Ne savaş çıksın ne Esad kalsın

Ne savaş çıksın ne Esad kalsın
Ne savaş çıksın ne Esad kalsın

Fotoğraflar: ÇAĞIL M. KASAPOĞLU

Radikal, Kilis'te Suriyelilerin kaldığı kampa girdi. Avrupa standartlarındaki kampta kalanlar ne savaş istiyor ne de Esad'ın iktidarda kalmasını.
Haber: ÇAĞIL KASAPOĞLU / Arşivi

Bir iki telefon görüşmesinden sonra “Tebrik ederim, çarşafla mı girdiniz yoksa” diye soruyor Kilis Vali Yardımcısı Ahmet Karatepe. Mültecilerin Kilis’teki konteynir kampa ‘elimi kolumu sallayarak’ girmem biraz şaşırttı Karatepe’yi. “Kampa giren ilk gazeteci siz oldunuz galiba” diye ekledi. Kartepe, önceki gün sabah 3’e kadar çalıştığı kampa girmeme şaşırsa da yaptıklarını gururla sıralamaktan geri durmadı. Kampa düşen yolum Gaziantep’ten Kilis’e dolmuş yolcuğuyla başlıyor. “Çok kötü günler bekliyor bizi, durum çok gergin” diye mırıldandı şoför Cemal Sucu. Başbakan Tayyip Erdoğan’ın Suriye’ye uyarıları yankılandıkça radyonun sesini açıyor, Kilis konteynir kampını işaret ederek “Artık herkes buraya akın edecek” diyor. Haksız da sayılmaz. Kilis’e 6 km uzaklıktaki Öncüpınar Suriye sınır kapısının hemen yanı başında sıfır noktasında kurulan konteynir kampındaki Suriyelilerin çoğu ‘evlerinden daha iyi şartlarda yaşadıklarını’ söylüyor. Ancak, iki gün üst üste Suriye sınırından kampa yağan kurşunlar Suriyelileri tedirgin ediyor. Kampa adım atar atmaz kurşunların delip geçtiği konteynirleri göstermek için sabırsızlanan Suriyeli Abdülhamid Şufan’ın peşine takılıyorum. Şufan “Kalaşnikov gibi bir silahtı. Doğrudan bu evi vurdu ve kurşun raflardaki kotu da delip geçti” diyor.
Kurşun 22 gün önce Cisr el Şuğur’dan kızı Hibbe ile gelen Emel Baydun’un evine isabet etmiş. Emel kurşun isabet ettiğinde konteynirde kızıyla birlikte uyuyormuş, hızı kesilen kurşun da raftaki kıyafetlerin arasında kalmış. Azaz’dan önce Hatay’a daha sonra Kilis kampına gelen Ziyad da Suriye sınırından atılıp kampa ‘düşen’ kurşunlardan birini cebinden çıkarıp daha sonra kurşunun delip geçtiği üç konteynirde de bir bir izleri gösteriyor. “Ama bizim silahlarımız yok. Biz silahlı mücadele istemiyoruz. Esad gitsin ama silahsız gitsin” diyor Ziyad. 

Asker sınırda gömüldü
Kamp alanına yaklaşık 1.5 km uzaklıktaki Suriye ordusuna ait gözlem kulesini işaret eden Şufan, “Bak, burada bir cami bir de gözlem kulesi var her birinde en az iki keskin nişancı var” diyor. Şufan ve Ziyad’ın gözlerini kısa kısa gördükleri Suriyeli askerleri ben anca objektifi yakınlaştırınca görebiliyorum. Şufan, ordudan ayrılıp kampa gelmek isteyen bir askerin sınırda vurulduğunu söylüyor: “Cesedi sınırda kaldı. Üstüne orda bir toprak atıp gömdüler.” Şufan kamp içinde hiç silah barındırılmadığını belirtip ekliyor: “Yakında sınırın diğer tarafından bize dürbün gönderilecek.” 

‘Evim kurşun doldu’
Lazkiye’den 20 gün önce gelen Zehiye de sahile yakın evinin Suriye ordusunun kurşun yağmuruna tutulduğunu söylüyor: “Evim Lazkiye’de denizin hemen yanında. Ordu denizden evlere doğru ateş açtı. Evim resmen kurşun doldu.” Suriye lideri Beşşar Esad’ın iktidarı bırakmasını isteyenlerden biri Zehiye ama evine yağan kurşunlardan bıkmış: “Bu iş silahsız yapılmaz mı?”



Kamp yeri pazar yeri
Kilis’teki kamp 5 bini Hatay-Reyhanlı kampından gelen yaklaşık 10 bin Suriyeliyi ağırlıyor. İki ay önce inşasına başlanan kamp henüz tamamlanmadı. Suriyeliler ise kendi aralarında alışverişi arttırmış. Kimi önündeki tezgâ+hta kaçak getirdiği sigaraları, kimi kek, kimi önünde kaynattığı tencerede 50 ‘Suri’ye bakla satıyor. Plastik bir sandalyenin kolları ve başına sünger takan Cisr el Şuğurlu Muhammed Nur da ‘berberlik’ yapıyor. Fırça, köpük ve usturasını Suriye’den getiren Nur aslında ülkesinde butik işletiyor. Şimdi ellerine küçük kırık bir ayna tutuşturduğu müşterilerinin saçını sakalını kesiyor.

Kampın internet ve televizyon salonları da olacak
Temeli iki ay önce atılan Kilis konteynir kampının denetiminden sorumlu Kilis Vali Yardımcısı Ahmet Karatepe, sabah saat 3’e kadar kaldığı kampın ‘BM standartlarından da yüksek’ olduğunu söylüyor. Yaklaşık 360 dönüm araziye kurulu ve her biri 6’şar kişilik 2060 konteynırın bulunduğu kampta ayrıca her biri 1000 kişi kapasiteli iki cami var. Biri 16, diğer ikisi 24 derslikli 3 okul ve iki helikopter sahası inşa edilmiş. Karatepe en az 5 sosyal tesis bulunduğunu ve kadınlar için halıcılık, erkekler için de marangozluk kursları açılacağını belirtiyor. Her birinde en az 3 ranzanın bulunduğu konteynirlerde mutfak ve tuvalet gereçleri de eksiksiz. Yakında televizyon ve internet salonları da açılacak. Karatepe “Güvenliğimiz de FBI standartlarında. Girişler parmak iziyle yapılacak” diyor. Kilis halkı kamptaki marketlerin işletmesinin ihaleyle ‘Bizim’, ‘Sima’ ve Halk’ markete verildiğini söylüyor. Karatepe’ye göre diğer kamplarda temel gıda ihtiyaçların karşılanamaması üzerine çıkan sorunları gidermek için Kilis’te ‘market sistemi’ getirildi. Her aile reisine içine belirli miktarda para yüklü ‘cipli kartlar’ verilecek ve bu kartlarla marketlerden alışveriş yapılacak.