@neseidil

Mali'de otel basan örgüt: El Murabitun

Mali'de otel basan örgüt: El Murabitun
Mali'de otel basan örgüt: El Murabitun

El Murabitun un kurucusu ve lideri 43 yaşındaki Cezayirli Muhtar Belmuhtar. (Fotoğraf: EPA)

Mali'nin başkenti Bamako'da otel basıp 27 kişiyi öldüren El Murabitun, daha önce çok sayıda saldırıya imza atmış bir örgüt. El Murabitun'un başındaki isim ise El Kaide'nin en çok aranan isimlerinden Muhtar Belmuhtar...
Haber: NEŞE İDİL - nese.idil@radikal.com.tr / Arşivi

RADİKAL – Dünya 130 kişinin hayatını kaybettiği Paris saldırılarının şokunu henüz atlatamamışken 20 Kasım sabahına bir başka trajediyle uyandı. Cihatçılar, Mali’nin başkenti Bamako’da bir otel basıp içerideki 170 kişiyi rehin alınca bu vahşetin arkasındaki örgüt en fazla merak edilenlerden biriydi. İlerleyen saatlerde, 27 kişinin öldürüldüğü saldırıyı El Kaide’nin kolu El Murabitun üstlendi.

Başında El Kaide’nin en çok aranan isimlerinden Muhtar Belmuhtar’ın olduğu El Murabitun, bölgede daha önce birçok kanlı saldırıya imza atmış bir örgüt. Fransa Savunma Bakanı Jean-Yves Le Drian, örgütü, “El Murabitun, kendini finanse edebilmek için silah ve uyuşturucu kaçakçılığı yapan köktendinci ve haydutların karışımı” sözleriyle nitelemişti.

‘BATI AFRİKA EL KAİDESİ’

Sahra Çölü ve Batı Afrika merkezli El Murabitun, 2013’te, Mülasemin Tugayı ve Batı Afrika Tevhit ve Cihat Hareketi’nin birleşmesi sonucu kuruldu. Kendilerine ‘Batı Afrika El Kaidesi’ de diyen El Murabitun’un kurucusu ve lideri 43 yaşındaki Cezayirli Muhtar Belmuhtar, daha önce birçok kez öldüğü duyurulan bir El Kaide militanı. Örgütün sözcüsü ise Adnan Ebu Velid el-Sahravi.

El Murabitun’un lider kadrosu genellikle Cezayir ve Moritanya doğumlu olsa da, örgüt Mali’de güçlendi ve aralarında Togo, Burkina Faso ve Gana’nın da bulunduğu Batı Afrika ülkelerinden militan topladı. 

MUHTAR BELMUHTAR KİMDİR?

1972’de Cezayir’in kuzeyinde doğan Belmuhtar’ın gençlik yıllarında silahlandığı ve Afganistan’da Sovyetler Birliği güçlerine karşı savaştığı belirtiliyor. Patlayıcılarla ilgili bir hata yapınca sol gözünü kaybeden Belmuhtar, bu nedenle “tek göz” olarak da anılıyor. 1990’larda El Kaide’nin 2011’de öldürülen lideri Usame bin Ladin’le birlikte Afganistan’da savaşan Belmuhtar, daha sonra Cezayir hükümetini devirmek üzere çalışan cihatçı gruplara katılmak üzere ülkesine döndü. Belmuhtar, “terör eylemleri” nedeniyle Cezayir’de iki kez idam cezası aldı.

DOĞALGAZ TESİSİNE SALDIRI

El Kaide’nin liderlerinden biri olan Belmuhtar, 2012’de örgüt liderleriyle yaşadığı anlaşmazlıklar nedeniyle ayrılma kararı aldı. ‘Kanla İmza Atanlar’ adlı grubu kuran Belmuhtar, 2013’ün Ocak ayında, Fransa’nın Mali’de düzenlediği operasyonlara tepki olarak Cezayir’de bulunan Tigantourine doğalgaz tesisine saldırdı. Militanlar, tesiste 800 kişiyi rehin aldı. Cezayir güvenlik güçleri tesisi geri aldığında ise 39 rehine ve Belmuhtar’ın 29 militanı ölmüştü.

Bölgede birçok ülkede bağlantısı bulunan Belmuhtar’ın, bu şekilde sınırları yakalanmadan ve fark edilmeden geçebildiği tahmin ediliyor. Belmuhtar’ın Tuareg ve Arap topluluklarıyla da bağlantıları bulunduğu belirtiliyor.

OĞLUNA LADİN’İN ADINI VERDİ

Oğullarından birine, El Kaide lideri bin Ladin’i ‘onurlandırmak’ amacıyla Usame adını veren Belmuhtar’ın, dört kadınla evli olduğu belirtiliyor. Uzun yıllar boyunca fidye paralarından da gelir elde eden Belmuhtar, geçen yıl yaptığı açıklamada örgütün lideri Ayman el-Zevahiri’ye bağlılığını yinelemişti. IŞİD’i eleştiren Belmuhtar, militanların “doğruya yönelmesi” çağrısında bulunmuştu.

Önceki yıllarda sigara kaçakçılığı yapması nedeniyle ‘Bay Marlboro’ lakabını alan Belmuhtar’ı Çad hükümeti 2013’te, ABD Temmuz’da ve El Kaide Ekim’de ‘öldü’ ilan etti. ABD, ‘yakalanamayan’ unvanlı Belmuhtar’ın yakalanmasına yardımcı olacak bilgileri verecek kişilere beş milyon dolar ödül vadediyor.

BELMUHTAR-SAHRAVİ ARASINDA GERİLİM

Adnan Ebu Velid el-Sahravi’nin yaşı kesin olarak bilinmese de 36 veya 42 olduğu tahmin ediliyor. Daha önce ve Batı Afrika Tevhit ve Cihat Hareketi’nin sözcüsü olan Cezayirli Sahravi, Belmuhtar’ın değil, kendisinin lider olduğunu açıklamış ve IŞİD’e biat ettiklerini duyurmuştu. Sahravi’nin lider olduğu ve örgütün IŞİD’e biat ettiği kısa bir süre içinde Belmuhtar tarafından yalanlandı.

IŞİD’LE BAĞLANTISI VAR MI?

El Murabitun’un IŞİD’le bağlantısı bulunmuyor. Üstüne üstlük, iki örgüt birbirini uzun zamandır rakip olaral görüyor. Bamako’daki rehine krizinin ardından El Murabitun ve El Kaide destekçileri sosyal medya hesaplarında IŞİD militanlarının saldırıdan “bir şeyler öğrenebileceği” yönünde mesajlar paylaştı.

DAHA ÖNCEKİ SALDIRILARI NELER?

Fransa’nın kültürel veya askeri varlık gösterdiği eski Fransız kolonilerini hedef alan El Murabitun, amaçlarının Fransa ve onun Afrikalı müttefiklerine saldırmak olduğunu ifade ediyor. 2013’te askeri müdahalesi esnasında Fransa’yı “barışçıl çocuk, kadın ve yaşlıları öldürmekle” suçlayan örgüt, Mali’de Cuma günü düzenledikleri saldırının yanı sıra, geçen yıllarda ülkenin kuzeyinde meydana gelen birkaç saldırıyı da üstlenmişti. Diplomat kaçırma eylemleriyle de bilinen El Murabitun’un son yıllardaki saldırılarının bir kısmı şu şekilde:

-Başkent Bamako’da bulunan La Terrasse adlı restorana saldırı düzenleyen örgüt, beş kişiyi öldürdü.

-Nisan’da Mali’nin kuzeydoğusunda bulunan Angoso’daki Birleşmiş Milletler barış gücü üssüne saldıran El Murabitun, üç kişiyi öldürdü. Saldırıda 16 kişi de yaralandı.

-Mali’nin merkezindeki Sevare’ye Ağustos’ta saldıran örgüt, 17 kişinin yaşamını yitirmesine neden oldu.

-Belmuhtar, 2013’ün Ocak ayında Cezayir’in Libya sınırındaki In Amenas kabasındaki doğalgaz tesisine saldırıya liderlik etti. Saldırıda 39 kişi öldü.

-Yine 2013’ün Mayıs ayında, El Murabitun’u oluşturan Mülasemin Tugayı ve Batı Afrika Tevhit ve Cihat Hareketi, Nijer’de iki intihar saldırısı düzenledi ve en az 20 kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı.

OTEL SALDIRISINDAN SONRA ÖRGÜT NE DEDİ?

Radisson Blu’ya saldıran El Murabitun, saldırıyı üstlendiği açıklamasında, cezaevlerindeki militanlarının serbest bırakılmasını ve Mali’nin kuzeyindekilere “saldırıların durmasını” talep etti. Örgütün saldırıyı, uluslararası toplumun dikkatini IŞİD'in Paris'te düzenlediği ve 130 kişiyi katlettiği saldırıdan El Kaide'ye çekmek için yapmış olabileceği konuşuluyor.