Suriye için milyar dolarlık senaryolar

Suriye için milyar dolarlık  senaryolar
Suriye için milyar dolarlık  senaryolar
ABD Genelkurmay Başkanı Dempsey, Suriye'de güç kullanma kararının maliyetini 5 maddede özetledi. Muhaliflere eğitim seçeneği yılda 500 milyon dolar, diğer 4 seçenek ayda 1'er milyar dolara mal oluyor.

Başkan Barack Obama’nın geçen ay ‘Suriyeli muhaliflere doğrudan askeri yardımı arttırma kararı aldığının’ açıklanmasının ardından ABD giderek daha somut adımlar atmaya başladı. Kongre’nin Temsilciler Meclisi ve Senato kanadı istihbarat komitelerinin, Obama yönetiminin muhaliflere silah göndermesini geçen hafta gizli oturumda onayladıkları ortaya çıkarken, Genelkurmay Başkanı General Martin Dempsey’den de ‘maliyet analizi’ geldi. Dempsey, ABD’nin Suriye’deki çatışmalara olası müdahalesinin zarar ve maliyetini 5 madde altında ana hatlarıyla sıraladı.
Dempsey, ABD’nin Suriye’de ‘daha belirleyici rol’ oynaması için baskı yapan Kongre üyelerinin başında gelen Senatör John McCain ve Senato Silahlı Kuvvetler Komisyonu Başkanı Carl Levin’in talebi üzerine 19 Temmuz’da mektup yazdı. Dempsey’nin, Levin’e gönderdiği mektupta “Bir kere harekete geçtiğimiz zaman , sonrasında ne geleceğine de hazırlıklı olmalıyız. Daha derin müdahale, kaçınılması zor bir durum” vurgusunu yapıp temkinli bir dil kullanması dikkat çekti. Dempsey, Suriye’ye ‘askeri müdahalenin ülkenin sivil liderlerinin alacağı siyasi bir karar olduğunun’ altını çizerken, ABD’nin Irak ve Afganistan tecrübelerine de atıf yaptı: “Güç kullanmak hiçbirimizin kolayca aldığı bir karar değil. Güç kullanmak, savaşa girmekten çok da farklı değil. Son 10 yılda öğrendiklerimiz, işleyen bir devleti muhafaza etmek için neler gerektiği konusunda dikkatli bir değerlendirme yapmadan, sadece askeri güç dengesini değiştirmenin yeterli olmadığını gösteriyor.” Dempsey’nin mektubunun, 2. dönemde de görevini sürdürmesinin ele alındığı Senato oturumunda, ‘atamasını veto eden’ McCain ile tartışmasının üzerine ortaya çıktığı sanılıyor.
Dempsey, ‘Esad rejimini baskı altına alırken, muhalifleri güçlendirecek’ 5 seçeneği şöyle özetledi:
EĞİTİM, DANIŞMANLIK VE YARDIM: Muhaliflere silah kullanımından taktik planlama ile istihbari ve lojistik desteğe kadar uzanan farklı alanlarda eğitim ve danışmanlık sağlanması. Yıllık maliyet 500 milyon dolar.
UZAKTAN SINIRLI SALDIRILAR: Esad rejiminin operasyonel savaş gücünün zayıflatılması amacıyla hava, kara, füze ve deniz kuvvetlerinin yanı sıra, askeri destek tesisleri ve komuta ağlarının kara ve havadan vurulması. Aylık maliyeti 1 milyar dolar olan bu seçenek, misilleme saldırıları ve sivil kayıp riskini barındırıyor.
UÇUŞA YASAK BÖLGE KURMA: Esad rejiminin askeri uçaklarını bombalama, yeniden ikmal için kullanılmasını engelleme, hava savunma sistemini etkisiz hale getirme. Yüzlerce uçak, istihbarat ve elektronik savaş desteği ile yakıt ikmali ve haberleşme araçlarını gerektiren bu seçenekte de aylık maliyet 1 milyar dolara çıkabilir ve ABD uçaklarının düşmesi gibi riskler var. Ayrıca Esad rejimi büyük oranda havan, topçu ve füze gibi karadan ateşlenen silahlara bel bağladığı için bu seçenek şiddeti azaltma ya da ivmeyi değiştirmede başarısız olabilir.
TAMPON BÖLGELER: Suriye içerisinde, Türkiye ve Ürdün sınırlarında oluşturulacak tampon bölgeler için binlerce asker konuşlandırılması gerekirken, aylık maliyet 1 milyar doları geçebilir. Suriye içerisinde oluşturulacak ‘güvenli bölgelerde’, rejimin saldırılarından korunacak muhalifler örgütlenip eğitim görebilir. Ancak bölgelerin ordu saldırılarının hedefi olma riski de var.
KİMYASAL SİLAH KONTROLÜ: Kimyasal silahların kullanımı ya da yayılmasının önlenmesi için öldürücü darbeler yapılması. Şam’ın ‘dev kimyasal stokunu’ imha ya da dağıtımını önlemek yüzlerce uçağın yanı sıra personel gerektirip ayda 1 milyar dolardan fazla yük getirebilir. 

Kongre’den silaha onay

Öte yandan istihbarat komitelerinden onay çıkmasının ardından ‘muhaliflere silahların yakında gönderilebileceği’ ifade edildi. Kongre’de ‘askeri yardımın Kaide ve bağlantılı İslamcı örgütlere gideceği kaygısına’ karşın tanksavar ve hafif silahların ağustos itibariyle sevk edilebileceği belirtildi. Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi Başkanı Mike Rogers, Obama’nın Suriye planlarına ve bunların başarısına yönelik güçlü kaygıları olsa da, birçok tartışma ve incelemenin ardından uzlaştıklarıın kaydetti. Rogers, “Güçlü çekincelerimiz olmasına karşın hükümetin ileri gidebileceği bir pozisyonda bulunduğumuza inanıyorum” dedi.