Sınırdaki komşuyla sıfır ticaret dönemi

Türk TIR'larına yönelik saldırıların ardından Türkiye, Suriye sınırındaki kapılarda gümrük işlemlerini geçici olarak durdurdu.
Haber: HACER BOYACIOĞLU - hacer.boyacioglu@radikal.com.tr / Arşivi

ANKARA - Suriye ’de muhaliflerin ele geçirdiği kapılarda Türk tırlarına yönelik yağmalamaların ardından Türkiye kritik bir karar aldı. Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı tarafından açıklanan yeni karara göre Cilvegözü, Öncüpınar ve Karkamış kapılarındaki gümrük hizmetleri istisnalar dışında geçici olarak durduruldu. Yazıcı “9 Türk tırının yağmalandığı söyleniyor. Bunlardan üçü başvurdu” diyerek kararın gerekçesini açıkladı. Kararın fiilen Suriye ile ticareti bitirme anlamına geleceği vurgulanıyor. Kararın ne kadar süre ile geçerli olacağı ise henüz belli değil. Yazıcı’ya göre hükümet güçleriyle savaşan muhalifler tarafından Cilvegözü, Öncüpınar ve Karkamış kapılarındaki gümrüklü sahalar da ele geçirildi. 

İşlem yapmak imkânsız
Kontrolsüz güç ve kişiler tarafından gümrük hizmeti sağlayacak ünitelerin tahrip edildiği, yük taşıyan araçların yağmalandığı, gümrük kapılarında çıkışlarla ilgili uluslararası işlemlerin yürütülmesini sağlayacak herhangi bir sistemin kalmadığı anlaşıldı. Bu nedenle kapılardaki gümrük işlemlerinin geçici bir süre için durdurulduğunu açıklayan Yazıcı, bu durumun istisnaları bulunduğunu açıkladı. Buna göre Türk vatandaşlarının gerek ticari, gerekse yolcu olarak Suriye’ye çıkış gümrük hizmetleri durduruldu. Suriye plakalı araçların uluslararası ticarete yönelik giriş ve çıkış gümrük hizmetleri durduruldu. 

‘Ambargo söz konusu değil’
Suriye’ye karşı herhangi bir ambargonun sözkonusu olmadığını belirten Yazıcı’ya göre Suriye vatandaşlarının ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olarak Türkiye’ye giriş ve çıkış gümrük hizmetleri sürdürülecek. Üçüncü ülke araçlarının, ticari nedenlerle Suriye’ye giriş ve çıkış gümrük hizmetleri de durdurulacak. Üçüncü ülke vatandaşlarının Türkiye’ye girişlerine ilişkin gümrük hizmetleri ise sürdürülecek.
Yazıcı, üçüncü ülkeler ve Türkiye üzerinden transit ticari geçişlerle ilgili sınırlamaların nedenini Türk tüccarlarının olumsuz rekabete mağruz kalmasını engellemek olarak gösterdi. 

Ticaret yüzde 60 azaldı
Önlemleri kapıları kapatmak değil gümrük işlemlerini durdurmak olarak niteleyen Yazıcı, gelişmelerin Suriye ile 2.5-3 milyar dolar seviyesine gelen ticareti ciddi anlamda azalttığını belirterek “İhracatımız yüzde 62, ithalatımız ise yüzde 88 azaldı” dedi. Yazıcı açık olan kapılarda ticari faaliyetin çok fazla olmadığını vurguladı. Sınırda 2011 Ocak-Temmuz ve 2012’nin aynı dönemi arasında yolcu girişi 390.300’den 124.469’a, çıkışı ise 389.796’dan 124.173’e geriledi. Yük girişi ise aynı dönemde 149.999’dan 44.951’e, çıkışı da 149.463’ten 43.785’e geriledi.