Meydan Savaşı

Meydan Savaşı
Meydan Savaşı

Ukrayna’da Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç’in AB ile ortaklık müzakerelerini ertelemesine öfkelenen muhalefetin kasımdan beri sürdürdüğü gösteriler, ülkenin bağımsızlığını kazanmasından bu yana en büyük şiddete sahne oldu. Önceki gün muhalefetin parlamentoyu kuşatmasıyla başlayıp polisin, ‘Maidan’ diye bilinen Bağımsızlık Meydanı’ndaki çadırları boşaltma girişimiyle şiddetlenen çatışmalarda 26 kişi öldü, en az 605 kişi yaralandı. Önceki gün meydanın boşaltılması için göstericilere saat 18.00’e kadar süre tanıyan polis, gece yarısı alana girip çadırları ateşe verdi. Polisin karanlıkta lazer ışıklı uzun menzilli silahlarda eylemcilerin üzerine plastik mermi yağdırdığı belirtildi. Muhaliflerin de uzun namlulu silah ve tabancalarla hedef gözeterek ateş açıp coplarla polisleri dövdüğü görüldü. Çatılara çıkan kimliği belirsiz kişiler de eylemcilerin üzerine molotofkokteyli attı. 3 aydır protestocuların üssü haline gelen Sendika Evi de yandı. Çatışmalar sabaha kadar sürerken Sağlık Bakanlığı ölen 26 kişiden 10’unun polis, birinin Vesti gazetesinden Vyaçeslav Veremiy olduğunu açıkladı. Yaralanan 605 kişiden 263’ü sivil, 342’si polis.

Başka kentlere yayıldı

Metro seferleri durdurulurken diğer kentlerden Kiev’e insan akınını önlemek için araçlarla girişlere sınırlama getirildi. Rusça’nın konuşulduğu doğuda hükümete destek sürerken Ukrayna milliyetçiliğinin güçlü olduğu batıda Lvov, Ternopol, İvano Frankovsk ve Zakarpatya’da göstericiler, iktidarla uzlaşma çerçevesinde pazar günü tahliye ettikleri valilik binalarını yeniden işgal etti. Volin’de emniyet binası kundaklanırken çok sayıda karakol ve istihbarat binası saldırıya uğradı. Vinnitsya’da göstericiler şehrin merkezine araç giriş-çıkışını kapattı. Çernigov’de Yekaterinskaya Kilisesi hükümete bayrak açıp göstericilere para ve tıbbi yardım seferberliği başlattı. Komsomolsk’ta iktidardaki Bölgeler Partisi’nin merkezi yakıldı. Güneyde Herson’da ise muhalefetteki Vatan ve Özgürlük partilerinin ofisleri saldırıya uğradı. 

Sağ Sektör suçlanıyor

İçişleri Bakanlığı, polisin ateşli silah değil travmatik silah kullanıldığını savunurken şiddetten Praviy Sektor (Sağ Sektör) üyelerini sorumlu tuttu. Yanukoviç’in Başbakan Mikola Azarov’u görevden alması, gösteri yasağını kaldırması ve tutuklu göstericileri bırakması üzerine gerilim düşmüştü.
İkinci gösteri dalgası muhaliflerin 2004’te devlet başkanının yetkilerini azaltıp parlamentoyu güçlendiren değişikliklere dönülmesi talebiyle başladı. Yanukoviç, 2010’daki değişikliklerle devlet başkanının yetkilerini tekrar artırmıştı. Bölgeler Partisi, bu şartlarda 2004’teki değişikliklerine dönülmesinin ülkeyi kaosa sürükleyeceğini savunuyor.

‘Muhalefet sınırı aştı’


Ukrayna lideri Viktor Yanukoviç, olaylardan muhalefet liderlerini sorumlu tuttu. İktidarın dökülen tek bir damla kana dahi değmeyeceğini belirten Yanukoviç, uzlaşmak için çeşitli girişimlerde bulunduğunu ama muhalefetin halkı silahlanmaya çağırdığını savundu: “Muhalefet liderleri, demokrasi ilkesine hiçe saymıştır. Muhalefet liderleri, halkı silahlanmaya çağırarak çizgiyi aşmış, hukuku ihlal etmiştir. Şiddetten sorumlu olanlar, mahkeme karşısına çıkarılacak.” Gösterilere eski boks şampiyonu ve Udar (Yumruk) hareketinin lideri Vitali Klitçko, hapisteki eski Başbakan Yulia Timoşenko’nun müttefiki Anavatan Partisi lideri Arseniy Yatsenyuk’un yanısıra aşırı sağdan Svoboda (Özgürlük), Bratstvo (Kardeşlik) ve Sağ Sektör öncülük ediyor.

AB’den tehdit, Rusya’dan destek


AB, Ukrayna’da yaşanan şiddetten dolayı yaptırımlara hazırlanırken Rusya muhaliflere çattı. Avrupalı liderlerden kınama açıklamaları gelirken Avrupa Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy, AB dışişleri bakanlarının bugünkü olağanüstü toplantısında şiddetten sorumlu olanlara karşı mali yaptırım ve vize kısıtlamalarını içeren yaptırımların ele alınacağını açıkladı. Avrupa Yatırım Bankası da Ukrayna’daki faaliyetlerini durdurdu. AB’li bakanlar bugün Kiev’e gidecek. ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden, Yanukoviç’i arayıp hükümet güçlerinin çekilmesini ve azami itidal isterken Beyaz Saray dehşete düştüklerini açıkladı. Kiev’e 15 milyar dolar kredi ve yatırım sözü veren Rusya lideri Vladimir Putin, Yanukoviç’le durum değerlendirmesi yaparken Kremlin, Moskova’nın olayları darbe girişimi olarak değerlendirdiğini açıkladı. Rus Dışişleri de muhalefete seslendi: “Şiddet ve tehditten vazgeçip diyaloga geçin.”