numaralı birimde radyasyonun yasal seviyede olduğunu belirtti ancak 2 numaralı reaktörde de soğutma sisteminin arızalanması endişeleri artırdı. 

Zira bu reaktörde soğutucu su içerisinde bulunması gereken yakıt çubuklarının tamamen açıkta kaldığı belirtildi. TEPCO, deniz suyunun bu reaktöre yönlendirildiğini, çekirdekte erime tehlikesiyle karşı karşıya olunduğunu ve yetkililerin reaktörleri deniz suyu ile soğutmaya çalıştığını duyurdu. Bu arada Japon hükümeti sözcüsü Yukio Edano, Fukuşima'da 5 ve 6. reaktörlerde de hafif ısı artışının tespit edildiğini belirtti. 


Başbakan Kan: Radyasyon oranı artıyor
Japonya Başbakanı Naoto Kan, televizyondan halka hitaben yaptığı konuşmada, 4 numaralı reaktörde de yangın çıktığını ve radyasyon oranının tehlikeli bir şekilde arttığını duyurdu. Naoto Kan, "Santrale 20-30 kilometre yakın mesafede bulanan vatandaşlarımızdan bulundukları ev veya işyerinden dışarıya çıkmamalarını rica ediyorum" diye konuştu. Hükümet sözcüsü Yukio Edano ise santralden atmosfere yayılan hidrojenin radyoaktif madde taşıdığını ve insan sağlığı için tehlike teşkil ettiğini belirtti. Edano, "Nükleer yakıtın kendisi yanmıyor, yangını kontrol altına almak için elimizden geleni yapacağız" dedi. 

Edano, artan radyasyon oranının insan sağlığı için zararlı olduğunu da sözlerine ekledi. Yetkililer, Cumartesi günü meydana gelen reaktör patlamasının ardından, santrale 20 kilometre mesafede oturan 200 binden fazla kişinin bölgeyi terk etmesini istemişti.

UAEA’dan heyet istendi 
Japonya, nükleer santralındaki patlamaların ardından Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’ndan (UAEA) yardım istedi. BM’ye bağlı kuruluşun Genel Direktörü Yukiya Amano, “Ayrıntılarla ilgili Japonya ile görüşmekteyiz” dedi. Amano, Fukuşima 1 nükleer santralinde durumun, 1986’da Ukrayna’da meydana gelen Çernobil kazasına benzer bir hal almasının ‘pek muhtemel’ olmadığını açıkladı.

Zamana karşı yarış var 
Fransa’daki Nükleer Güvenlik İdaresi (ASN) Başkanı Andre-Claud Lacoste da kazanın, 5 seviyesindeki ‘Three Mile Island’ yoğunluğu düzeyine ulaştığını, 7 seviyesindeki Çernobil’e varmadığını belirtti. Bu arada, Amerikan Nükleer Güvenlik İdaresi (NRC) de Japonya’nın nükleer reaktörlerdeki soğutma sorunlarının giderilmesi için kendilerinden yardım istediğini duyurdu. ABD ayrıca, yüzyılın en büyük depremlerinden birinde zarar gören Fukuşima nükleer santralında düşük seviyede radyasyon tespit edilmesinin ardından bölgedeki gemilerini tedricen geri çekti. Radyasyonun nükleer santralden salınan buhar ve duman bulutundan kaynaklandığı tahmin ediliyor. 

Nükleer sızıntı tehlikesi nedeniyle hafta sonundan bu yana Fukuşima 1 nükleer santralının bulunduğu bölgeden 180 binden fazla kişi tahliye edildi. Japon hükümeti ise endişeleri gidermek ve gerekli önlemleri almak için zamana karşı yarışıyor. Hükümet Sözcüsü Yukio Edano, zarar gören reaktörde büyük bir patlama meydana gelme ihtimalinin bulunmadığını iddia etti. 

Nükleer serpinti okyanusa yöneldi
Dünya Meteoroloji Örgütü, Japonya'da rüzgarın, deprem ve tsunamide hasar gören nükleer tesisteki patlamalardan sonra ortaya çıkan radyasyonu Pasifik'e sürüklediğini bildirdi. BM'ye bağlı olan ve merkezi Cenevre'de bulunan örgütten yapılan açıklamada, Japonya ya da bölgedeki diğer ülkelerin şu anda tehlikede olmadığı belirtildi. Açıklamada, radyasyonun etkisinin okyanusa ilerlemesine rağmen, hava koşullarının değişebileceği uyarısında bulunularak, uydu ve diğer verilerin yakından takip edildiği ifade edildi. 

Dünya nükleer güvenliği sorguluyor
Almanya Başbakan Angela Merkel'in, ülkede 1980 öncesi faaliyete başlayan nükleer santrallerin kapatılacağı yönündeki açıklamasının ardından ABD de ülkedeki 104 nükleer santralin güvenliğini ve planlanan yeni santrallerin gerekli olup olmadığını tartışıyor. ABD Nükleer Düzenleme Kurulu verilerine göre, ülkede askeri amaçlı olmayan toplam 104 nükleer elektrik santrali bulunuyor. Bunun yanında, ulusal güvenlikle ilgili olarak onlarca reaktör, silah laboratuvarı ve diğer nükleer tesis bulunduğu, ayrıca genelde üniversitelerde araştırma amacını taşıyan yaklaşık 36 araştırma ve test reaktörünün olduğu belirtiliyor. 

Bu noktada en riskli konumda yer alanların Pasifik Okyanusu'nun yakınlarında, deprem kuşağı üzerinde California eyaletinde kurulan iki nükleer santral olduğu belirtiliyor. Bu tesislerin 7,5 büyüklüğündeki depremlere dayanıklı olduğu belirtilse de, Japonya'daki depremin 8,9 büyüklüğünde olduğuna işaret ediliyor. Bunun yanında, MSNBC'nin haberine göre, ABD'deki 23 tesis, Japonya'daki santralin "kardeşi" konumunda ve bu da bazı kaygılar uyandırıyor.


Sahillerden ceset toplanıyor
Japonya binlerce kayıp insanına ulaşmaya çalışırken ülkede cesetler sahillere vuruyor. Yetkililere göre, toplam ‘kayıp’ sayısı 30 binin üzerinde, resmi ölü sayısı 2800’den fazla. Kyodo ajansı, deprem merkezine en yakın ada Honşu’nun Miyagi bölgesinde dün sahilde 2 binden fazla ceset bulunduğunu duyurdu. El Cezire muhabiri, 24 bin nüfuslu Rikuzentakata kasabasında yaklaşık 18 bin kişiden haber alınamadığını kaydetti. Japon hükümeti felaketten önce 2.3 milyon nüfusu olan bölgeye 120 bin battaniye, 120 bin şişe su ve 110 bin litre benzin ile gıda malzemesi gönderdi. Ancak bunlar ihtiyacın ancak yüzde 10’unu karşılayabiliyor. Tsunami dalgalarının denizden 10 kilometre içerisini yerle bir ettiği Sendai kentindeki hastanede yaralıların su ve gıda yardımı bekleyişi dördüncü gününü tamamladı. 

Takajo kenti hastanesinde yatanlar ise günde 2 kase pirinç ve bir şişe suyla idare ediyor. İtfaiye ekipleri ve ambulanslar, askerler eşliğinde cesetleri köyleri dolaşıyor. Ekiplere ceset torbası yetmiyor. Soma kenti yetkilisi Kasuhiko Abe, krematoryumda günde ancak 18 cenazeyi yakabildiklerini belirterek, çevre yerleşimlere cenaze göndermek için başvurduklarını anlattı. Uzun kuyruklar oluşan marketlerde kişi başına ancak 5 parça gıda maddesi ve araç başına 15 litre benzin veriliyor. 6.2 büyüklüğündeki artçı deprem sonrası verilen tsunami uyarısı nedeniyle halk önceki gece yüksek yerlere akın etti ancak uyarı daha sonra kaldırıldı. BM İnsani İşler Koordinatörlüğü’ne göre, en az 1.4 milyon kişinin temiz suya ihtiyacı var.

BM’den ek yardım yok
Çoğunluğu Rusya, Güney Kore ve ABD’den olan 15 arama-kurtarma ekibi bölgede çalışıyor. BM sözcüsü Elisabeth Byrs ise Japonya’nın dünyada felaketlere en hazırlıklı ülke olduğunu hatırlatarak, şimdilik ek yardım ekibi gönderilmeyeceğini açıkladı. Hindistan yardım yola çıkardıklarını duyururken, Rusya Başbakan Yardımcısı İgor Seçin, Japonya’ya 6 bin MW elektrik sunabileceklerini, Gazprom şirketinin 200 bin ton doğalgaz sevk etmeye hazırlandığını ifade etti. Çin Başbakanı Ven Ciabao da Japonya’ya gönderdikleri 4.5 milyon dolar değerindeki yardımı sürdüreceklerini belirtti. Bu arada, Sendai’de yaşayan ve haber alınamayan 2 Türk vatandaşından Cengiz Erdoğan ailesiyle irtibat kurdu. Tokyo’da bulunan 23 kişilik judo milli takımı ekibiyle, 2 Türk bilardocu ise Japonya’dan ayrıldı.

Türk Büyükelçiliği uyardı: Kanto Bölgesi dışına çıkmayın
Türkiye'nin Tokyo Büyükelçiliği, Japonya'da yaşayan Türk vatandaşlarına, Kanto bölgesi dışına çıkmaları çağrısı yaptı. Tokyo Büyükelçiliği, Japonya'da yaşayan Türk vatandaşlarına yönelik “acil ve önemli” duyuru yayımladı. Deprem ve tsunamiden zarar gören ülkenin kuzeydoğusundaki Fukuşima 1 Nükleer Santralinin 1, 2 ve 3 Nolu reaktörlerinde soğutma ile ilgili sorunun devam ettiği belirtilen duyuruda, Japon makamlarının, soğutma çalışmalarının sürdüğünü, bununla birlikte bir miktar radyasyonun havaya sızmış olduğunu ve sızıntı miktarının artabileceğini söyledikleri ifade edildi.
 
Bu bilgiler ışığında, Büyükelçilik duyurusunda, Türk vatandaşlarına, “Kanto bölgesi sınırları içerisinde kalmalarını gerektiren önemli bir sebep bulunmayanların bölge dışına çıkmaları, deprem ve nükleer santral ile ilgili gelişmeler hakkında Japon makamlarının yaptığı açıklamaları takip etmeleri ve Japon makamlarının tavsiye ve talimatlarına titizlikle uymaları, Büyükelçilik tarafından yapılacak duyuruları izlemeleri” uyarısında bulunuldu.

Japonya'dan gelen mallarda radyasyon kontrolü
Tayland Gıda ve İlaç İdaresi Genel Sekreteri Pipat Yingsarii, testlerin rastgele yapılacağını, önceliği sebze meyve gibi taze gıdalara vereceklerini belirtti. Pipat, gerekmesi halinde yetkililerin tüm gıda ürünlerine test yapmaya hazır olduğunu da bildirdi. Japonya'da deprem ve tsunami facialarında hasar gören nükleer enerji tesislerinin birkaçında patlamalara bağlı olarak radyasyon sızıntısı olmuştu.

Resmi ölü sayısı 3 bin 373
Japonya’da yetkililer, ülkeyi geçen cuma vuran deprem ve tsunami felaketinde teyit edilen ölü sayısının 3 bin 373 olduğunu, 6 bin 746 kişinin kayıp olduğunu açıkladılar.

Ulusal polis teşkilatının açıkladığı geçici rakamlara göre, felakette bin 897 kişi de yaralandı.

Kimlikleri belirlenen kurbanların sayısını açıklayan yetkililer, kayıpların da eklenmesiyle bilançonun 10 bin ölüyü aşmasını bekliyorlar.

Kuzeydoğudaki Miyagi vilayetinin emniyet müdürü, felaketten en çok etkilenen yerlerden biri olan ve Sendai kentinin bulunduğu sadece bu bölgede, ölü sayısının 10 bini geçeceğinden emin olduğunu kaydetti.

Radyasyonlu bölge üzerinde uçuş yasağı
 Japonya Sivil Havacılığı ülkesindeki radyasyonlu bölgeyle ilgili bir NOTAM (Havacılara uyarı) yayınladı. NOTAM’da radyasyonunun etki altına aldığı 30 kilometre çapındaki alan olan Bongo adlı bölge hakkında ülkelerine uçan havayolu şirketlerine bilgi vererek uyardı. THY’nin normalde de bu bölgeden uçmadığı belirtildi. Japonya ülkelerine uçan havayolu şirketlerinden rotalarını radyasyonlu bölgeden geçmeyecek şekilde ayarlamalarını istedi.

Uçaklara radyasyon kontrolüBu arada Japonya’nın, Fukuşima’daki nükleer santralinden sızan radyasyondan dolayı Alman Lufthansa Havayolları’nın Japonya’dan gelen uçakları radyasyondan taramasından geçerken Türk Hava Yolları’nın Tokyo ve Osaka’dan İstanbul’a gelen uçaklarıyla ilgili şu an için bir radyasyon kontrolü yapılmıyor. (Reuters, AFP, AP, AA)