Ve tartışmalı yasa Anayasa Mahkemesi'nde

Ve tartışmalı yasa Anayasa Mahkemesi'nde
Ve tartışmalı yasa Anayasa Mahkemesi'nde
Fransa'da 1915 olaylarına dair Ermeni iddialarının reddini suç sayan yasanın iptali için Meclisten 65, Senatodan 72 üye Anayasa Konseyi'ne resmen başvuru yaptı

PARİS - Senatoda Jacques Mezard’ın öncülüğüyle başlayan girişim sonucu toplam 72 üyenin imzası toplanırken, mecliste iktidardaki Halk Hareketi Birliği üyesi Michel Diefenbacher girişiminde 65 imzaya ulaşıldı. Diefenbacher, aynı zamanda Türk-Fransız parlamenter dostluk grubu başkanlığı yapıyor.
Meclisten toplanan 65 imza ve senatodan toplanan 72 imza resmen Anayasa Konseyi’ne sunuldu. Anayasa Konseyi’nin bir ay içinde karar vermesi bekleniyor. Gerek senato, gerek mecliste toplanan imzalara, küçük partilerin dışında, iktidar partisi ve ana muhalefetteki Sosyalist üyelerin de bir kısmı imza attı. Senatonun kanunlar komisyonu da "Fransız anayasasına ifade ve düşünce özgürlüğüne, araştırma özgürlüğüne aykırı olduğu gerekçesiyle yasaya karşı çıkmıştı. Gerekli imza sayısına ulaşan milletvekilleri ve senatörler, Fransız anayasasının 33. maddesine ve ifade özgürlüğüne aykırı olduğu gerekçesiyle yasanın iptalini istedi.

Fransa meclisi ve senatosu, 1915 olaylarına dair Ermeni iddialarının reddini suç sayan tasarıyı geçen hafta yasalaştırmıştı. Yasanın anayasaya aykırılık başvurusu için 60 senatör veya 60 milletvekilinin imzası gerekiyordu. Ayrıca meclis ve senato başkanlarının yanı sıra cumhurbaşkanının da tek başlarına başvurması yeterli olabiliyor. Fransa’da hukukçular, siyasi gazetelere ve sivil toplum örgütleri de, yasaya şiddetle karşı çıkmıştı.

 ERDOĞAN: FRANSA'YA YAKIŞAN BUDUR

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan partisinin grup toplantısında Fransa parlamentosunun kabul ettiği, 1915 olaylarına dair Ermeni iddialarının reddini suç sayan yasa ile ilgili konuştu. Konuyla ilgili destek için muhalefet partilerine teşekkür eden Erdoğan şunları söyledi: "Fransa’daki süreç sona ermedi. Gerekli girişimler yapılıyor. Fransa’ya Türkiye ile kavga ediyor payesi vermeyeceğiz. Muhalefet partilerine ve sivil toplum örgütlerine bu konuda gösterdikleri duyarlılık ve dayanışma için şahsım ve milletim adına teşekkür ediyorum. Bugün Fransa konusuna girecek değilim o konuya bugün Fransızım. O süreç henüz sonuçlanmadı, takip ediyoruz. O teklifin arkasında gerçekleri önümüzdeki günlerde sizinle paylaşacağım." 

Başbakan yeterli imzaya ulaşılmasın ardından da şu açıklamayı yaptı: ""Anayasa Konseyine her iki taraftan da bu müracaatın 60 sayısının üzerinde gerçekleşmesi tabii önemli bir adım. Gerçekten bu imzaları koyan gerek Fransız senatörlere, gerek milletvekillerine özellikle Tayyip Erdoğan olarak milletim adına kalbi şükranlarımızı ifade ediyoruz. Çünkü Fransa’daki siyasetçilere yakışan buydu, olması gerekeni yaptıklarına inanıyorum. Temennimiz odur ki Anayasa Konseyi de daha önce zaten bu konuyla ilgili biliyorsunuz, yaptıkları açıklamaları da var. Bu beklentiler istikametinde verilecek bir kararla bu hakka uygun olmayan, hakikate uygun olmayan süreç, Fransa’nın değerleriyle ters düşen süreç tekrar Fransa’nın değerleriyle uygun hale gelir diye düşünüyorum."

GÜL: DOĞRU KARAR VERİLECEKTİR

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, "Ben Fransızlar’ın kendi ülkelerine böyle büyük bir gölge düşürülmesine müsaade edeceklerini tahmin etmiyordum. Onun için de baştan beri bu konuya dikkat çektim. Gördüğümüz kadarıyla bu süreç böyle gelişiyor. Şimdi Anayasa Mahkemesi muhakkak ki doğru kararı verecektir" dedi.

GEREKÇELERİNİ AÇIKLADILAR


Öte yandan Fransa'da 1915 olaylarına dair Ermeni iddialarının reddini suç sayan yasanın iptali için Anayasa Konseyi'ne giden meclis üyeleri, tartışmanın ne sağ parti ne sol parti tartışması olduğunu, tartışmanın hukuk meselesi olduğunun altını çizdi. Mecliste imzayı toplamak için seferber olan milletvekilleri Jacques Myard, Michel Diefenbacher ve François Cornut-Gentille tarafından ortak yapılan açıklamada, “bu yasaya gerek senatoda gerek mecliste hem iktidar hem de muhalefet partileri oy verdi, şimdi de, yasaya itiraz için yine hem iktidar hem de muhalefet partileri üyeleri itiraz etti” denildi. 

“Bu bir parlamento veya hükümet tartışması değil” ifadesi kullanıla açıklamada, yine yasa teklifinin hükümetten değil bir milletvekilinden geldiği hatırlatıldı. Açıklamada, hükümetin, 22 Aralık'ta mecliste yapılan oylamada teklif lehinde veya aleyhinde açık bir tavır almadığı ve kararı meclis üyelerinin sağduyusuna bıraktığı hatırlatıldı. “Bu yapılan Fransa'daki ve dünyadaki Ermenilerin acılarını ihmal ve görmemezlik anlamına gelmiyor. Bizim amacımız, anayasaya, ifade, düşünce ve araştırma özgürlüğüne uygun hareket etmek” ifadesi kullanılan açıklamada, “yasaya itiraz eden meclis üyelerinin, meclisin üç yıl önce kurduğu araştırma komisyonu raporunda vurguladığı gibi, tarihin tarihçilere bırakılması ve parlamentoların tarih yazmaması konusundaki uyarısına uygun hareket ettiği” hatırlatıldı. Mecliste imza toplayanların 52'sinin merkez sağdan iktidardaki UMP ve “Yeni Merkez Grubu”, 11'in Sosyalist, ikisininse bağımsız olduğu bildirildi. Meclis dışında bugün ayrıca, 72 senatör de, yasaya itiraz için ayrı bir girişimle anayasa konseyine gitmişti.

BUNDAN SONRA NE OLACAK?
Anayasa Konseyinin üyeleri dokuz yıllığına seçiliyor. Üç üyeyi meclis başkanı, üç üyeyi senato başkanı, üç üyeyi de cumhurbaşkanı belirliyor.

Fransız anayasasına göre eski cumhurbaşkanları bu konseyin tabii üyesi sayılıyorlar ve istedikleri takdirde bu konseye gelip oy kullanabiliyor.

Anayasa Konseyinin Başkanı Jean Louis Debre, bu tür bir yasaya karşı olmasıyla tanınıyor. Debre, Meclis Başkanı olduğu dönemde, 2006 yılında Jacques Chirac'ın da talimatıyla yine aynı yönde bir yasa teklifini engelleme girişimiyle tanınıyor.

Anayasa Konseyi üyelerinden şu ana kadar sadece Michel Charasse, Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy tarafından bu göreve atandı. Senatoda Sosyalist grup üyeliği yapan Charasse, daha önce senatoya gelen bu yöndeki yasaların oylamasında genel kurula gidip oy kullanmamıştı.

BADİNTER UYARMIŞTI
Eski Anayasa Konseyi başkanı, eski adalet bakanlarından ve bir dönem senatörlük de yapan ünlü hukukçu Robert Badinter, geçen yıl 4 Mayıs'ta senato genel kurulunda yaptığı konuşmada, senatörleri bu yöndeki bir yasa teklifini kabul etmemeleri konusunda uyarmıştı.

Ermeni diasporasını “Siz kendi kuyunuzu kazıyorsunuz” diye uyaran Badinter, Ermeni iddialarının reddinin suç sayılmasını öngören yasa teklifinin kabul edilmesinin ardından itiraz edilip Anayasa Konseyine gidilmesi halinde, 2001 yılında kabul edilen ilk yasanın da iptal edilebileceğine dikkat çekmişti.

Anayasa Konseyinin, kendisine yapılan bir itirazda, söz konusu yasaya dayanak olan diğer yasaları da incelediğini hatırlatan Badinter, reddinin cezalandırılması suç sayılan yasanın anayasaya aykırı bulunması halinde, ilk yasanın da yine anayasa hukukuna göre iptal edilebileceğini söylemişti.

İptali için başvuru yapılan yeni yasa, Fransa kanunlarınca soykırım olarak tanımlanan olayların soykırım olmadığını söylemeye ceza getiriyor. 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddiaları 2001'de Fransa tarafından yasa ile tanımlanmıştı. (AA)