'Özgürlüğe uzun yürüyüş' sona erdi

'Özgürlüğe uzun yürüyüş' sona erdi
'Özgürlüğe uzun yürüyüş' sona erdi

Mandela nın eşi Graça Machel (ortada) ve eski eşi Winnie (sağda) kol kola girerek birbirine destek oldu.

Güney Afrika en büyük oğlu Mandela'yı son yolculuğuna uğurladı. Kabilenin dini geleneklerine göre öküz kesildi ve tabutu aslan postuna sarıldı.

Güney Afrika apartheid rejimine karşı verdiği mücadele yüzünden ömrünün 27 yılını hapiste geçiren ve 5 Aralık’ta 95 yaşındayken hayatını kaybeden ‘en büyük evladını’ sonsuzluğa uğurladı. Başkent Pretoria’daki hükümet binalarında halkın ziyaretine açılan ve önceki gün doğduğu köy Kunu’ya getirilen Mandela’nın naaşı dev çadırdaki törenin ardından kabilesi Tembu’nun geleneklerine uygun olarak aile mezarlığında toprağa verildi.
Mandela’nın bayrağa sarılı naaşı Kunu’ya vardığında kabile büyükleri 3 kez ‘Aaah, Dalibhunga’ (Mandela’ya 16 yaşına girince büyükleri tarafından verilen ad) diye bağırdı. Naaş basına kapalı ev merasiminin ardından top arabasıyla, protokol töreni için kurulan dev siyah çadıra getirildi. Torunu Mandla ve Devlet Başkanı Jacob Zumo’nun refakatinde çadıra sokulan naaş siyah-beyaz sığır derisi üzerine yerleştirildi. Naaşın arka kısmındaki kürsüde de büyük bir portresi asıldı ve yaşını temsilen 95 büyük mum yakıldı. Danslar eşliğinde ‘Sözünü tut’ gibi Kosa dilindeki şarkıların söylendiği törenin açılışı milli marşla (Nkosi Sikelel’I Afrika- Tanrı Afrika’yı Kutsasın) yapıldı. Törene aralarında Galler Prensi Charles, Monako Prensi Albert, ünlü sunucu Oprah Winfrey ve U2’nun solisti Bono’nun da bulunduğu 4500 kişi katılırken Mandela’nın eşi Graca Machel ve eski eşi Winnie, Zuma’nın yanına oturdu. Mandela’nın biyografisinin okunmasının ardından kürsüye çıkan Zuma, şöyle seslendi: “Adil bir dünya düzeni için mücadele eden herkesin umut ışığıydın. Fiziki olarak uzun özgürlük yürüyüşün sona erdi. Ama bizim yolculuğumuz devam ediyor çünkü seni başarısızlığa uğratmaya cesaret edemeyiz.” Salı günkü törende yuhalanan Zumo, Sunday Times’ın anketine göre de Afrika Ulusal Kongresi’nin (ANC) üyelerinin yüzde 51’i tarafından istenmeyen adam ilan edildi. ANC Başkan Yardımcısı Cyril Ramaphosa da Mandela’yı ‘Güney Afrika’nın en büyük evladı’ diye andı. Mandela ile birlikte Robben Adası’nda hapis yatan Ahmed Kathrada da Mandela’dan ‘ölümüyle boşluğa düştüğüm kardeşim ve akıl hocam’ diye bahsetti. Torunlarından Nandi “Çok komik biriydi. Okula çıplak ayakla giderdi ama devlet başkanlığına kadar yükseldi” derken Ndaba, “Öyküsü Güney Afrika’nın öyküsüdür” ifadelerini kullandı.
Tabut daha sonra bando eşliğinde mezarlığa götürüldü. Mandela’yı son yolculuğuna uğurlamak için mezarlığa 450 kişi girebilirken resmen davet edilmediği için törene katılmayacağını açıklayan eski Başpiskopos Desmond Tutu da hükümetten gelen açıklamanın ardından alandaki yerini aldı. Geri kalan 4100 kişi tepeden Mandela’yı son kez görmeye çalıştı. Alan üzerinde 6 jet ve 3 askeri helikopter uçurulurken 21 pare top atışı yapıldı. Üzerindeki nişan, madalya, bayrak ve resimlerin çıkarıldığı tabut, Mandela’nın 1990’da serbest kaldıktan sonra inşa edilen çiftliğinin sınırları içindeki mezarlığa defnedildi. Mezarlıkta Mandela’nın iki oğlu ile kızı da yatıyor.

Tören kabilenin dinine göre

Bir dine inanıp inanmadığıyla ilgili bir açıklaması bulunmasa da Mandela, Metodist kilisesi mensubu Tembu kabilesinin geleneklerine uygun olarak gömüldü. Mandela’nın gömülebilmesi için havanın yağmurlu olmaması gerekiyordu. Ancak çadırdaki tören uzadığı için ölünün ‘güneşin en tepede ve gölgenin ekısa olduğu an gömülmesi’ kuralından feragat edildi. Yalnızca kabilenin erkek üyelerinin refakatinde toprağa verilebilen Mandela’nın tabutu aslan postuna sarıldı. Kabile reisinin oğlu olan Mandela gibi üst düzey kişiler aslan veya leopar postuna sarılı halde gömülüyor. Bununla beraber ataların ruhlarının yardım etmesi için bir öküz kurban edildi ve kanı misafirlere içirildi. Daha sonra kabilenin yaşça büyüklerinden biri tabutun yanına giderek Mandela’nın ‘ruhuyla konuştu’. Mandela’nın ölümünün birinci yılında da yas döneminin bittiğini göstermek için yine bir öküz kesip yenilecek. İkinci yılında ise Mandela’nın ruhunun geri gelmesi ve ailesini görmesi için büyük bir kutlama tertip edilecek.