@neseidil

Kral Abdullah'ın ardından Suudi Arabistan'ı neler bekliyor?

Kral Abdullah'ın ardından Suudi Arabistan'ı neler bekliyor?
Kral Abdullah'ın ardından Suudi Arabistan'ı neler bekliyor?
Suudi Arabistan Kralı Abdullah bin Abdülaziz al Suud 91 yaşında hayatını kaybetti. Kralın yerine Veliaht Prensi ve Savunma Bakanı Prens Salman Bin Abdülaziz'in geçtiği bildirilirken, ülkeyi bundan sonra özellikle petrol politikaları konusunda nelerin beklediği merak konusu oldu.
Haber: NEŞE İDİL - nese.idil@radikal.com.tr / Arşivi

RADİKAL – Birkaç hafta önce zatürre olduğu açıklanan, dün akşam da 91 yaşında hayatını kaybeden Suudi Arabistan Kralı Abdullah bin Abdülaziz al Suud, yerini Veliaht Prensi ve Savunma Bakanı Prens Salman Bin Abdülaziz’e bıraktı. Uzmanlar, yeni kralın Suudi Arabistan için ne anlama geldiğini tartışmaya başlarken, ülkenin petrol politikalarının değişip değişmeyeceği en çok merak edilenler arasında.

Kral Abdullah’ın uzun yıllardır ABD ’nin müttefiki olduğuna işaret eden uzmanlar, Suudi Arabistan’ın yeni kralının, ABD’nin İran’la düzeltmeye çalıştığı ilişkilere ve nükleer müzakerelere vereceği tepkinin kritik olduğunu belirtiyor. Konuyla ilgili Daily Beast’e konuşan Ortadoğu uzmanı William Quandt, “Kral Abdullah’ın hayatını kaybetmesi çok ilginç bir zamana denk geldi, çünkü ABD’nin İran’la ilişkilerinin değişmeye başladığı bir zamanın eşiğinde olabiliriz. Suudi Arabistan bu duruma her zaman şüpheyle yaklaştı. Eğer yeni lider ABD-İran ilişkilerine bir şans vermek isterse, bu, bölgeyi önemli bir şekilde etkiler” ifadelerini kullandı.

SUUDİ ARABİSTAN'IN TAHRAN'A KARŞI TUTUMU DEĞİŞECEK Mİ?

Al Jazeera’de bir makale yazan Katar merkezli Royal United Services Institute’tan Michael Stephens, İran’a Suudi Arabistan tarafından her zaman şüpheyle yaklaşıldığını, ikili ilişkilerde on yıllardır süren varsayımlar olduğunu ve Kral Abdullah olmadan da Suudilerin Tahran’a karşı pozisyonunun yumuşamayacağını vurguladı. Stephens, bunun yanı sıra, ülkeyi her kim yönetirse yönetsin, ABD’yle ilişkilerini, görüş ayrılıklarına rağmen bozmayacağını söyledi.

PETROL POLİTİKALARI İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Suudi Arabistan dünyanın petrol arzının neredeyse yüzde 15’ini tek başına sağlıyor ve kralın ölümünün petrol politikalarında değişikliğe neden olacağına kesin gözüyle bakılıyor. Ülkenin Kral Abdullah’ın ölüm haberini duyurmasının ardından ABD ham petrol fiyatları yaklaşık yüzde 1.5 oranında yükseldi ve varil başına fiyatı 47 dolara çıktı.



Uzmanların tartıştığı bir soru da Suudi Arabistan’ın, dünyanın geri kalanında petrolde arz fazlası olmasına rağmen petrol çıktısını yüksek seviyede tutma kararını değiştirip değiştirmeyeceği. Ülkenin bu konuda tartışmalı duruşu, son aylarda küresel petrol fiyatlarının aşağı düşmesine yardımcı oldu. Ne var ki, düşük fiyatlar Suudi Arabistan’ın bütçesini sıkıştırıyor ve bu politika kraliyet ailesinin kimi üyelerinden eleştiri alıyor. Analistler, kralın ölümünün ardından kısa dönemde petrol politikalarında büyük bir değişim beklemiyor. Yeni Kral Salman bin Abdülaziz, daha önce ülkenin duruşunu açıkça desteklemişti. Konuyla ilgili Vox’a konuşan Beyaz Saray eski yetkililerinden Bob McNally, “Bence, Kral Salman yönetiminde Suudi Arabistan’ın petrol politikalarında büyük bir değişiklik görmeyeceğiz. Ne var ki, Salman’ın yönetimi hakkında bir belirsizlik ve kargaşa olacağını düşünüyorum” dedi.

KATAR - MISIR İLİŞKİLERİNDE ROLÜ

Suudi Arabistan, Körfez Arap Ülkeleri İş Birliği Konseyi’yle ilişkilerinde ise her zaman etkili bir role sahipti ve bu nedenle Bahreyn haricindeki küçük Körfez ülkeleri Konsey’le daha fazla entegre olmak istemedi. Nüfus yapısı ve coğrafi özellikleri nedeniyle Suudilerin komşuları arasındaki rolünün devam edeceği ve ülkenin, Konsey’i İran konusunda sert bir tutuma sürükleyeceğine kesin gözüyle bakılıyor. Ne var ki, Katar konusunda adım atan ve konuyu gündeme alan Kral Abdullah’tı. Kral Abdullah olmadan, Katar ve Mısır arasında uzlaşmada arabuluculuk etmek gibi Konsey içindeki ilişkileri düzenleme olasılığı biraz daha zor gözüküyor.



ABD BİR GÜNDE İKİ MÜTTEFİKİNİ KAYBETTİ

Kral Abdullah’ın sağlık durumu ABD’li ve Ortadoğulu yetkililer için önemli bir konu oluşturuyordu. Kralın ölümü Ortadoğu için, Mısır’daki Sisi rejiminden Suriye İç Savaşı’na, Irak’tan İran’a uzanan bir siyasî figürün kaybı anlamına geliyor.

2006’dan bu yana ülkeyi yöneten Kral Abdullah, arkasında artan nüfus, yükselen ekonomik istikrar ve petrol zengini bölgelerde yaşayan ve seslerini duyurmak isteyen, durumlarından giderek daha fazla rahatsız olan Şii azınlığı bıraktı. Bunun yanı sıra, kralın ölümü Körfez ve Ortadoğu’nun yakın tarihindeki en çalkantılı günlerden birine denk geldi. Dün, İran’ın destek verdiği öne sürülen Husilerin baskısıyla Yemen’de hükümetin ve Cumhurbaşkanı Hadi’nin istifa etmesi de bölgenin geleceği konusunda soru işaretlerini artırıyor. Uzmanlar, yalnızca bir günde ABD’nin bölgedeki önemli iki müttefikini kaybettiğine dikkat çekiyor.

(Bu haberde Gawker, Daily Beast, Vox, Al Jazeera ve Reuters'tan yararlanılmıştır)

Suudi Arabistan Kralı Abdullah öldü