Putin'in ziyaretine Suriye rötarı

Haber: DENİZ ZEYREK - deniz.zeyrek@radikal.com.tr / Arşivi

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 14 Ekim’de başlaması planlanan Türkiye ziyaretini bir hafta kala ertelediği haberi, dün Ankara kulislerinde tartışma yarattı. Ankara birçok detayı belirlenen ziyarete büyük önem veriyordu. Türkiye-Rusya ilişkileri, Üst Düzey İşbirliği Konseyi kurulması aşamasına geçtiğinde takvim 12 Mayıs 2010’u gösteriyordu ve Devlet Başkanı Dimitri Medvedev Ankara’yı ziyaret etmişti. İkili ilişkiler, Medvedev’in ziyaretinde alınan kararlarla enerji, ticaret ve turizm alanında tarihinin en iyi seviyesine ulaşırken, Başbakan Tayyip Erdoğan ’ın 16 Mart 2011’deki Moskova ziyareti bu seviyeyi pekiştirdi. Bu ziyarette, Üst Düzey İşbirliği Konseyi’nin ikinci toplantısı yapıldı ve üçüncüsü için de 2012 sonbaharında İstanbul adres verildi. İlişkilerin Suriye’deki görüş ayrılıklarından etkilenmeden aynı çizgiyi sürdürmesi isteniyordu.
Suriye kara kedi mi oldu
Şam ile yaşadığı son askeri kriz nedeniyle Moskova’dan daha net tavır bekleyen Ankara, Suriye’yi Putin’le resmi görüşmelerin ana gündemlerinden biri yapmayı planlıyordu. Ancak ziyaretin hazırlıklarını yapan Türk ve Rus diplomatlar, Suriye konusundaki ayrı düşmüşlüğün ilk sinyallerini verdi. Rusya, İstanbul ziyaretinde Putin’den Suriye’ye karşı izlediği politikayla çelişecek sürpriz bir tavır beklenmemesini Ankara’ya açıkça bildirdi.
Kritik telefon görüşmesi
Erdoğan ve Putin 8 Ekim akşamı bir telefon görüşmesi yaptı. Ruslar erteleme kararının bu görüşmeden çıktığını saklamıyor. Resmi gerekçe ‘ziyaret tarihi zaten resmen açıklanmamıştı’ ve ‘programlar uymadı’ gibi iki cümle ile ifade edilebilir. Rusya, Suriye ile Türkiye arasında bir tercih yapmak niyetinde değil. Çünkü ne Suriye’deki (deniz ve hava üssü kullanımı gibi) çıkarlarını yitirmek istiyor, ne Türkiye gibi bir ‘müşteri’yi kaçırmak... Ankara ise Putin’in ziyaretinde en azından Akçakale’de 5 sivilin ölümünü dikkate alıp Beşşar Esad’ı eleştirmesini bekliyor. Putin’e göre Türkiye’yi mutlu edip Esad’ı hedef alacak bir mesaj vermek için henüz erken. Sonuçta Putin, bir aksilik çıkmazsa İstanbul’a kasımda gelecek. Peki kasımın Suriye satrancındaki anlamı ne? Kasım’ın ikinci haftasında ABD Başkanı Barack Obama seçim sınavına girecek. Kalırsa Suriye konusunda kağıtlar yeniden karılacak. Kaybederse de durum değişmeyecek, Cumhuriyetçi Mitt Romney oyunu kendi kurallarına göre oynamaya başlayacak. Yani Putin geldiğinde yeni kartlar dağıtılmış olacak.